TẠI SAO NGỦ SÀN TRÊN NỆM FUTON VẪN LÀ TRUYỀN THỐNG ĐẶC TRƯNG CỦA NHẬT BẢN TRONG THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI?

Trong thời đại của những chiếc giường, nệm lò xo cao cấp và công nghệ giấc ngủ hiện đại, người Nhật Bản vẫn giữ thói quen ngủ sàn nhà trên nệm Futon và chiếu Tatami, một tập tục khiến thế giới phải ngạc nhiên. Từ các căn hộ đô thị tại Tokyo cho đến những ngôi nhà cổ truyền ở vùng quê, chiếc nệm truyền thống này vẫn là lựa chọn phổ biến của người dân Nhật Bản.

LỊCH SỬ VỀ NỆM FUTON TẠI NHẬT BẢN

Trong quá khứ, khi đất nước Nhật Bản trải qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, thói quen ngủ của người dân cũng thay đổi rõ rệt. Vào thời kỳ Nara (710-794), việc nằm ngủ trên giường, nệm chỉ dành cho giới quý tộc, còn người lao động thường phải ngủ trên đống rơm rạ hoặc chiếu cói thô sơ. Lúc này, giới quý tộc đã bắt đầu sử dụng các giường gỗ, định hình rõ ràng phân chia đẳng cấp xã hội.

Vào thời kỳ Heian (794-1185), khái niệm về giường cũng tiến hóa theo chiều hướng cầu kỳ hơn, với các lớp chiếu Tatami chồng lên nhau để tạo thành “yaedatami”. Độ cao và số lượng lớp chiếu phản ánh địa vị xã hội của người nằm.

Thời kỳ Edo (1603-1868) chứng kiến sự khan hiếm của chất liệu bông, chủ yếu dùng để sản xuất quân phục và trang phục cho giới lính, khiến người dân thường phải mượn quần áo cũ làm lớp đệm êm. Đến cuối thế kỷ 19, khi nguồn bông nhập khẩu giá rẻ trở nên phổ biến, nệm Futon bắt đầu lan rộng trong các gia đình bình dân, thoát khỏi mác “xa xỉ phẩm” của thời kỳ trước.

Việc sử dụng nệm Futon ngày nay đã trở thành truyền thống lâu dài, thường được làm thủ công từ bông tự nhiên hoặc các vật liệu hiện đại như polyester, cao su để tăng độ bền và khả năng chống ẩm.

TẠI SAO NGƯỜI NHẬT VẪN NGỦ SÀN?

Một số lý do khiến người Nhật vẫn giữ thói quen ngủ sàn nhà có thể kể đến như sau:

GIẢI PHÁP TỐI ƯU CHO KHÔNG GIAN SỐNG

Trong bối cảnh diện tích nhà ở Nhật Bản khá hạn chế, việc đặt giường cố định chiếm diện tích lớn. Nệm Futon có thể gấp gọn và cất vào tủ âm tường (oshiire) mỗi sáng, giúp không gian phòng linh hoạt biến đổi theo mục đích sử dụng. Phòng ngủ có thể trở thành phòng làm việc hoặc phòng khách trong ngày, phù hợp với lối sống tối giản của người Nhật.

ĐẢM BẢO AN TOÀN VÀ ỔN ĐỊNH

Nhật Bản nằm trên vòng đai lửa Thái Bình Dương, chịu ảnh hưởng của khoảng 1.500 trận động đất mỗi năm. Trong đó, nhiều trận nhẹ nhưng thỉnh thoảng có các trận lớn, đặt ra yêu cầu cao về an toàn khi ngủ. Ngủ trên sàn nhà giúp người dân dễ phát hiện động đất và phản ứng kịp thời. Đối với trẻ nhỏ, tránh nguy cơ bị ngã khỏi giường cao. Với người già, mặt sàn thấp và vững chãi mang lại cảm giác an tâm hơn. Đồng thời, giấc ngủ cạnh gia đình giúp tăng cường tình cảm các thành viên.

LỢI ÍCH CHO SỨC KHỎE VÀ KHÍ HẬU

Nhiều người Nhật tin rằng nằm trên bề mặt cứng giúp căn chỉnh cột sống tự nhiên, hạn chế lún và đau lưng kéo dài. Việc kết hợp nệm Futon với sàn Tatami còn giúp tuần hoàn máu tốt hơn, thư giãn cơ bắp sau một ngày làm việc căng thẳng.

Khí hậu Nhật Bản mùa hè nóng ẩm, mùa đông lạnh giá cũng phù hợp với thói quen ngủ sát mặt đất này. Vào mùa hè, luồng khí mát lưu thông cùng mặt sàn giúp giảm nóng bức; mùa đông, gia đình thường dùng bàn sưởi Kotatsu hoặc hệ thống sưởi sàn để giữ ấm.

Dễ Dàng Vệ Sinh Và Bảo Quản

Việc vệ sinh trở nên dễ dàng hơn khi nệm có thể phơi nắng để diệt khuẩn và giữ cho môi trường ngủ luôn sạch sẽ. Các gia đình Nhật thường phơi nệm ngoài trời để chống ẩm mốc và giữ cho nệm luôn tơi xốp, hợp vệ sinh. Ngoài ra, thói quen gấp gọn nệm mỗi sáng còn giúp tiết kiệm diện tích và tránh tích tụ bụi bẩn dưới sàn.

Nhiều nhà còn thiết kế ban công hướng về phía Nam, phù hợp để phơi nệm dưới ánh nắng mặt trời. Chính vì những lợi ích này, ngủ sàn trên nệm Futon vẫn là truyền thống và nhu cầu thiết thực trong cuộc sống hiện đại của người Nhật.

Trong khi thế giới ngày càng hướng đến các giải pháp giấc ngủ sang trọng, đương đại, thì truyền thống ngủ sàn của Nhật Bản vẫn giữ vững vị trí đặc biệt trong lòng dân địa phương, thể hiện nét đẹp văn hóa và tinh thần sống tối giản, an toàn, dễ chịu.