BỒ CÔNG ANH – NỮ HOÀNG THẢO DƯỢC ĐANG KHIẾN PHÁI ĐỀN PHÁT HIỆN NHIỀU CÔNG DỤNG BẤT NGỜ
Vị thanh mát, có thể dùng tươi làm món ăn, phơi khô để làm dược liệu, bồ công anh từ lâu đã được xem là một loại cây dược liệu quý trong Đông y. Trong y học cổ truyền, cây được cho là có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu sưng, lợi tiểu, hỗ trợ bảo vệ gan. Song song đó, các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy trong toàn bộ cây bồ công anh chứa nhiều hoạt chất có lợi như sterol thực vật, choline, inulin, pectin. Một số chiết xuất từ cây đã được chứng minh có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn như tụ cầu vàng, liên cầu tan huyết, phế cầu, trực khuẩn lỵ, dẫn đến việc ví nó như một “kháng sinh tự nhiên”. Tuy nhiên, việc sử dụng cần cân nhắc phù hợp với thể trạng và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
Dưới đây là những công dụng thường được nhắc tới từ việc sử dụng nước bồ công anh.
HỖ TRỢ CHĂM SÓC DA MỤN VÀ VIÊM DA Nhiều tài liệu cho rằng, uống nước bồ công anh đều đặn có thể giúp cải thiện các vấn đề về da như viêm da, chàm hoặc da dễ nổi mụn do nóng trong. Các thành phần như flavonoid, acid phenolic, sterol thực vật trong cây không những có khả năng chống oxy hóa mà còn giúp hạn chế hình thành sắc tố, góp phần làm sáng da tự nhiên. Trong dân gian, người ta còn dùng bồ công anh xay nhuyễn kết hợp với bạch chỉ, hoa hồng khô, đinh hương, bột ngọc trai và mật ong để làm mặt nạ dưỡng da, tăng cường sức khỏe làn da từ bên ngoài.
HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ LOÉT MIỆNG TÁI PHÁT Bệnh loét miệng nhiều lần có thể liên quan đến vi khuẩn liên cầu tan huyết tồn tại trong cơ thể. Bồ công anh được xem như một phương thuốc tự nhiên có khả năng ức chế nhóm vi khuẩn này. Một phương pháp dân gian là nhai cây khô trong vài phút rồi nuốt phần xác, phần còn lại giữ trong miệng nhằm giúp vết loét nhanh lành, giảm cảm giác đau rát.
LÀM GIẢM VIÊM, GIẢM SƯNG VÀ HỖ TRỢ THÔNG SỮA Bồ công anh còn được biết đến như một thuốc giải nhiệt, giúp giảm sưng, hỗ trợ các tình trạng viêm, sốt kéo dài hoặc mụn nhọt sưng đau. Phụ nữ sau sinh cũng thường dùng để giúp kích thích sữa về, theo kinh nghiệm dân gian. Ngoài ra, trong các bài thuốc dân tộc, nước cây còn được dùng để hỗ trợ giảm phù nề, đặc biệt là phù nề tiền kinh, giúp bà mẹ lấy lại sự cân bằng nhanh chóng.
HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ VÀ KIỂM SOÁT VI KHUẨN HELICOBACTER PYLORI Trong Đông y, bồ công anh cũng được xem là vị thuốc hỗ trợ giảm đau vùng thượng vị do nhiệt, trướng bụng hay khó tiêu. Các nghiên cứu bước đầu cho thấy chiết xuất từ cây có khả năng ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori, tác nhân chính gây viêm dạ dày, loét và hôi miệng. Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ nên xem như hỗ trợ, không thay thế điều trị y khoa chính thống.
LỢI TIỂU, HỖ TRỢ CHỨC NĂNG GAN Bồ công anh giúp thúc đẩy bài tiết nước tiểu, qua đó hỗ trợ thải độc mà không gây thất thoát nhiều kali như một số thuốc lợi tiểu. Ngoài ra, chiết xuất từ lá còn được dùng để giảm phù nề, đặc biệt ở phụ nữ mắc chứng phù nề tiền kinh. Theo y học cổ truyền, cây còn hỗ trợ chức năng gan, giúp làm mát gan, giải độc và thanh lọc cơ thể.
Ngoài việc pha nước uống, bồ công anh non còn chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Một trong số đó là món trứng trộn bồ công anh, rau sau khi rửa sạch, chần qua nước sôi rồi trộn cùng trứng chiên thái sợi, thêm xì dầu, giấm, dầu mè, mè trắng và chút đường, tạo thành món ăn thanh mát giúp kích thích tiêu hóa, phù hợp với người dễ nóng trong, chán ăn. Ngoài ra, bồ công anh xào thịt ba chỉ cũng là món dễ làm, giúp thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ giảm táo bón và da khô.
Đối với những người yêu thích trà, có thể pha lá bồ công anh với lát chanh, chút đường phèn hoặc kết hợp với hoa hồng, vỏ quýt khô để tạo thành các loại trà giúp thanh nhiệt, giảm cảm giác nóng trong và hỗ trợ tiêu hóa.
Tuy nhiên, dù được mệnh danh là “nữ hoàng thảo dược”, bồ công anh không nên sử dụng quá nhiều hoặc liên tục mà không có sự tư vấn của chuyên gia. Những người có cơ địa hàn, huyết áp thấp, đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc các loại thuốc điều trị đặc biệt cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh những tác dụng không mong muốn. Thảo dược này hỗ trợ sức khỏe nhưng không thay thế các biện pháp điều trị y khoa khi có bệnh lý rõ ràng.