VCCI đề xuất khoan dung cho hộ kinh doanh sai phạm về hóa đơn trong thời gian đầu

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi kiến nghị tới Bộ Tài chính liên quan đến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020 về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Trong đó, VCCI đề xuất giữ chính sách nhân đạo, không xử phạt các hộ kinh doanh vi phạm về hóa đơn trong giai đoạn ban đầu, dự kiến khoảng 2 năm.

CỤ THỂ VỀ ĐỀ XUẤT CỦA VCCI

Nghị định 70/2025 quy định các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử kết nối cơ sở thuế. Dù đây là chính sách hợp lý để nâng cao quản lý thuế, khảo sát của VCCI với 1.368 hộ kinh doanh trên toàn quốc cho thấy phần lớn các hộ vẫn còn nhiều bất cập trong việc làm quen và thực hiện quy định mới. Cụ thể, 68% chưa rõ cách làm, 21% chưa hiểu rõ. Nguyên nhân chủ yếu là thiếu kiến thức về công nghệ (73%) và khó thích nghi với phương thức quản lý mới (49%).

Theo phản ánh, trong thời gian đầu triển khai, nhiều hộ kinh doanh dễ vi phạm về hóa đơn, đặc biệt là các lỗi hình thức như ghi sai chỉ tiêu, lập hóa đơn chậm trễ, do chưa quen với công nghệ mới hoặc thiếu kỹ năng. Những lỗi này hầu hết không mang ý cố tình trốn thuế mà là vô ý, xuất phát từ thiếu kiến thức, kinh nghiệm và rào cản về công nghệ. Chính vì vậy, các chuyên gia đề xuất chính sách xử phạt nhân văn, hợp lý để giúp các hộ kinh doanh yên tâm tuân thủ và duy trì nguồn thu ổn định lâu dài.

VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo xem xét không áp dụng chế tài xử phạt hành chính đối với các hộ kinh doanh vi phạm về hình thức trong vòng 2 năm đầu, chỉ yêu cầu các hộ này khắc phục và chịu trách nhiệm về số thuế phát sinh do vi phạm. Điều này góp phần giảm gánh nặng tâm lý, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi khả thi hơn.

PHẢN HỌA VỀ XỬ PHẠT VỀ HÓA ĐƠN KHÔNG ĐÚNG THỜI ĐIỂM

VCCI cũng góp ý về Điều 24.3 của Nghị định 125/2020, liên quan đến xử phạt hành chính với trường hợp lập hóa đơn trễ thời điểm, nhưng không dẫn đến chậm nộp thuế. Các doanh nghiệp phản ánh, việc thiết lập hóa đơn điện tử phụ thuộc hoạt động của hệ thống công nghệ, có thể gặp trục trặc do lỗi phần mềm hoặc tấn công mạng. Những sự cố này, theo các doanh nghiệp, không ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ nộp thuế và ngân sách của nhà nước. Vì vậy, VCCI đề xuất chỉ cảnh báo hoặc xử phạt nhẹ nhất trong các trường hợp này.

Về lĩnh vực ngân hàng, các phản ánh cho thấy nhiều trường hợp ngân hàng không thể chuyển tiền đúng hạn do các lý do khách quan như nhận nhiều yêu cầu cùng lúc, sai lệch trong hồ sơ hoặc các yếu tố bất khả kháng như thiên tai hoặc tai nạn. Do đó, đề xuất của VCCI là cần xem xét, bổ sung các ngoại lệ để đảm bảo sự công bằng, tránh thiệt hại oan cho các ngân hàng trong việc thực hiện nghĩa vụ.

TẦM NHÌN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VỚI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ

VCCI nhấn mạnh rằng các chính sách mới cần đi đôi với sự hỗ trợ, hướng dẫn kỹ năng và kiến thức để các hộ kinh doanh, ngân hàng có thể thích nghi nhanh chóng. Chính sách nhân đạo hơn sẽ tạo đà cho các doanh nghiệp nhỏ, giúp nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật mà không gây áp lực vô lý hoặc tổn hại đến nguồn thu ngân sách lâu dài.

Chính vì vậy, việc cân nhắc giữ lại một khoản thời gian không xử phạt các vi phạm về hóa đơn ban đầu là cần thiết, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và quản lý thuế hiệu quả, bền vững hơn trong tương lai.