QUY ĐỊNH MỚI VỀ KẾ TOÁN VÀ QUẢN LÝ TÀI SẢN MÃ HÓA TẠI VIỆT NAM
Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn thử nghiệm theo Nghị quyết số 05/2025 của Chính phủ, Bộ Tài chính mới ban hành dự thảo Thông tư hướng dẫn nguyên tắc kế toán cho các hoạt động đặc thù liên quan đến loại hình tài sản này. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là Thông tư mới không điều chỉnh nghĩa vụ thuế của các tổ chức tham gia, nghĩa là quy trình kê khai và nộp thuế vẫn theo các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam.
Theo dự thảo, các doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa sẽ thực hiện hạch toán tương tự như hoạt động vay vốn, giúp dễ dàng kiểm soát và minh bạch trong quá trình hoạt động. Đồng thời, các nhóm đối tượng áp dụng chế độ kế toán gồm tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức phát hành, và nhà đầu tư trong nước hoạt động theo pháp luật Việt Nam đều phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý và ghi nhận tài chính rõ ràng.
Một trong những nội dung trọng tâm là nguyên tắc tách biệt rõ ràng giữa tiền và tài sản mã hóa của khách hàng và của tổ chức cung cấp dịch vụ. Doanh nghiệp lưu ký cần mở sổ riêng chi tiết theo từng khách hàng, từng loại tài sản và từng khoản phải thu, đồng thời ghi nhận doanh thu từ phí lưu ký, phí quản lý và các dịch vụ khác một cách minh bạch.
Với doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa, việc hạch toán sẽ căn cứ vào bản chất của từng giao dịch để phù hợp, đặc biệt là khi thực hiện chào bán qua nền tảng phát hành có phép. Các hoạt động tự doanh cũng sẽ được ghi nhận như hoạt động chứng khoán kinh doanh, trong đó doanh thu, chi phí, và dự phòng rủi ro cần được theo dõi chặt chẽ, phù hợp chuẩn mực kế toán và quy định về quản lý rủi ro tài chính.
Thông tư mới còn nhấn mạnh trách nhiệm của các tổ chức trong việc phân biệt rõ tiền, tài sản mã hóa của khách hàng và của chính tổ chức, đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong hoạt động tài chính và kế toán, góp phần xây dựng một thị trường tài sản mã hóa bền vững tại Việt Nam trong giai đoạn thí điểm.