BỘ CÔNG AN ĐỀ XUẤT TĂNG MỨC PHẠT VÀ MỞ RỘNG ỨNG DỤNG KHÔNG LẬP BIÊN BẢN TRONG XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH

Bộ Công an vừa đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa trong các trường hợp xử phạt không lập biên bản, từ 500.000 đồng lên 1 triệu đồng đối với cá nhân và từ 1 triệu đồng lên 2 triệu đồng với tổ chức. Đồng thời, dự thảo luật còn mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục này với các vi phạm được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật và nghiệp vụ, điều này là điểm mới so với quy định hiện hành vốn yêu cầu lập biên bản trong mọi trường hợp.

Chia sẻ về đề xuất này, đại diện Bộ Công an nhấn mạnh về lợi ích của thủ tục xử phạt không lập biên bản, đó là tính nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và công sức. Việc mở rộng phạm vi áp dụng cho các vụ “phạt nguội” qua phương tiện kỹ thuật dự kiến sẽ tạo thuận lợi hơn cho cả người vi phạm lẫn cán bộ thi hành công vụ.

Tuy nhiên, ý kiến từ Bộ Tư pháp cho rằng, xử phạt không lập biên bản chỉ phù hợp với các vi phạm đơn giản, rõ ràng và không có tình tiết phức tạp nhằm đảm bảo quá trình xử lý nhanh chóng, tránh gây lãng phí thời gian cho các vụ việc phức tạp hơn.

Phần lớn các vi phạm hành chính được phát hiện nhờ các phương tiện kỹ thuật như camera giám sát, thiết bị ghi hình, ghi âm,… nhưng theo ý kiến nhiều cơ quan, việc xử phạt tại chỗ mà không lập biên bản lại không khả thi đối với các hành vi có yếu tố phức tạp hoặc cần xác minh thêm. Các ý kiến này đều nhấn mạnh rằng kết quả thu từ phương tiện kỹ thuật không thể thay thế hoàn toàn việc xác minh bằng biên bản, vốn là dẫn chứng chính trong quyết định xử phạt.

Chẳng hạn, UBND tỉnh Thanh Hóa cho rằng, trong nhiều trường hợp, dữ liệu từ thiết bị kỹ thuật chỉ là căn cứ ban đầu, chưa đủ để ra quyết định xử phạt nếu không có thêm xác minh về đối tượng hoặc các yếu tố liên quan khác. “Kết quả từ thiết bị kỹ thuật không thể thay thế hoàn toàn biên bản vi phạm hành chính,” cơ quan này khẳng định.

Trong khi đó, Bộ Công Thương bày tỏ lo ngại về tác động của chính sách, đặc biệt là quyền giải trình và quyền chứng minh của tổ chức, cá nhân. Họ đề nghị cần đánh giá rõ hơn về ảnh hưởng của việc không lập biên bản đối với quyền lợi của người vi phạm.

Bộ Công an lý giải rằng, trong thực tế, nhiều hành vi vi phạm có tính chất đơn giản, mức xử phạt thấp đã có đầy đủ căn cứ qua các phương tiện kỹ thuật để ra quyết định xử phạt. Việc bắt buộc lập biên bản trong mọi trường hợp gây ra thủ tục rườm rà, kéo dài thời gian, tăng chi phí và không phù hợp với mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số.

Thông tin thu thập từ các phương tiện kỹ thuật bao gồm dữ liệu cá nhân của người vi phạm, hình ảnh, âm thanh, thời gian, địa điểm, hành vi vi phạm hoặc kết luận kiểm định, tất cả đều tương ứng với các nội dung cần có trong biên bản vi phạm hành chính. Sau khi có kết quả, các bước xử lý vẫn gồm xác minh đối tượng, thông báo bằng văn bản, ra quyết định xử phạt và thi hành quyết định theo quy định pháp luật. Vì vậy, việc không bắt buộc lập biên bản sẽ giúp rút ngắn quy trình, thời gian và vẫn đảm bảo tính chính xác, khách quan trong xử lý vi phạm.