BỘ TƯ PHÁP ĐỀ XUẤT ĐỔI MỚI HOÁ HỆ THỐNG HỘ TỊCH VỚI ĐĂNG KÝ “TỰ ĐỘNG” KHÔNG CẦN GIẤY TỜ

Bộ Tư pháp đã chủ trì xây dựng dự thảo luật Hộ tịch nhằm sửa đổi toàn diện các quy định về đăng ký hộ tịch, hướng tới tạo ra một mô hình hiện đại, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, dự thảo đề xuất nhiều cơ chế mới như đăng ký khai sinh, khai tử chủ động để giảm bớt các thủ tục hành chính và nâng cao năng lực phát triển hệ cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.

THAY ĐỔI TOÀN DIỆN VỀ THỦ TỤC ĐĂNG KÝ HỘ TỊCH

Trong dự thảo, Bộ Tư pháp đưa ra các quy định mới về thủ tục đăng ký hộ tịch tại cấp xã, rõ phạm vi, thẩm quyền, đối tượng thực hiện. Đặc biệt, hướng đến việc cho phép đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú trong phạm vi toàn quốc đối với các thủ tục thiết yếu như khai sinh, kết hôn, giám hộ, nhận cha, mẹ, con, khai tử. Đồng thời, các thủ tục khác như thay đổi thông tin hộ tịch, ghi nhận hộ tịch từ các cơ quan nước ngoài cũng sẽ không bị giới hạn về địa lý.

Hệ thống này sẽ thúc đẩy việc khai thác, tra cứu thông tin qua các cơ sở dữ liệu, giảm bớt nhận hồ sơ giấy, nộp tờ khai không cần thiết. Người dân không còn phải xuất trình giấy tờ trùng lặp, mà thay vào đó, cơ quan đăng ký sẽ chủ động truy cập và đối chiếu dữ liệu tự động.

CẤU TRÚC ĐĂNG KÝ TỰ ĐỘNG, KHÔNG CẦN GIẤY TỜ

Trong dự thảo, Bộ đề xuất quy định về đăng ký khai sinh và khai tử chủ động dựa trên kết nối dữ liệu tự động. Ví dụ, khi trẻ em sinh ra trong cơ sở khám chữa bệnh, các dữ liệu khai sinh sẽ tự động được chia sẻ qua hệ thống quản lý hộ tịch điện tử, công chức hộ tịch không cần nhận hồ sơ trực tiếp mà sẽ thực hiện đăng ký dựa trên dữ liệu đó. Trong trường hợp cá nhân mất tại cơ sở y tế, cơ sở sẽ cấp giấy báo tử, rồi gửi dữ liệu tới hệ thống để xử lý khai tử một cách tự động.

Việc duy trì chế độ đăng ký tự động này sẽ giúp giảm thiểu thủ tục, thời gian đi lại của người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hộ tịch.

DUY TRÌ SỔ HỘ TỊCH GIẤY BẢO ĐẢM AN TOÀN VÀ LIÊN TỤC

Dù đẩy mạnh chuyển đổi số, dự thảo vẫn đề xuất giữ song song sổ hộ tịch giấy và hệ thống hồ sơ điện tử, đặc biệt đối với khai sinh, khai tử và kết hôn. Lý do là các dữ liệu hộ tịch ban đầu thường là thông tin gốc, dễ biến đổi theo thời gian, trong đó các hệ thống số cần được bảo đảm ổn định để tránh gián đoạn dịch vụ.

Theo Bộ Tư pháp, việc duy trì sổ giấy sẽ giúp tạo ra một lớp “bảo hiểm” an toàn, phòng tránh các rủi ro về an ninh mạng, rủi ro dữ liệu bị mất hoặc bị tấn công. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh năng lực công nghệ, hạ tầng kỹ thuật giữa các vùng miền còn chênh lệch và chưa đồng đều.

Cơ chế này phản ánh thực tế quốc tế, không làm chậm quá trình số hóa mà còn góp phần đảm bảo tính liên tục, bền vững của hệ thống quản lý hộ tịch quốc gia. Việc duy trì sổ giấy còn cho phép xử lý các trường hợp đặc biệt hoặc cần tham chiếu dữ liệu gốc, nâng cao độ tin cậy của hệ thống pháp lý mới.

Kết luận, dự thảo luật Hộ tịch do Bộ Tư pháp soạn thảo là bước tiến lớn trong công cuộc hiện đại hóa, cải cách thủ tục hành chính, hướng tới nền hành chính điện tử liên thông, minh bạch và hiệu quả hơn cho người dân và nhà nước.