MÔ HÌNH ĐÀO TẠO LIÊN KẾT MÔN HỌC TRONG TÒA SOẠN: MỘT BƯỚC ĐỔI MỚI TRONG GIÁO DỤC BÁO CHÍ
Trong bối cảnh công nghệ truyền thông liên tục chuyển đổi từng ngày, trí tuệ nhân tạo đã và đang trở thành công cụ đắc lực trong sản xuất nội dung, đặt ra những thử thách chưa từng có cho công tác đào tạo nhân lực ngành báo chí. Dù trước đây, sinh viên chỉ dừng lại ở việc tham quan hoặc thực tập ngắn hạn, giờ đây dạng học thực chiến trực tiếp tại tòa soạn đã mở ra một phương thức đào tạo mang tính đột phá.
Không còn đơn thuần là những chuyến đi thăm quan “cưỡi ngựa xem hoa”, sinh viên UMT, Văn Lang, Hoa Sen và nhiều trường khác đã được “ly tâm” khỏi lớp học truyền thống để trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất tin tức, từ việc viết bài, phóng sự, xử lý hình ảnh cho đến thẩm định tin giả. Các lớp học kéo dài từ 2 đến 3 tháng, tại nơi làm nghề thực thụ – chính tòa soạn Báo Thanh Niên, trở thành sân chơi thực tế giúp sinh viên làm quen và trải nghiệm công việc của người làm báo chuyên nghiệp.
Tại đây, các sinh viên không chỉ được hướng dẫn bởi đội ngũ nhà báo dày dạn kinh nghiệm, có thể trực tiếp xử lý các tình huống truyền thông thực tế đêm hôm trước, mà còn đối mặt với những bài tập phân tích tình huống, kiểm chứng nguồn tin và thực hành quy trình kiểm duyệt. Kết quả rõ rệt chính là những sản phẩm báo chí chất lượng cao của sinh viên, nhiều bài viết đã đạt chuẩn để đăng tải trên báo chính thống.
Sự thay đổi lớn trong phương pháp đào tạo còn thể hiện qua tư duy tiếp cận nghề nghiệp. Sinh viên được thả mình vào dòng chảy tin tức, cảm nhận áp lực thời gian, yêu cầu chính xác cao, bên cạnh đó còn được trang bị kỹ năng và kiến thức từ các nhà báo dày dạn trong và ngoài nước. Từ việc xử lý hình ảnh, dựng phim, đến phân tích thông tin, tất cả đều phản ánh một mô hình đào tạo gắn liền với thực tiễn, giúp sinh viên hình thành tư duy làm nghề và tích lũy kinh nghiệm quý giá.
Điều đặc biệt của mô hình này chính là việc mời các nhà báo là giảng viên, có trải nghiệm thực tế và trình độ chuyên môn cao, từ thầy giáo dạy lý thuyết trở thành những người hướng dẫn trực tiếp trong quá trình hành nghề. Những tình huống thực tế, sự cố truyền thông vừa xảy ra trở thành bài học sống động, giúp sinh viên không chỉ nhìn nhận rõ về nghề mà còn truyền cảm hứng và trách nhiệm với nghề nghiệp tương lai.
Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, nhấn mạnh: “Đây là một bước tiến quan trọng, mở ra mối quan hệ hợp tác bền vững giữa nhà trường và doanh nghiệp về đào tạo thực chiến, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của ngành báo chí.” Tiến sĩ Trần Lưu Cường, Phó chủ tịch Hội đồng trường UMT, chia sẻ: “Việc đưa sinh viên đến Báo Thanh Niên là cách tốt nhất để lấp đầy khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế, giúp các em chủ động học hỏi và tạo dựng các kết nối giá trị trong tương lai.”
Chính sự phối hợp này đã giúp các trường đại học hiện nay thêm đa dạng môn học, cập nhật nội dung đào tạo, và tái định nghĩa các khái niệm về thực hành nghề báo trong bối cảnh số hóa và tự động hóa đang tăng tốc. Đồng thời, các hoạt động giao lưu quốc tế, trao đổi học thuật giữa Báo Thanh Niên và các trường đại học từ nhiều quốc gia, cũng góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng của sinh viên trong lĩnh vực truyền thông toàn cầu.
Hành trình đổi mới này còn để lại ấn tượng sâu sắc trong các sinh viên, như Lê Mai Gia Phúc – sinh viên UMT – chia sẻ: “Dù chỉ học trong vòng 2 tháng, nhưng những bài học tại báo thật sự đã làm thay đổi cách em nhìn nghề, từ việc phân tích, kiểm chứng thông tin đến kỹ năng hình thành bài viết.” Hay như Trần Huỳnh Gia Phương của Trường Văn Lang, nhấn mạnh: “Sự góp mặt của các nhà báo kỳ cựu mang đến cho chúng em cái nhìn thực tế, khơi dậy đam mê và ý thức trách nhiệm trong nghề.”
Chuyến hành trình này chứng minh rằng, hợp tác giữa nhà trường và báo chí không chỉ là giải pháp tạm thời mà còn là chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một đội ngũ nhà báo trẻ đủ trình độ, tự tin và trách nhiệm trong thời kỳ chuyển đổi số của ngành truyền thông.