CUỘC CÁCH MẠNG BÁO CHÍ ĐIỆN TỬ VÀ HÀNH TRÌNH CỦA BÁO THANH NIÊN ONLINE

Thế hệ 8X từng gọi đó là cuộc “cách mạng thời @”, khi công nghệ truyền tải thông tin bùng nổ, thay đổi sâu sắc chất lượng và tác nghiệp báo chí. Vào thập niên 2000, nhà báo chúng tôi bắt đầu chứng kiến sự chuyển đổi mạnh mẽ này, đánh dấu bước ngoặt lịch sử của ngành báo chí Việt Nam.

Thanh Niên Online chính thức ra đời vào tháng 12.2003, với tôi là phóng viên (PV) đầu tiên được tuyển dụng theo dạng hợp đồng rõ ràng “PV báo điện tử” – sau 19 năm gắn bó, tôi vẫn nhớ rõ ngày đầu trải nghiệm.

Sau thời gian dài hoạt động trong lĩnh vực báo in, tôi nhận thấy rõ sự khác biệt căn bản của báo chí điện tử. Không còn là những bài viết tĩnh lặng trong chỉnh thể giấy, mà nó trở thành cuộc đua không ngừng nghỉ, không biên giới về thời gian và địa lý.

LÀM BÁO ĐIỆN TỬ: CHẠY ĐUA TIN TỨC KHÔNG NGỪNG NGHỈ

Nhớ lại những ngày đầu, PV báo mạng cần đa năng, linh hoạt trong mọi mảng. Thời đó, chứng khoán là cụm từ hot, với nhiều người chú ý theo dõi từng biến động từng phút. Tôi bỏ thời gian nghiên cứu, gặp gỡ các chuyên gia kinh tế như TS Lê Thẩm Dương, Đinh Thế Hiển hay PGS-TS Trần Hoàng Ngân để có nguồn tin chính xác, kịp thời.

Không dừng lại ở đó, các lĩnh vực thể thao, giải trí cũng hấp dẫn tôi. Cuối tuần, tôi từng làm live các trận bóng đá V-League qua điện thoại, Yahoo Messenger hay các phương tiện liên lạc huyền thoại thời đó, để mang về tin tức chân thực nhất, nhanh nhất.

Tuy có đa lĩnh vực, nhưng sở trường của tôi vẫn là các vấn đề xã hội. Năm 2006, công tác đầu tiên của tôi đưa tôi đến Bà Rịa-Vũng Tàu để theo dõi phiên tòa xử kín nam ca sĩ Gary Glitter, mở ra cánh cửa cho những trải nghiệm đặc biệt.

CUỘC ĐUA KHÔNG CÂN SỨC VỚI NGHỆ THUẬT TRUYỀN THÔNG QUỐC TẾ

Chứng kiến PU-ganh phòng truyền hình từ Anh quốc, tôi mới thực sự hiểu rõ thế giới báo chí điện tử hiện đại. Các hãng truyền thông lớn như AP, AFP, Reuters đã đưa đầy đủ trang thiết bị, đội ngũ chuyên nghiệp, trực tiếp truyền hình, từ chân máy, cáp tín hiệu đến vệ tinh truyền dữ liệu qua từng giây. Mỗi chuyến tường thuật đều diễn ra trong tình trạng áp lực cao, nhưng cũng mở ra khái niệm mới về khả năng tác nghiệp quốc tế.

Thời điểm đó, chúng tôi chỉ có điện thoại chụp ảnh, còn họ đã trang bị hệ thống trực tuyến một cách chuyên nghiệp và hiệu quả, hình dung về một ngày gần như không còn giới hạn trong hành trình truyền tải tin tức.

HÀNH TRÌNH TỪ ĐÁNH THỨC ĐẾN MỎNG MÁI VỚI MH370

Ngày 8.3.2014, mọi thứ thay đổi. Thế giới chấn động khi chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines mất tích bí ẩn ngay trên không phận Việt Nam. Trong giây phút đó, PV Thanh Niên tại các điểm nóng từ TP.HCM, Hà Nội đến Cần Thơ, Vũng Tàu, Phú Quốc lập tức hành động. Từ điều phối, truyền hình trực tiếp, đến theo chân các lực lượng hành động, chúng tôi đảm nhận vai trò cầu nối giữa lực lượng tìm kiếm và công chúng toàn cầu.

Chúng tôi gắn bó với các chuyến bay sơ tán, theo dõi các vết dầu loang, chụp hình và gửi về những hình ảnh đặc trưng nhất của biển cả trong những ngày hỗn loạn. Đồng thời, các hãng quốc tế liên hệ mua lại từng bức ảnh, từng đoạn phim, để họ có đủ dữ liệu truyền thông trong cuộc đua giành thông tin sống còn này.

Chuyến bay tìm kiếm đầu tiên, ghé thăm biển Phú Quốc, đã ghi lại những vết dầu loang nâu sẫm, trở thành hình ảnh tiêu biểu cho cuộc tìm kiếm kéo dài một tuần lễ. Tối hôm đó, các hãng AFP, Reuters cùng các nhà báo quốc tế liên tục kết nối, mua lại các đoạn phim quý giá, giúp thế giới hình dung rõ hơn về sự kiện lớn này.

BÁO CHÍ TĂNG TẦM GIÁ TRỊ CỦA CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO

Trong suốt hành trình, chúng tôi luôn giữ vững tinh thần phản ánh trung thực về chủ quyền đất nước. Đặc biệt, chuyến công tác tại Hoàng Sa từ tháng 5 đến tháng 7.2014 là minh chứng rõ nét. Các phóng viên của Thanh Niên đã theo sát lực lượng kiểm ngư, cảnh sát biển trong những ngày diễn ra những va chạm căng thẳng, các trận vòi rồng dữ dội của tàu Trung Quốc.

Với vùng biển không có sóng điện thoại, chúng tôi đã trang bị điện thoại vệ tinh từ những bài học của phiên tòa Gary Glitter ngày trước, để giữ liên lạc. Các bản tin về những hoạt động ngày đêm tại Hoàng Sa, những hoạt động của lực lượng thực thi chủ quyền luôn nhận được phản hồi tích cực từ độc giả, thể hiện rõ trách nhiệm của báo chí trong bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Ghi nhận thành tích, năm 2013, loạt bài về 25 năm chiến tranh ở Trường Sa của nhóm tác giả Nguyễn Tú, Trương Quang Nam, Ngọc Quyền, Tâm Ngọc đã được trao Giải A của Báo chí quốc gia, đặt dấu chấm cho nỗ lực phản ánh âm vang lịch sử của đất nước qua báo điện tử, song hành cùng báo in truyền thống.

Chúng tôi ý thức rõ rằng, trong suốt bốn thập niên qua, chủ đề quốc phòng, chủ quyền và lòng yêu nước luôn được đề cao, trở thành nét đặc trưng của Báo Thanh Niên. Dù qua nhiều thế hệ, tờ báo vẫn âm thầm, vững bước để gửi đến độc giả những thông tin chính xác, những câu chuyện chân thực và những nhân vật truyền cảm hứng.

Chúng tôi vẫn luôn giữ vững niềm tin vào giá trị của tin tức đáng tin cậy, mang trong mình tinh thần nhân văn, chính trực để tiếp tục hành trình đã cam kết với đất nước, với nhân dân.