HUYỀN THOẠI “XE TĂNG BAY”: TRỰC THĂNG MI-24 TRONG CUỘC CHIẾN CHO ĐỘC LẬP TỰ DO

TRỰC THĂNG VŨ TRANG MI-24 – BIỂU TƯỢNG CỦA SỨ MẠNH QUÂN ĐỘI

Có biệt danh gọi là “xe tăng bay”, trực thăng vũ trang Mi-24 là dòng máy bay chiến đấu đa nhiệm, vừa bay uy lực vừa yểm trợ các mục tiêu mặt đất, sông biển. Hỏa lực đáng nể của nó gồm súng máy và pháo 23-30 mm đặt ở mũi, tên lửa chống tăng, rocket, bom cùng các hệ thống vũ khí hiện đại khác. Ra đời cuối những năm 1960 tại Liên Xô cũ, Mi-24 lần đầu bay vào tháng 9.1969 và đến năm 1972 chính thức trở thành lực lượng chủ lực của Không quân Liên Xô.

TRỰC THĂNG MI-24 – HUYỀN THOẠI TRÊN BẦU TRỜI VIỆT NAM

Ngay sau chiến tranh biên giới phía Bắc tháng 2.1979, Liên Xô viện trợ gấp rút các loại vũ khí hiện đại cho Việt Nam, trong đó có trực thăng Mi-24. Ngày 9.8.1979, một số tổ bay sang Liên Xô nhận ngay những chiến binh dũng mãnh này. Cuối năm đó, các trực thăng được về nước, bước vào cuộc chiến đấu gian khổ và khốc liệt tại chiến trường Campuchia.

Kể từ tháng 1.1980, phi đội trực thăng Mi-24 thuộc Trung đoàn 916 chính thức đi vào hoạt động, với đội ngũ phi công từng chiến đấu trên các loại trực thăng UH-1 ở biên giới Tây Nam. Kinh nghiệm chiến đấu thực tế giúp các tổ bay Việt Nam nhanh chóng làm chủ khí tài mới, góp phần quan trọng trong các chiến dịch bảo vệ biên giới và sân sau phía Nam.

KHỞI ĐẦU GIAN KHỔ VÀ KHÁNG CHIẾN KOUMER ĐỎ

Trong mùa khô 1984-1985, khi bộ máy chiến tranh của Khmer Đỏ tàn bại, quân tình nguyện Việt Nam đẩy mạnh các đợt truy quét, cần đến sức mạnh của trực thăng để yểm trợ hỏa lực. Khi ấy, các dòng trực thăng cũ như UH-1 đã quá già, gần như không còn khả năng tác chiến, buộc bộ Quốc phòng phải quyết định đưa phương tiện mới là Mi-24 vào chiến đấu.

Tháng 10.1984, phi đội Mi-24 của Trung đoàn 916 di chuyển từ căn cứ Hòa Lạc đến sân bay Tân Sơn Nhất để chuẩn bị xuất kích. Ngày 28.11.1984, lần đầu trực thăng Mi-24 chiến đấu thực thụ, hai biên đội gồm sáu chiếc đã nhiều lần tấn công các mục tiêu của Khmer Đỏ, tiêu diệt tàu thuyền, trung đoàn địch, gây hoảng loạn tinh thần quân địch.

Các phi công chính như Trung tá Đỗ Thanh Hồng nhớ lại: Hỏa lực của Mi-24 rất mạnh, khả năng chế áp cao khiến địch e dè đến mức còn có tổ bay từng sà xuống quá thấp, đi vào tầm bắn của bộ binh. Trong mùa khô 1984-1985, phi đội tham gia 6 đợt hoạt động, xuất kích 81 lần, tiêu diệt nhiều cứ điểm của Khmer Đỏ.

TỪ CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN NỘI ĐỊA SÂU VÀ NHỮNG GIAN KHÓ

Chuyến bay vào miền Nam, chiến đấu tại chiến trường Campuchia trong mùa khô 1985-1986 là một thử thách mới đối với các phi công và trực thăng Mi-24. Khí hậu khắc nghiệt, các mục tiêu nhỏ, lẩn khuất khiến các phi công phải tỉnh táo tối đa. Qua các trận chiến, các trực thăng liên tục xuất kích, tiêu diệt các điểm đóng quân của Khmer Đỏ, góp phần làm suy yếu lực lượng địch.

Trong quá trình này, các phi công như Trung tá Đỗ Thanh Hồng không khỏi nhớ lại: “Thời tiết khó lường, mục tiêu chập chờn, nhưng chúng tôi vẫn cố gắng giữ vững tinh thần, chiến đấu tới cùng.” Các chiến dịch kéo dài liên huyện, sư đoàn, góp phần vào chiến thắng chung của quân ta.

TỦI THIÊU VÀ CẢI TIẾN BỀN VỮNG

Việc duy trì hoạt động của Mi-24 gặp nhiều khó khăn do tuổi thọ máy bay đã gần 30 năm và khí hậu nhiệt đới khắc nghiệt. Trực thăng thường xuyên phải sửa chữa và bảo dưỡng khẩn cấp. Nhiều trận chiến diễn ra trong điều kiện thiếu thốn nguồn lực, yêu cầu các kỹ sư, phi công vượt qua gian nan để giữ cho các chiếc máy bay chiến đấu này không rời bỏ chiến trường.

Trong suốt thời gian hoạt động, từ 1986 đến cuối thập niên 1980, các trực thăng Mi-24 luôn tham gia chiến đấu, và những trận thắng nổi bật giúp làm giảm thiểu sự hoạt động của Khmer Đỏ tại khu vực phía Bắc Campuchia.

CẢI TIẾN VŨ KHÍ VÀ NÂNG CẤP HỆ THỐNG

Giai đoạn 1985, với nhu cầu tăng cường sức mạnh hỏa lực, các kỹ sư của Nhà máy A41 đã tiến hành cải tiến hệ thống tên lửa của Mi-24. Việc lắp các đạn rocket của Mỹ, đặc biệt dòng rocket do Mỹ sản xuất từ kho còn lại, giúp gia tăng khả năng tấn công của trực thăng. Các thùng phóng làm từ ống ghép lại, vượt qua các thử nghiệm về độ chính xác và độ bền, đã giúp mở rộng khả năng chiến đấu của Mi-24 trên chiến trường.

Ngày nay, những chiến công của trực thăng Mi-24 vẫn còn lưu giữ trong ký ức của thế hệ đi sau như một biểu tượng của sức mạnh và ý chí đấu tranh không ngừng nghỉ của quân dân Việt Nam.