KHÁM PHÁ DI SẢN TIỀN SỬ CÓ HỘP SỌ 9.500 NĂM: MẶT NẠ ĐẶC BIỆT VÀ NHỮNG GÓC NHÌN MỚI VỀ XÃ HỘI THỜI ĐẠI ĐẦU

Các nhà nghiên cứu tại Bảo tàng Anh vừa công bố những hình ảnh 3D sống động của khuôn mặt người đàn ông sống cách đây khoảng 9.500 năm, dựa trên hộp sọ được khai quật tại Jericho, khu vực Bờ Tây ngày nay.

Hộp sọ này được phát hiện bởi nhà khảo cổ học người Anh Kathleen Kenyon trong hơn 60 năm trước. Khi an táng, hộp sọ đã được phủ thạch cao tạo thành mặt nạ, còn hốc mắt được trang trí bằng vỏ sò. Nghi lễ mai táng đặc biệt này đến nay vẫn còn là một bí ẩn chưa lời giải thích rõ ràng.

Thông qua công nghệ quét kỹ thuật số hiện đại, các chuyên gia đã dựng lại diện mạo khuôn mặt từ hộp sọ và tạo thành mô hình đất sét 3D sống động. Theo tiến sĩ Alexandra Fletcher, giám tuyển tại Bảo tàng Anh, hộp sọ này có niên đại từ thời kỳ đồ đá mới, trước khi gốm và nông nghiệp xuất hiện. Jericho khi đó là một trong những cộng đồng lớn, cổ nhất thế giới, nhờ nguồn nước phong phú từ các con suối trong vùng.

“Hộp sọ này có thể từng tượng trưng cho hình mẫu tổ tiên để cộng đồng tôn thờ,” Fletcher chia sẻ. Bà cho rằng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên có thể đã đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cư dân thời tiền sử ở Jericho giải quyết các mâu thuẫn, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và tìm cách chung sống hòa bình. “Đây có thể chính là những bước đi đầu tiên dẫn tới sự hình thành của các thị trấn và thành phố sau này,” bà nhận định.

Khi đặt cạnh kim tự tháp Giza chỉ cách đó chưa đầy 4.500 năm, giá trị lịch sử của hộp sọ cổ xưa này càng trở nên đặc biệt. Trong thời điểm đó, trong khi nhiều cộng đồng còn sống dựa trên săn bắt hái lượm, người dân của Jericho đã xây dựng một xã hội có tổ chức rõ ràng, tiến bộ vượt bậc.

Mô hình khuôn mặt 3D không chỉ giúp tái hiện chân dung của một con người thời tiền sử, mà còn mở ra cánh cửa quý giá để các nhà khảo cổ và giới nghiên cứu tiếp cận nền văn minh sơ khai bên bờ sông Jordan. Các chuyên gia kỳ vọng những khám phá này sẽ cung cấp thêm nhiều manh mối về những cộng đồng tiên phong, góp phần làm sáng tỏ nguồn gốc của xã hội loài người.