BỘI CHUYỆN TÊN GÌ CHO TRƯỜNG TRUNG HỌC NGHỀ: HƯỚNG TỚI SỰ RÕ RÀNG VÀ MINH BẠCH

Việc bổ sung mô hình trường trung học nghề vào hệ thống giáo dục quốc dân được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược phân luồng sau Trung học cơ sở (THCS). Tuy nhiên, trên thực tế, tên gọi của các cơ sở đào tạo nghề hiện nay khá đa dạng, thậm chí có nơi còn sử dụng những cụm từ dễ gây hiểu lầm về loại hình đào tạo. Dự thảo nghị định mới kỳ vọng sẽ tạo ra một khung pháp lý rõ ràng giúp quy định thống nhất về tên gọi, đổi tên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian tới.

Tên gọi của các cơ sở đào tạo nghề hiện nay thường gây nhầm lẫn do sự đa dạng và thiếu đồng bộ. Điều 3 của dự thảo nghị định nhấn mạnh rằng, tên của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, bao gồm trường trung học nghề, cần phản ánh đúng loại hình và lĩnh vực hoạt động, đồng thời tránh gây hiểu lầm về chất lượng, vị thế hay thứ hạng. Tên cũng không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của các cơ sở khác.

Chính sách này còn quy định rõ, không sử dụng các từ ngữ, ký hiệu, cụm từ vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức hoặc thuần phong mỹ tục của dân tộc. Đặc biệt, tên các cơ sở không được trùng hoặc gần giống với tên của các cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang hay tổ chức chính trị – xã hội nhằm tránh gây nhầm lẫn về tính chất, thẩm quyền.

Một điểm đáng chú ý là tên tiếng Việt của cơ sở giáo dục nghề nghiệp không được phép dùng các từ như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”, hoặc các từ thể hiện ngôn ngữ nước ngoài, ngoại trừ trong các trường hợp cụ thể gắn với tên khu vực, quốc tế hoặc quốc gia nước ngoài theo hiệp định hợp tác, chương trình đào tạo liên kết có sự xác nhận rõ ràng.

Đối với tên tiếng nước ngoài hoặc tên giao dịch quốc tế, việc dịch từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài phải đúng cấu trúc, sử dụng thuật ngữ phù hợp theo chuẩn quốc tế. Tên này không được dịch sai, gây nhầm lẫn hoặc đề cao danh hiệu, thứ hạng của cơ sở đào tạo.

Theo quy định, cấu trúc tên các trường trung học nghề cũng được thống nhất để bảo đảm nhận diện rõ ràng về loại hình đào tạo. Tên trường phải bắt đầu bằng cụm từ “Trường trung học”, sau đó là các thành tố phản ánh lĩnh vực hoặc ngành nghề đào tạo chính. Trường cũng có thể thêm tên địa phương hoặc tên danh nhân, tổ chức quản lý. Trong trường hợp sử dụng tên liên quan đến khu vực, quốc tế hoặc quốc gia nước ngoài, cần có chứng minh rõ ràng về hợp tác quốc tế hoặc liên kết đào tạo đã được phê duyệt.

Cấu trúc tên trường trung học nghề theo dự thảo phải bắt đầu với “Trường trung học” nhằm phân biệt rõ với các mô hình khác như trung học phổ thông hoặc các cơ sở giáo dục khác. Sau đó, tên gọi thể hiện lĩnh vực đào tạo chính và có thể gắn thêm tên địa phương hoặc danh nhân.

Dự thảo còn nêu rõ quyền tự chủ của các cơ sở trong việc đặt tên và đổi tên, nhưng các nguyên tắc trên nhằm hạn chế tình trạng đặt tên tùy tiện, gây nhầm lẫn cho người học và phụ huynh. Ngoài tên gọi chính thức, các cơ sở còn có thể sử dụng các tên gọi khác nhau để quảng bá, tuyển sinh hay thể hiện nhóm ngành, nghề đào tạo. Tuy nhiên, các tên này không được làm thay đổi tên chính thức đã được cấp phép, cũng như không gây nhầm lẫn với mô hình giáo dục phổ thông hoặc đại học.

Điều 4 của dự thảo quy định cụ thể rằng tên trường trung học nghề phải bắt đầu bằng “Trường trung học” và không được chứa các từ như “phổ thông”, “cơ sở”. Mục tiêu là để phân biệt rõ ràng với các mô hình trường trung học khác. Tên còn phải phản ánh chính xác lĩnh vực hoặc nghề đào tạo chính, và có thể thêm tên địa phương hoặc tên cá nhân, tổ chức quản lý hoặc sở hữu theo quy định.

Các nguyên tắc về đặt tên này nhằm hướng tới sự chuẩn hóa hệ thống giáo dục nghề nghiệp, giúp tránh tình trạng đặt tên tùy tiện, làm rõ loại hình, phạm vi và chất lượng đào tạo của từng cơ sở. Việc này không chỉ tạo sự minh bạch mà còn góp phần nâng cao uy tín của các cơ sở đào tạo nghề trong mắt cộng đồng.