CUỘC BẦU CỬ ĐẦU TIÊN VỚI NHIỀU ĐỔI MỚI ĐÁNG CHÚ Ý TRONG KỶ NGUYÊN MỚI CỦA ĐẤT NƯỚC
Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã chứng kiến nhiều đổi mới mang tính đột phá lần đầu tiên được triển khai, phản ánh tư duy quản trị hiện đại và hướng tới một nền dân chủ ngày càng minh bạch, hiệu quả. Những sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật tổ chức mà còn thể hiện bước tiến về công nghệ, tổ chức bộ máy và cách thức quản lý hoạt động bầu cử của đất nước.
Ông Phạm Đình Toản, Phó chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội, đã chia sẻ về những thuận lợi và khó khăn trong quá trình tổ chức cuộc bầu cử này trong bối cảnh có nhiều điểm mới.
CUỘC BẦU CỬ ĐƯỢC TRIỂN KHAI TRONG BỐI CẢNH ĐẢNG VÀNH VIENSƠNG TỔ CHỨC BỘ MÁY GỌN NHẸ, HIỆU QUẢ
Theo ông Toản, một trong những thuận lợi nổi bật là việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chỉ đạo, điều hành bầu cử tập trung và thống nhất toàn quốc. Việc tổ chức sớm hơn hai tháng còn giúp các cấp chính quyền nhanh chóng ổn định, chuẩn bị nhân sự và tổ chức công việc nhiệm kỳ mới tốt hơn. Cùng đó, ứng dụng công nghệ thông tin trong lập, cập nhật danh sách cử tri và quản lý hồ sơ ứng viên đã nâng cao tính chính xác, nhanh chóng và hiện đại hóa quy trình tổ chức bầu cử.
Tuy nhiên, ông Toản cũng nhấn mạnh những khó khăn trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới. Khối lượng công việc lớn, thời gian thực hiện rút ngắn đặt ra yêu cầu cao về phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị bài bản từ sớm và nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ. Yêu cầu này đòi hỏi sự quyết tâm, chuẩn bị kỹ lưỡng của cả hệ thống từ trung ương đến địa phương để đảm bảo tiến độ và chất lượng cuộc bầu cử.
NGHỊ LỊCH BẦU CỬ SỚM VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ĐÁNH DẤU BƯỚC TIẾN MỚI
Việc tổ chức bầu cử vào ngày chủ nhật, 15.3.2026, sớm hơn các kỳ trước hai tháng, cùng với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lập danh sách cử tri, quản lý hồ sơ ứng cử và thống kê kết quả đã tạo nên bước tiến lớn. Ông Toản cho biết, việc khai thác dữ liệu quốc gia về dân cư và sử dụng phần mềm quản lý thông tin bầu cử đã giúp các địa phương thực hiện công tác chuẩn bị nhanh chóng, chính xác hơn. Người dân có thể đề nghị cấp giấy chứng nhận bỏ phiếu điện tử qua ứng dụng VNeID, tạo thuận lợi lớn trong việc thực hiện quyền công dân.
Sự chuyển đổi số còn giúp xã hội hóa việc giám sát và phản ánh thông tin từ cử tri, thúc đẩy công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình cao hơn. Hội đồng Bầu cử quốc gia và các địa phương đã tăng cường tập huấn, chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo tiến trình đúng luật, an toàn, dân chủ và hiệu quả, bất chấp những thách thức mới.
ĐÁM PHẦN MỚI TRONG PHÂN CHIA ĐƠN VỊ BẦU CỬ VÀ CƠ CẤU ĐẠI BIỂU
Kỳ bầu cử này đánh dấu bước chuyển mình khi tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp sau sáp nhập tỉnh, thành phố. Việc phân chia đơn vị bầu cử và cơ cấu đại biểu phải căn cứ vào quy mô dân số, đặc điểm địa bàn và các điều kiện thực tế. Các địa phương đã điều chỉnh phù hợp để đảm bảo số lượng và cơ cấu đại biểu hợp lý, thuận tiện cho cử tri đi bầu.
Cơ cấu đại biểu Quốc hội đã có sự điều chỉnh rõ rệt: tăng số lượng đại biểu trung ương, đại diện các khối nghiên cứu, doanh nghiệp, hiệp hội; giảm các đại biểu kiêm nhiệm ở cấp tỉnh. Về HĐND, tỷ lệ phụ nữ, người dân tộc thiểu số, giới trẻ và các nhóm đại diện khác vẫn giữ ổn định cùng với việc bổ sung các thành phần mới như nhà khoa học, trí thức, doanh nhân nhằm mở rộng và đa dạng hóa thành phần đại biểu.
Quyền bầu cử, giám sát, phản ánh của cử tri vẫn không thay đổi, nhưng với bộ máy gọn nhẹ và ứng dụng công nghệ, hiệu quả hoạt động ngày càng nâng cao. Công tác giám sát, kiểm tra chặt chẽ và minh bạch được đề cao, nhằm đảm bảo tính dân chủ của cuộc bầu cử.
RÚT NGẮN THỜI GIAN, NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ
Việc rút ngắn thời gian thực hiện một số bước trong quy trình bầu cử không làm ảnh hưởng đến tính hợp lệ hay chất lượng của cuộc bầu cử. Ông Toản khẳng định, toàn bộ thủ tục vẫn được giữ nguyên, chỉ có yêu cầu các cơ quan phải chuẩn bị từ sớm, phối hợp chặt chẽ hơn. Việc này đòi hỏi trách nhiệm cao hơn, đặc biệt trong khâu hồ sơ, nhân sự và xử lý dữ liệu.
Các giải pháp công nghệ như hệ thống phần mềm quản lý thông tin đã giúp quá trình lập danh sách cử tri, kiểm phiếu và báo cáo kết quả diễn ra nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn. Tuy mới lần đầu triển khai, nhưng các kết quả đầu ra đã rất khả quan — công tác tổ chức tiến hành trôi chảy, đúng luật và giữ vững các nguyên tắc dân chủ, công khai.
HƯỚNG ĐI MỚI CỦA ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG BẦU CỬ
Chuyển đổi số trong kỳ bầu cử lần này đã mang lại nhiều kết quả tích cực như: rút ngắn thời gian, nâng cao độ chính xác trong công tác quản lý, hạn chế sai sót và trùng lặp danh sách cử tri. Các địa phương dễ dàng cập nhật dữ liệu, cấp giấy chứng nhận điện tử, nộp hồ sơ ứng cử online, giảm tải công việc giấy tờ truyền thống.
Tuy nhiên, ông Toản cũng chỉ rõ những khó khăn còn tồn tại như: khả năng bỏ sót các công dân chưa đăng ký căn cước công dân, chênh lệch hạ tầng công nghệ giữa các địa phương, kỹ năng số của cán bộ còn hạn chế và yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng ngày càng cao.
Dù có những thách thức, việc ứng dụng công nghệ thông tin không làm thay đổi bản chất của hoạt động bầu cử, mà là cách nâng cao hiệu quả, chính xác và minh bạch. Các nhà quản lý và cơ quan chức năng đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật để đảm bảo kỳ bầu cử diễn ra thành công, đúng pháp luật, an toàn và dân chủ.
Xin trân trọng cảm ơn ông!