KHÁM PHÁ KIẾN TRÚC CỔ ĐẠI GIỮA RỪNG CAO ỐC HIỆN ĐẠI Ở TRỤ SỞ Ngân Hàng Nhà Nước TPHCM

Tại trụ sở Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 của TP.HCM, kiến trúc nội thất gần như tách biệt hoàn toàn khỏi nhịp sống sôi động bên ngoài. Không gian yên tĩnh, kín đáo này tạo nên một khu vực cổ điển, mang nét đặc trưng của trung tâm tài chính lớn nhất cả nước.

Chi nhánh Khu vực 2 ban đầu là một phần của Ngân hàng Đông Dương tại Pháp, thành lập năm 1875. Đến năm 1878, trụ sở đầu tiên của chi nhánh được xây dựng tại khu đất nhìn ra sông Bến Nghé, Sài Gòn. Công trình do kiến trúc sư Achille-Antoine Ginain thiết kế, ông từng là kiến trúc sư của Bộ Thuộc địa và là người đứng sau công trình nổi tiếng Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn cùng thời điểm.

Năm 1924, hệ thống Ngân hàng Đông Dương yêu cầu kiến trúc sư Pháp Félix Dumail, người nổi tiếng trong hệ thống ngân hàng thuộc địa, thiết kế trụ sở mới cho chi nhánh tại Sài Gòn. Khu đất tứ giác, được bao quanh bởi bốn con đường Quai de Belgique, Pellerin, Lefebvre và Chaigneau, đã trở thành trung tâm của một tòa nhà mang phong cách Art Deco đậm nét, nổi bật giữa các công trình tân cổ điển và Art Nouveau thịnh hành thời bấy giờ.

Trong quá trình thi công, các họa tiết trang trí nội thất, như hình ảnh hoa sen, chim thần Garuda, rắn thần Naga cách điệu, được lấy cảm hứng từ nghệ thuật Khmer, thể hiện sự pha trộn giữa các nền văn hóa đa dạng. Sau khi khánh thành năm 1931, công trình của hãng thầu Pháp Brossard et Mopin đã trở thành biểu tượng trên phố phường Sài Gòn.

Kiến trúc của tòa nhà thể hiện sự đậm nét trong từng chi tiết, từ hình khối, các mô-tip trang trí mặt đứng, cột, rào lưới, cửa sắt đến các hành lang, ban công và mái mái mái tóc. Phòng sảnh chính nổi bật với mái vòm lớn hình lục giác nhiều tầng, ô kính pha trộn màu trắng ngà và vàng, cùng các cột trụ lớn bê tông trang trí họa tiết tinh xảo nằm giữa sảnh, tạo nên không gian trang nghiêm, trang nhã.

Sau năm 1953, các chi nhánh Ngân hàng Đông Dương tại Việt Nam bị giải thể, rồi từ năm 1955 trụ sở cũ được chuyển giao cho Ngân hàng Quốc gia. Trải qua nhiều lần chỉnh trang, trụ sở vẫn giữ được nét cổ kính quen thuộc, đặc biệt phần kiến trúc nội thất như cơi lầu, lan can, các họa tiết trang trí đều còn nguyên vẹn.

Sau năm 1975, khi hệ thống ngân hàng chuyển đổi qua nhiều tên gọi, trụ sở này trở thành trụ sở Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2 của TP.HCM, nối tiếp lịch sử của một di sản kiến trúc đặc biệt. Các chi tiết trang trí như cột, rào lưới, cửa sắt, hệ thống hành lang, ban công, mái trán đều thể hiện phong cách kiên cố, trang nhã và pha trộn giữa kiến trúc châu Âu và các yếu tố đặc trưng của văn hóa Khmer.

Khám phá không gian nội thất, người ta còn bắt gặp những điểm nhấn đặc biệt như mái vòm lớn hình lục giác, ô kính nhiều tầng với màu sắc nhẹ nhàng, các cột trụ bê tông lớn được chạm trổ công phu và các lối đi nội thất rộng rãi, sạch sẽ. Trong đó, khu vực sảnh chính là điểm nhấn với trần trạm trổ, họa tiết trang trí và các chi tiết kiến trúc tinh tế, thể hiện rõ phong cách kiến trúc cổ điển pha trộn nghệ thuật châu Á-Âu.

Trải qua thời gian dài, dù trải qua nhiều lần chỉnh sửa, nhưng giá trị lịch sử và kiến trúc của trụ sở Ngân hàng Nhà nước TP.HCM vẫn còn đó, như một chứng tích sống động của quá trình đô thị hóa và văn hóa kiến trúc Đông Dương thế kỷ XX. Có thể nói, đây chính là một trong những biểu tượng kiến trúc độc đáo, kết nối quá khứ và hiện tại của trung tâm tài chính sầm uất này.