MÙNG 3 TẾT THẦY: NGHỆ THUẬT BIẾT ƠN TRONG ĐỜI SỐNG VIỆT

Trong đời sống người Việt, chữ lễ còn được coi trọng hơn cả chữ tài. “Tiên học lễ, hậu học văn” không chỉ là một câu thành ngữ mà còn phản ánh triết lý sống của dân tộc, trong đó lòng tôn sư trọng đạo là giá trị truyền thống đậm đà qua nhiều thế hệ. Ngày tết, đặc biệt là mùng 3, chính là dịp để thể hiện sâu sắc điều đó.

Trong phong tục Việt Nam, ngày mùng 3 tết là ngày tôn vinh những người đã góp phần dạy dỗ và truyền đạt đạo lý cho thế hệ sau. Câu nói quen thuộc “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thầy” đã trở thành một trật tự đạo đức thể hiện lòng biết ơn rõ ràng. Mùng 1 hướng về nguồn cội bên nội, mùng 2 về bên ngoại, còn mùng 3 là ngày để ghi nhận những người đã dạy dỗ, dẫn dắt ta trên con đường trưởng thành.

Từ xưa, ngày mùng 3 tết thầy còn đi kèm những câu chuyện xúc động về lễ nghĩa tự nhiên. Các lớp học truyền thống không cần quá nhiều lễ vật, chỉ cần một tấm lòng thành kính, đơn sơ như cơi trầu, cặp bánh chưng, hay chút chè mạn. Thầy đồ ngày xưa thích nhất là sự trưởng thành của trò, cảm nhận qua chữ viết, qua những bài học đạo đức lúc ban đầu, như chữ “nhẫn”, chữ “đức”, chữ “tâm” – những biểu tượng của đạo làm người, được treo trong nhà để nhắc nhở suốt cả năm.

Nhưng xã hội ngày nay đã có nhiều thay đổi. Cơm áo gạo tiền, sự thực dụng, và kể cả tình cảm gia đình có phần bị xói mòn. Cha mẹ đôi khi coi thường, thiếu tôn trọng thầy cô trước mặt con cái, gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến cách trẻ hiểu về giá trị của thầy cô giáo. Khi đó, lòng kính trọng dành cho người dạy dỗ ít đi, đạo đức của thế hệ trẻ cũng theo đó mà giảm sút.

Mặc dù vậy, không phải tất cả các thầy cô đều sai lệch hoặc xuống cấp. Những người thầy chân chính vẫn giữ vững đạo đức, làm gương sáng cho học trò. Việc mất niềm tin vào người thầy không đồng nghĩa rằng đạo lý tôn sư trọng đạo không còn ý nghĩa; nó đòi hỏi mỗi cá nhân cần chủ động giữ gìn và phát huy giá trị này trong môi trường của chính mình. Sự tôn trọng còn tới từ chính gia đình và cộng đồng, nơi mà những hành động nhỏ như lễ phép, cảm ơn, kính trọng… trở thành những bài học sống động nhất.

Trong bối cảnh xã hội biến đổi, ngày mùng 3 tết vẫn là dịp để mỗi người suy ngẫm về vai trò của người thầy trong cuộc đời mình. Đó có thể là thầy cô trên bục giảng, ông bà, cha mẹ, hay những người dẫn dắt ta qua những thử thách khó khăn. Đặc biệt, đó còn là những người thầy không tên, những trải nghiệm, thất bại, hay cả những nghịch cảnh đã dạy ta những bài học đắt giá về nhân cách và nghị lực.

Trong mỗi gia đình, cha mẹ có thể dành thời gian dắt con đi thăm những thầy cô cũ, kể lại những kỷ niệm ngày xưa hoặc chỉ đơn giản là gửi lời cảm ơn qua một tin nhắn, cuộc gọi video. Những hành động nhỏ ấy, tuy giản dị, lại góp phần làm sống lại giá trị của lòng biết ơn, tạo ra một chuỗi năng lượng tích cực lan tỏa trong cộng đồng. Khoa học tâm lý đã chứng minh rằng người biết ơn có cảm xúc hạnh phúc, lạc quan và đạt thành công cao hơn. Đồng thời, đó còn là cách để mỗi người dạy trẻ biết trân trọng những người đã giúp đỡ mình trong cuộc đời.

Ngày 3 tết chính là dịp để chúng ta không chỉ bày tỏ lòng kính trọng đối với thầy cô mà còn để nhìn lại những người thầy trong đời mình. Những bài học về đạo đức, trách nhiệm, nhân ái, kiên trì… chính là hành trang quý giá giúp chúng ta phát triển bền vững.

Từ những câu chuyện cũ, những hành động nhỏ, chúng ta hiểu rằng tôn sư trọng đạo không chỉ là một truyền thống, mà còn là đức tính cần được giữ gìn và phát huy. Trong cuộc sống hiện đại, mỗi người hãy xem đó là trách nhiệm, là tình cảm chân thành, để không chỉ ngày mùng 3 mà cả cuộc đời luôn tràn đầy lòng biết ơn và sự trân trọng dành cho những người đã và đang hướng dẫn, dìu dắt mình. Bởi trong mỗi trái tim biết ơn, luôn có sức mạnh của sự tử tế và niềm tin vào tương lai.