TP.HCM ĐỐI MẶT VỚI THÁCH THỨC MỨC SINH THẤP VÀ GIÀ HÓA DÂN SỐ

Ngày 5.11, UBND phường An Khánh, TP.HCM tổ chức chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của các dịch vụ chăm sóc sức khỏe trong kế hoạch phát triển dân số bền vững. Hoạt động tập trung vào các nội dung như khám sức khỏe tiền hôn nhân, tầm soát, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh, cùng với việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Chặng đường đối mặt với bài toán kép của thành phố

Theo bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó trưởng phòng Văn hóa – xã hội phường An Khánh, TP.HCM hiện nằm trong nhóm các địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước. Thống kê cho thấy, trung bình mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tại TP.HCM chỉ có 1,43 con, thấp nhất cả nước. Đồng thời, số người cao tuổi tính đến năm 2024 đã lên tới hơn 1,46 triệu, chiếm hơn 10% dân số thành phố, phản ánh rõ tình trạng già hóa dân số diễn ra nhanh chóng.

Việc này gây ra nhiều áp lực đối với nguồn nhân lực trẻ, ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển kinh tế – xã hội lâu dài. Ngoài ra, giai đoạn già hóa cũng đẩy hệ thống an sinh xã hội vào tình trạng căng thẳng, đặc biệt là các chính sách về lương hưu, bảo hiểm y tế, các chế độ hỗ trợ người cao tuổi.

Chính sách khuyến sinh cũng là gánh nặng đối với ngân sách đô thị

Trong bối cảnh đó, các chính sách khuyến sinh nhằm nâng cao tỷ lệ sinh đang chiếm dụng nguồn lực đáng kể của ngân sách thành phố. Các khoản hỗ trợ như 3 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi theo Nghị quyết 40/2024, rồi nâng lên thành 5 triệu đồng theo Nghị quyết 32/2025, đều nhằm kích thích sinh đẻ nhưng cũng tạo ra gánh nặng tài chính cho ngân sách địa phương.

KHÁM SỨC KHỎE TIỀN HÔN NHÂN – CHIẾN LƯỢC CẦN THIẾT CHO TƯƠNG LAI

Trong chương trình chiến dịch, bà Đoàn Thị Cẩm Hồng, Phó phòng Dân số – Kế hoạch hóa gia đình TP.HCM nhấn mạnh về vai trò của khám sức khỏe tiền hôn nhân như một bước quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dân số. Các số liệu từ đợt khảo sát cho thấy, tỷ lệ bất thường về sức khỏe sinh sản trong giới trẻ khá cao. Nhiều nam giới gặp vấn đề như tinh trùng yếu, ít hoặc không có tinh trùng, trong khi một số phụ nữ dù còn trẻ đã xuất hiện dấu hiệu suy giảm chức năng buồng trứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản.

Bà Hồng cho biết, việc kiểm tra sức khỏe sinh sản trước hôn nhân không phải do thiếu tin tưởng nhau, mà là nhằm đảm bảo một cộng đồng gia đình hạnh phúc, bền vững và nâng cao năng lực sinh sản của thế hệ trẻ. Chính phủ đô thị cũng đã thực hiện các chính sách hỗ trợ, như khoản trợ cấp 3 triệu đồng cho phụ nữ sinh con thứ hai trong khoảng thời gian từ cuối năm 2024 đến giữa năm 2025, và sẽ nâng mức hỗ trợ lên 5 triệu đồng toàn diện sau đó.

Trong suốt chiến dịch, các hoạt động tuyên truyền, trợ giúp pháp lý cũng được tổ chức nhằm giúp người dân tiếp cận thông tin, quyền lợi và các chính sách xã hội hiệu quả hơn. Luật sư Nguyễn Hoài Vũ, Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước TP.HCM, cùng với luật sư Trần Thị Ngọc Dung đã tư vấn cho cộng đồng về các quyền lợi liên quan, góp phần giảm thiểu những hiểu lầm và rào cản trong quá trình thực hiện chính sách.

Việc nâng cao ý thức về khám sức khỏe tiền hôn nhân, phối hợp chặt chẽ các chính sách phát triển dân số là chìa khóa để đối phó với bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực trẻ và già hóa dân số đang diễn ra ngày càng rõ nét tại TP.HCM.