XÁC ĐỊNH LẠI NGHĨA VỤ TÀI CHÍNH BỔ SUNG: VƯỚNG MẮC Đ angels THỦ TỤC CẤP SỔ HỒNG CHO NHÀ Ở THƯƠNG MẠI

Chuyện gì đang xảy ra với các dự án nhà ở tại TP.HCM liên quan đến nghĩa vụ tài chính bổ sung và cấp sổ hồng của cư dân? Những câu hỏi này đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận, khi những vướng mắc chưa được tháo gỡ khiến người mua nhà đứng trước nguy cơ mất quyền lợi chính đáng.

NGHĨA VỤ TÀI CHÍNH BỔ SUNG VÀ NGUỒN GỐC VẤN ĐỀ

Từ năm 2004, UBND TP.HCM đã có Chỉ thị số 24/2004 nhằm khuyến khích các doanh nghiệp bất động sản đầu tư xây dựng 30.000 căn hộ chung cư dành cho tái định cư. Theo đó, quỹ nhà sau khi hoàn thành sẽ được bán lại cho TP với giá thành cộng lợi nhuận định mức. Trong giai đoạn 2003-2005, các quyết định giao đất đều có quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc bán lại căn hộ cho TP nhằm phục vụ mục tiêu này.

Tuy nhiên, sau khi các dự án hoàn thành và đưa vào khai thác, nhiều quận, huyện lại tuyên bố không có nhu cầu mua lại các căn hộ, đất đai phục vụ tái định cư. UBND TP.HCM đã chấp thuận không mua lại phần nhà ở này, đồng thời yêu cầu rà soát, xác định nghĩa vụ tài chính phát sinh (nếu có).

Ảnh hưởng đến quyền lợi cư dân

Điều đáng nói, các dự án phát triển nhà thương mại trong giai đoạn này đa phần đã được nghiệm thu và đi vào hoạt động lâu năm, thế nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc cấp sổ hồng cho người mua. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chưa xác định rõ nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với các căn hộ trước đó không còn nhu cầu sử dụng phục vụ tái định cư.

CĂN NGHI VẤN TỪ ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT

Nguyên nhân chính là do quy định tại Nghị định số 99/2015 của Chính phủ, yêu cầu UBND TP.HCM phải xin ý kiến Bộ Xây dựng để điều chỉnh mục tiêu dự án từ nhà ở phục vụ tái định cư sang nhà ở thương mại, đồng thời xác định nghĩa vụ của chủ đầu tư đối với Nhà nước trong việc này. Đến ngày 20.6.2023, Nghị định số 35/2023 của Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung và giao quyền cho UBND TP.HCM trong việc tự xem xét, quyết định điều chỉnh mục tiêu dự án.

Theo ông Nguyễn Minh Nhựt, quyền Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, việc đặt hàng, mua nhà ở thương mại để làm nhà ở tái định cư nay được thực hiện dựa trên hợp đồng thỏa thuận, không còn ràng buộc như trước. Luật Nhà ở 2023 và Nghị định số 95/2024 của Chính phủ cũng không quy định xử lý chuyển tiếp các nội dung cũ, khiến thẩm quyền cuối cùng vẫn thuộc về UBND TP.HCM.

VẤN ĐỀ CẤP SỔ HỒNG CHO CƯ DÂN

Trong thực tế, nhiều dự án đã nghiệm thu và sử dụng hàng năm nhưng vẫn chưa thể cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng) cho cư dân. Nguyên nhân chính là do vướng mắc liên quan đến nghĩa vụ tài chính chưa được xác định rõ ràng của các dự án đã bán với mục đích phục vụ tái định cư nhưng nay không còn nhu cầu mua lại từ phía Nhà nước. Điều này gây bức xúc trong dư luận, đặc biệt khi người mua nhà là các khách hàng thứ ba, hợp pháp, vẫn mong muốn được đăng ký quyền sở hữu.

KÊU GỌI GIẢI PHÁP THÁO GỠ VƯỚNG MẮC

Trước tình hình này, Tổ công tác 5013 đề xuất ba bước để giải quyết ổn thỏa vấn đề. Đầu tiên, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát lại phương án giá đất đã được phê duyệt nhằm xác định mức ảnh hưởng của việc Nhà nước không mua lại căn hộ. Thứ hai, Sở Xây dựng sẽ đề xuất hướng xử lý chung các vướng mắc trong quy định pháp luật về nhà ở đối với các dự án này. Cuối cùng, Văn phòng Đăng ký đất đai TP.HCM sẽ xem xét, giải quyết cấp sổ hồng cho những căn hộ không nằm trong danh sách vướng mắc, đồng thời tạm dừng giải quyết cho các dự án còn đang có tranh chấp đến khi có quyết định rõ ràng về nghĩa vụ tài chính.

TRONG BỐI CẢNH CHỈ ĐẠO MỚI

Dù các dự án này đã qua thời gian dài nghiệm thu, đưa vào sử dụng, nhưng vẫn gặp khó khăn trong thủ tục cấp giấy chứng nhận, khiến cư dân chịu thiệt thòi. Những quy định mới theo Nghị định số 35/2023 và các nội dung luật Nhà ở 2023, Nghị định số 95/2024 giúp địa phương có cơ sở tự chủ trong giải quyết, song vẫn để lại nhiều câu hỏi về nguyên nhân và trách nhiệm.

Những nỗ lực và đề xuất này nhằm mục tiêu tháo gỡ vướng mắc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cư dân, đồng thời duy trì trật tự, an ninh tại các khu vực dự án tồn đọng. Các cơ quan liên quan đều nhấn mạnh vai trò của UBND TP.HCM trong việc quyết định và điều chỉnh phù hợp theo quy định pháp luật hiện hành, hướng tới các giải pháp khả thi và phù hợp thực tế.