KHÁM PHÁ CƠ HỘI MỚI CHO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC VIỆT NAM NĂM 2026-2027

Năm 2026-2027 dự kiến, ngân sách dành cho các nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực y dược sẽ tăng đáng kể, ước tính khoảng 100 tỉ đồng. Khoản kinh phí này nhằm thúc đẩy phát triển và ứng dụng các phương pháp tiên tiến trong chẩn đoán, điều trị, phòng bệnh, phát triển vắc xin, cùng với việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất dược liệu và thuốc dược liệu, đồng thời hoàn thiện các chính sách y tế phù hợp.

RỘNG ĐƯỜNG THƯƠNG MẠI HÓA CÁC NGHIÊN CỨU Y DƯỢC

Các đơn vị công lập sẽ được giao quyền sở hữu kết quả nghiên cứu, gọi là “sổ đỏ”, giúp chủ động trong đàm phán thương mại hóa sản phẩm. Điều này mở ra cơ hội để các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở các bài báo hay báo cáo, mà còn được thương mại hóa và đưa vào thực tiễn.

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình 3 nhà: quản lý, khoa học và doanh nghiệp. Đặc biệt, sẽ có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp để chuyển giao công nghệ, sản xuất, và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực y dược.

TẠO ĐIỀU KIỆN TIẾN XUỐNG CHƯA TỪ BỎ

Tại hội thảo về sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu y tế do Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo tổ chức ngày 16.1 tại Hà Nội, đại diện Bộ Y tế nhấn mạnh rằng dù ngành y có nhiều kết quả nghiên cứu có giá trị, tỷ lệ thương mại hóa còn thấp do nhiều nguyên nhân.

Tiến sĩ Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, cho biết: “Nguyên nhân chủ yếu là do trách nhiệm của các đơn vị nghiên cứu về sở hữu trí tuệ chưa rõ ràng. Ngoài ra, cơ chế phân bổ doanh thu từ hoạt động dịch vụ khoa học công nghệ còn thiếu tính khuyến khích, làm giảm động lực nghiên cứu.”

Chuyển đổi cơ chế quản lý như hiện nay, theo ông Quang, đã tạo nhiều thuận lợi hơn về thủ tục hành chính, nâng cao quyền chủ động cho các đơn vị nghiên cứu. Các chính sách mới nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, tăng tỷ lệ các kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng, góp phần phục vụ người bệnh, nâng cao chăm sóc sức khỏe cộng đồng và hạn chế tình trạng các đề tài “đứng yên” sau khi hoàn thành.

THỊ TRƯỜNG SẴN SÀNG ĐÓN NHẬN NHỮNG SẢN PHẨM TIỀM NĂNG

Các đơn vị y tế đã có nhiều đề tài nghiên cứu đạt kết quả tốt, như các sản phẩm từ dược liệu hỗ trợ điều trị ung thư và khối u, đã qua đánh giá lâm sàng và có tiềm năng thương mại lớn. Tuy nhiên, thực tế phần lớn các sản phẩm này vẫn chưa thể chuyển giao và đưa vào sản xuất đại trà do thủ tục pháp lý, quyền sở hữu trí tuệ và định giá còn gặp nhiều khó khăn.

Ông Quang nhấn mạnh: “Chúng ta cần chú trọng hơn vào sở hữu trí tuệ, phân bổ quyền lợi rõ ràng cho các thành viên tham gia nghiên cứu, và củng cố năng lực định giá khi đàm phán chuyển giao công nghệ.”

Với sự thay đổi tích cực trong chính sách, nguồn kinh phí đã tăng cùng các cơ chế mới, các nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực y dược kỳ vọng sẽ sớm đi vào cuộc sống, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành y tế Việt Nam.