Giảm chi phí mua kháng sinh: Thành quả vượt mong đợi tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Trong hơn một thập kỷ qua, chi phí thuốc kháng sinh tại Bệnh viện Chợ Rẫy đã liên tục giảm mạnh, từ mức 213 tỉ đồng vào năm 2013 xuống còn 15,7 tỉ đồng vào năm 2024. Tỷ lệ chi phí này so với tổng chi phí thuốc điều trị cũng giảm đáng kể, còn khoảng 13% vào năm 2024. Đây là kết quả của nỗ lực của bệnh viện trong việc quản lý và sử dụng kháng sinh hợp lý, nhằm mục tiêu giảm thiểu tình trạng kháng thuốc, đồng thời đảm bảo chất lượng điều trị.

Chia sẻ tại hội thảo đánh giá việc thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống kháng thuốc giai đoạn 2023-2025 do Bộ Y tế phối hợp Tổ chức Y tế Thế giới tổ chức chiều ngày 24.11, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, các biện pháp đã được triển khai hiệu quả giúp giảm tỷ lệ sử dụng kháng sinh trong điều trị, song vẫn duy trì chất lượng dịch vụ y tế cao.

Các giải pháp thực hiện bao gồm ký cam kết của các khoa phòng về phòng chống kháng thuốc, xây dựng phần mềm tra cứu hướng dẫn sử dụng kháng sinh, kiểm soát chặt chẽ lượng thuốc được sử dụng và phân tích các hồ sơ bệnh án không tuân thủ để có biện pháp điều chỉnh phù hợp. Trong giai đoạn từ 2015 đến 2024, bệnh viện đã khảo sát hơn 22.700 hồ sơ bệnh án liên quan đến sử dụng kháng sinh.

Ngoài ra, bệnh viện còn thành lập tổ dược sĩ lâm sàng để hỗ trợ bác sĩ trong tư vấn, giám sát trước khi kê đơn và cảnh báo các khoa sử dụng kháng sinh mạnh, phổ rộng tăng đột biến. Nhờ các nỗ lực toàn diện này, tỷ lệ tuân thủ chính sách sử dụng kháng sinh đúng hướng dẫn đạt 97,3% năm 2024, tăng mạnh so với 63% năm 2015. Lượng kháng sinh dự phòng cũng đáp ứng đúng quy trình, tỷ lệ đạt 98,2% so với 14% cách đây chín năm. Chất lượng điều trị có sự cải thiện rõ rệt, với tỷ lệ bệnh nhân hồi phục, không còn nhiễm khuẩn hoặc giảm nhiễm khuẩn đạt 88,5%.

Chủ đề về kháng kháng sinh ngày càng trở nên cấp thiết. Tuần lễ nhận thức về kháng kháng sinh (AMR) diễn ra từ ngày 18 đến 24.11 với chủ đề Hành động ngay: bảo vệ hiện tại, đảm bảo tương lai. WHO cảnh báo những hành động như đưa kháng sinh vào thức ăn chăn nuôi, kháng sinh rò rỉ ra môi trường, hoặc sử dụng kháng sinh không theo đơn của bác sĩ chính là nguyên nhân thúc đẩy vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc.

Các chuyên gia nhấn mạnh, việc chẩn đoán đúng tác nhân gây bệnh là yếu tố then chốt giúp kê đơn kháng sinh phù hợp và an toàn hơn. Theo dữ liệu của Bệnh viện Nhi Trung ương, các bệnh hô hấp, đặc biệt viêm phổi ở trẻ em, vẫn chiếm tỷ lệ nhập viện cao và có xu hướng gia tăng từ năm 2020 đến nay, chủ yếu do các vi khuẩn như Haemophilus influenzae, phế cầu và Moraxella catarrhalis có tỷ lệ kháng thuốc cao đối với các nhóm kháng sinh phổ biến.

Điều này đặt ra yêu cầu cần đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh để hạn chế kê kháng sinh không cần thiết, nhất là trong các trường hợp nhiễm virus. Hội Tai mũi họng Việt Nam cũng cảnh báo về tình trạng kháng thuốc của các chủng vi khuẩn phế cầu, khi chúng ngày càng kháng cao với các nhóm kháng sinh chủ chốt như cephalosporin thế hệ 2 và macrolide. Sự thay đổi này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa xét nghiệm vi sinh và lựa chọn kháng sinh phù hợp trong điều trị.

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), nhấn mạnh, hệ thống giám sát vi khuẩn kháng kháng sinh đang mở rộng với sự tham gia của hơn 59 bệnh viện tại các tỉnh thành để sớm phát hiện và ứng phó hiệu quả hơn với tình trạng kháng thuốc ngày càng phức tạp.