NHỮNG CÂU CHUYỆN TRÊN ĐƯỜNG: KHI Ý THỨC BỊ XẢO TRỐN TRONG GÓC TÂM TRÍ

Trong cuộc sống hàng ngày, hình ảnh những người lớn vô ý thức xả rác tràn lan trên phố, trong đó có cả chính phụ huynh, đã trở thành một thực trạng nhức nhối nhưng vẫn cứ đều đặn diễn ra. Những câu chuyện nhỏ về hành vi thiếu ý thức này đang phản ánh rõ nét một vấn đề lớn hơn về ý thức cộng đồng và trách nhiệm xã hội.

Một ngày giữa lòng thành phố, tôi bắt gặp hình ảnh một cậu bé trong bộ đồng phục học sinh đang ngồi sau lưng xe máy của phụ huynh. Sau khi uống xong hộp sữa, cậu bé thản nhiên quăng cái hộp xuống đường rồi vòng tay ôm lấy người thân, như thể đó là điều bình thường. Tôi chờ đợi có tiếng quát trách từ người cha, nhưng chỉ thấy ông giữ im lặng, lập tức rồ ga chạy đi, để lại phía sau những túi rác bị ném thẳng xuống đường ngay sát lưng mình.

Những hình ảnh đó không phải là cá biệt. Trên các tuyến phố, từ sân trường, đường quê đến phố thị, cảnh tượng rác thải nhựa, hộp xốp, túi nilon và các thức ăn thừa bị ném bừa bãi thường xuyên xảy ra. Có lần, tôi còn làm chứng một phụ nữ ngồi sau xe máy, quăng luôn chai nước ngọt còn lại về phía trước, dường như không nghĩ đến hậu quả hay trách nhiệm của chính mình. Khi tôi góp ý, phản ứng của người đó chỉ là ánh mắt khó chịu, nhanh chóng vượt qua rồi bỏ đi.

Ở các sân trường, giờ ra chơi của các học sinh cũng là thời điểm hình ảnh này xuất hiện. Các em học sinh ngồi chơi, ăn quà vặt và thản nhiên ném rác xuống chân mình rồi bỏ đi. Mặc dù mỗi trường đều có quy định về giữ vệ sinh, thầy cô và nhân viên dọn dẹp luôn cố gắng giữ sân chơi sạch sẽ, nhưng rõ ràng việc tái phạm vẫn phổ biến.

Pháp luật đã có những quy định rõ ràng về xử phạt hành vi xả rác bừa bãi nhằm giữ gìn vệ sinh công cộng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều người vẫn cứ vô tư hành xử khi không có chế tài nghiêm khắc hoặc hình thức xử phạt đủ sức răn đe. Trong khi, các tài xế vi phạm trật tự giao thông thường bị camera ghi lại, phạt nguội, thì việc ghi lại hành vi xả rác không đạt mức độ báo động hoặc bị xử phạt rắc rối vẫn còn rất hiếm hoi.

Hàng ngày, trên các con đường, vỉa hè và các cống thoát nước, hình ảnh rác thải tràn lan đã trở thành cảnh tượng quen thuộc. Rác nhựa bị vứt xuống cống làm tắc nghẽn hệ thống thoát nước, gây ngập úng; rác thải lềnh bềnh trên mặt nước gây ô nhiễm môi trường. Tôi còn nhớ, nhiều lần chứng kiến các em học sinh sau khi ăn xong, ngồi sau xe phụ huynh vô ý quăng túi nilon, hộp đồ ăn ra đường, rồi những người lớn ngồi trên xe hơi sang trọng cũng không kịp giữ ý thức, hạ kính rút rác xuống phố một cách vô tư.

Trong các buổi dọn dẹp, các nhân viên vệ sinh phải làm việc cật lực để thu gom, phân loại và xử lý lượng rác khổng lồ, trong khi những hành vi thiếu ý thức này cứ tái diễn đều đặn. Chính hành động thờ ơ, thậm chí vô trách nhiệm của người lớn khiến cho các thế hệ trẻ chưa hình thành ý thức giữ gìn vệ sinh chung, gây ảnh hưởng xấu tới cộng đồng.

Thói quen xả rác bừa bãi không chỉ là vấn đề của cá nhân, mà còn là biểu hiện của một ý thức cộng đồng bị xao lạc. Trong khi chính quyền và các tổ chức xã hội cố gắng ban hành luật lệ, tổ chức tuyên truyền, thì sự nhận thức của mỗi người vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt, những hành vi này còn được “làm gương”, “cổ xúy” ngầm bởi những người lớn tuổi, phụ huynh, chủ quán xá, người dân thành phố, khiến cho ý thức về vệ sinh trở nên yếu ớt.

Khi ý thức không được nuôi dưỡng đúng cách, thói quen xả rác vô thức sẽ còn tiếp tục làm ô nhiễm môi trường, gây chi phí xử lý cao và ảnh hưởng tới cuộc sống cộng đồng. Vì vậy, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn từ mọi phía, từ ý thức cá nhân đến hành động tập thể, để giữ gìn đất nước sạch đẹp và xây dựng một cộng đồng có trách nhiệm.

Hãy bắt đầu từ chính chúng ta, từ những hành động nhỏ hàng ngày, để thay đổi thái độ và ý thức, góp phần lan tỏa giá trị bảo vệ môi trường sâu rộng hơn trong cộng đồng. Chính sự thay đổi ấy mới giúp khắc phục được phần nào những câu chuyện buồn về xả rác, góp phần xây dựng xã hội ngày một văn minh và ý thức hơn.