KIỂM SOÁT HUYẾT ÁP KHI NHIỆT ĐỘ MÔI TRƯỜNG GIẢM THẤP: NGUY CƠ ĐỘT QUỴ THEO GIAO THỨC MÙA ĐÔNG

Hà Nội và các tỉnh miền Bắc đang bước vào đợt giá rét gay gắt, nhiệt độ giảm sâu, chênh lệch nhiệt trong ngày lớn khiến nguy cơ đột quỵ gia tăng đáng kể, đặc biệt vào các thời điểm “đen” trong ngày.

Trong những ngày thời tiết lạnh, việc kiểm soát huyết áp và giữ ấm cho cơ thể trở nên cực kỳ quan trọng để phòng tránh các biến cố y tế nguy hiểm. Trung tâm Đột quỵ của Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh rằng cần cẩn trọng vào sáng sớm khi vừa thức dậy, thời điểm chuyển đổi từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa trong phòng và ngoài trời khiến cơ thể phản ứng mạnh, dễ gây tăng huyết áp nếu bật dậy quá nhanh hoặc tiếp xúc trực tiếp với khí lạnh.

Ngoài ra, hoạt động đi vệ sinh vào ban đêm cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc rời khỏi chăn ấm để vào nhà vệ sinh trong môi trường lạnh, hoặc tắm nước lạnh và tắm muộn về đêm có thể gây co mạch đột ngột, làm tăng khả năng gặp biến cố về mạch máu.

Chuyên gia đột quỵ Nguyễn Tiến Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, nhấn mạnh rằng người cao tuổi, người mắc các bệnh lý nền như cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch cần đặc biệt chú ý đến các thời điểm trong ngày để tránh các tình huống xấu có thể xảy ra do biến đổi thời tiết. Bác sĩ giải thích rằng khi môi trường lạnh, phản ứng tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi nhằm giữ nhiệt, gây hẹp lòng mạch và đẩy huyết áp tăng đột ngột – nguyên nhân chính dẫn đến vỡ mạch hoặc bong tróc mảng xơ vữa gây nhồi máu não.

Hơn nữa, nhiệt độ thấp khiến máu trở nên đặc hơn do độ nhớt tăng, dễ hình thành cục máu đông. Khi các cục máu di chuyển lên não, có thể gây nhồi máu não với hậu quả nghiêm trọng. Một vấn đề phổ biến khác là thói quen “giữ ấm” bằng rượu, nhưng hành động này thực tế làm gia tăng nguy cơ đột quỵ vì rượu gây giãn mạch tạm thời nhưng lại làm mất nhiệt đột ngột sau đó và gây dao động huyết áp lớn.

Có nhiều lý do khiến người khỏe mạnh cũng vẫn có thể gặp đột quỵ trong mùa đông do các yếu tố phối hợp, đặc biệt khi không kiểm soát tốt huyết áp, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh và ít vận động trong thời tiết lạnh.

Khi phát hiện người thân có dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu tay chân, nói không rõ lời, cần bình tĩnh và gọi cấp cứu ngay lập tức. Trong khi chờ đợi, cần đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn, nằm thoáng mát, kê cao đầu khoảng 30 độ nếu còn tỉnh, hoặc nằm nghiêng để tránh sặc nếu hôn mê hoặc nôn mửa. Quan trọng là ghi lại chính xác thời điểm bắt đầu triệu chứng để giúp bác sĩ quyết định phương pháp điều trị kịp thời, như dùng thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 4-5 giờ đầu hay can thiệp lấy huyết khối.

Việc kiểm soát huyết áp, giữ ấm đúng cách và cẩn trọng trong sinh hoạt hàng ngày sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ đột quỵ trong mùa đông lạnh giá.