XÓM CHỢ NỔI MIỀN TÂY GIỮA LÒNG SÀI GÒN: ĐỜI SỐNG KẾT NỐI VỚI SÓNG NƯỚC
Từ trung tâm TP.HCM, theo chân phóng viên Báo Thanh Niên men theo những con đường đông đúc, rẽ vào khu vực Trần Xuân Soạn, phường Tân Hưng (quận 7 cũ), để khám phá xóm chợ nổi miền Tây giữa lòng thành phố. Dưới ánh nắng cuối năm yếu ớt, khoảng 20 chiếc ghe neo đậu dọc theo bờ kênh Tẻ, mỗi chiếc là nơi sinh sống của những phận đời trôi nổi.
Phỏng vấn với nhiều người dân tại đây, chúng tôi nhận ra phần lớn họ đều là quê Bến Tre cũ, nay thuộc Vĩnh Long. Họ rời quê từ thuở đôi mươi, mang theo chiếc ghe nhỏ và ấp ủ giấc mơ mưu sinh, thích nghi cuộc đời trên sóng nước Kênh Tẻ hơn là ở đất liền.
HƠN 30 NĂM GẮN BÓ VỚI ĐỜI THƯƠNG HỒ
Ông Huỳnh Gia Kiệt, 53 tuổi, quê Bến Tre cũ, là người gắn bó với xóm chợ này hơn 30 năm. Ông chia sẻ: “Hồi đó làm ăn ở quê khó khăn, không đủ nuôi gia đình, tôi mới nghĩ đến việc đưa ghe lên đây làm nghề”. Trong khoang ghe chật hẹp, mọi sinh hoạt đều diễn ra trong không gian nhỏ bé, từ ăn uống, nghỉ ngơi đến sinh hoạt cá nhân. Ông phải tự mày mò, tìm luồng nước, chọn chỗ neo đậu phù hợp vì không có người quen giúp đỡ.
Thu nhập của ông mỗi ngày dao động từ 200.000 đến 300.000 đồng, đủ để gửi tiền về quê lo cho con ăn học đại học. Sau những ngày bán hàng thuận lợi, vợ chồng ông lại chạy ghe hơn 12 tiếng về Bến Tre nhập dừa mới, món hàng đặc sản quê hương luôn được ưa chuộng, giúp ông giữ chân khách hàng và gặp gỡ con cái.
Bên trong mạn ghe, bà Phượng – vợ ông Kiệt – đang nghỉ trưa trong không gian tạm bợ. Bà mô tả cảm giác oi bức mùa nắng, ngột ngạt, còn mùa mưa thì lo sợ triều cường dâng cao. Dù khó khăn, gia đình ông luôn giữ thói quen trở về quê trong dịp Tết, dù chỉ là chuyến ghe cuối ngày.
Ông Kiệt nói: “Tết này, tôi vẫn đi ghe cuối ngày, lo xong xuôi hết mọi việc rồi mới về quê sớm. Cứ thế, rồi từng năm, tôi vẫn giữ cái phong tục truyền thống của mình. Ước mong lớn nhất là sức khỏe để tiếp tục mưu sinh, để nuôi con trưởng thành”.
Dù cuộc sống trên ghe khá vất vả, ông vẫn giữ niềm tin và hy vọng vào tương lai, mong rằng sức khỏe sẽ còn đủ để tiếp tục hành trình.
GIA ĐÌNH MƯU SINH TRÊN GHE, ĐÓN TẾT TRÊN NƯỚC
Gặp bà Nguyễn Thị Hiếu, 59 tuổi, quê Bến Tre cũ, bà kể lại quãng thời gian hơn 20 năm sống trên ghe, nuôi nấng hai đứa con. Khi chồng mất sớm, bà quyết định đưa ghe lên TP.HCM để mưu sinh, theo lời khuyên của bạn bè. Dù cuộc sống nơi đô thị sầm uất, bà vẫn kiên trì bám trụ, sống cùng người con trai út, tránh khoản tiền thuê trọ đắt đỏ.
Bà Hiếu chia sẻ: “Trên ghe, có thể hơi chật chội, nhưng nhờ đó, hai mẹ con tiết kiệm được chi phí. Nước sinh hoạt thì phải đi đổi từ nhà dân bên bờ, mưa gió thì ghe chòng chành, ẩm thấp. Nhưng vẫn cố gắng để giữ nghề, giữ bằng được cuộc sống này”.
Trong những ngày cận Tết, bà chuẩn bị ít bánh trái, mua mấy chậu hoa cúc để thêm không khí mùa xuân. Dù năm nay buôn bán ảm đạm hơn mọi năm, bà vẫn cố gắng bán hết hàng để có chút dư dả đón Tết cùng gia đình.
“Chứ còn ghe là còn kế sinh nhai, mà còn ghe là còn sống”, bà nói.
Xóm chợ nổi miền Tây giữa lòng thành phố luôn là biểu tượng của cuộc sống lao động bền bỉ, kiên cường của những người nghèo miền Tây, kiên trì giữ lấy ký ức vùng quê qua từng chuyến ghe nhỏ giữa đô thị hiện đại. Trong nhịp sống sôi động của Sài Gòn, nơi đây vẫn tồn tại như một lát cắt đời sống của những người nhập cư, với Tết nơi nước chảy, ghe lướt qua nhau hàng ngày.