DẤU ẤN CỦA SỨC BỀN PHỤ NỮ TRONG CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY
Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, nhà báo Trần Mai Anh đã đăng tải một bức ảnh cũ về hình ảnh một người mẹ chở ba con nhỏ trên chiếc xe máy giữa phố đông Hà Nội. Cùng với bức hình, chị gửi gắm một bài viết sâu sắc về ý nghĩa của “sức bền của phụ nữ”—điều mà xã hội vẫn đang dựa vào mỗi ngày.
Nhà báo Trần Mai Anh (sinh năm 1973), con gái nhà báo Trần Mai Hạnh và nhà thơ Bùi Kim Anh, đã nổi tiếng từ lâu với hành trình nuôi dưỡng và hỗ trợ các trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Nổi bật nhất là việc chị nhận nuôi Thiện Nhân—cậu bé bỏ rơi trong rừng Quảng Nam khi mới chào đời—và sau đó thành lập “Quỹ Thiện Nhân và Những người bạn” nhằm giúp đỡ các trẻ em cần phẫu thuật miễn phí. Những hoạt động này đã đưa tên tuổi chị đến gần hơn với cộng đồng và xã hội, còn người ta thân thương gọi chị là “mẹ Còi”.
Trong bài viết ngày 8/3, chị bắt đầu bằng ký ức về những buổi sáng đưa con tới trường của mình.
“Một buổi sáng nhiều năm trước, Thiên Minh lớp 6 chuyên Toán Trường THCS Trưng Vương, Hải Minh lớp 2 và Thiện Nhân lớp 1 chở nhau trên chiếc xe máy nhỏ giữa phố Hà Nội. Thiên Minh được thả ở cổng Trưng Vương rồi tiếp tục đưa hai em đến Tràng An. Những buổi sáng như thế đã trở thành phần ký ức quen thuộc trong cuộc đời làm mẹ của tôi.”
Chị kể rằng, những hình ảnh ấy từng lặp lại nhiều lần trong cuộc sống, khiến chị không nghĩ đó là điều đặc biệt.
“Khi sống trong những ngày ấy, tôi không xem đó là điều đặc biệt. Chỉ đơn giản là cuộc sống.”
Tuy nhiên, khi nhìn lại, chị nhận ra ý nghĩa thực sự của những hình ảnh quen thuộc ấy trong thành phố sầm uất này.
“Sau này, mỗi khi bắt gặp những người mẹ khác đưa con đi học trong vội vã của thành phố, tôi mới nhận ra rằng có những hình ảnh của phụ nữ mà xã hội gần như đã quên mất. Là một người mẹ mang túi đồ nặng từ chợ, hay một người phụ nữ vội vàng bước vào thang máy mang theo bao nhiêu thứ nhỏ nhặt, hay một người mẹ gấp rút đưa con đến trường rồi vội vàng đến nơi làm việc—tất cả đều trở thành những hình ảnh quen thuộc, gần như tự nhiên. Điều này khiến chúng ta quên mất rằng, thực ra, xã hội đã dựa vào sức bền của phụ nữ như một điều hiển nhiên.”
Chị nhấn mạnh rằng, sức bền của người phụ nữ không chỉ thể hiện ở trong gia đình mà còn rõ nét trong sự nghiệp và cuộc sống hàng ngày.
“Trong môi trường làm việc, phụ nữ không ít hơn ai, nhưng để được nhìn nhận ngang bằng, họ thường phải chứng minh nhiều hơn. Sự kỳ thị âm thầm thường xuất phát từ những điều nhỏ nhặt: như câu hỏi về thời gian dành cho công việc, hay sự ngần ngại về khả năng của người phụ nữ nuôi con nhỏ hoặc chăm sóc gia đình. Những điều nhỏ đó theo thời gian trở thành chướng ngại tinh vi, đeo bám mỗi ngày của phụ nữ trong cuộc sống công sở.”
Chị nhấn mạnh rằng, sức bền của người phụ nữ không chỉ dừng lại ở nơi làm việc hay trên chiếc xe chở con nhỏ, mà còn là trong những hành trình dài của cuộc đời.
“Trong nhiều hoạt động cộng đồng, tôi đã gặp nhiều gia đình có con bệnh tật, khuyết tật, phải trải qua hành trình dài chữa trị. Và trong tất cả câu chuyện đó, người mẹ luôn là người đồng hành không rời, đi cùng con từ bệnh viện này đến bệnh viện khác, qua từng cuộc phẫu thuật. Không ai giao phó vai trò đó cho họ, vì đối với người mẹ, rời bỏ hay dừng lại gần như không tồn tại—theo cách đơn giản, họ chỉ ôm lấy con, đi hết chặng đường này đến chặng đường khác.”
Các nghiên cứu quốc tế cũng xác nhận điều này, khi cho thấy phụ nữ trên thế giới dành nhiều thời gian hơn nam giới đến gấp ba lần để chăm sóc gia đình, và hàng trăm triệu phụ nữ không thể tham gia thị trường lao động vì trách nhiệm gia đình.
Chị kể rằng, chính mình từng trải qua nhiều năm hành trình chăm sóc con nhỏ, đặc biệt là Thiện Nhân—cậu bé từ khu rừng Quảng Nam—và sau đó thành lập quỹ góp phần giúp đỡ các trẻ em giống đó.
“Mọi người bảo tôi điên, nhưng nếu điên để giúp một đứa trẻ có thể đứng thẳng, tự tin làm người, thì tôi sẵn sàng điên. Đến nay, quỹ đã thực hiện hơn 630 ca phẫu thuật miễn phí cho trẻ em trong cả nước.”
Chị còn được vinh danh trong Top 50 Phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam năm 2017 của Forbes và câu chuyện của gia đình chị lọt vào Top 10 Nhân vật truyền cảm hứng của WeChoice Awards 2015. Dù vậy, trong bài viết ngày 8/3, chị chỉ muốn nhấn mạnh một điều đơn giản mà sâu sắc: giá trị của sức bền của phụ nữ.
“Mỗi dịp 8/3, có thể chúng ta gửi đến phụ nữ những bó hoa, lời chúc tốt đẹp. Điều đó rất quý giá. Nhưng đôi khi, những điều đó lại làm chúng ta quên đi rằng, điều phụ nữ thực sự mang trong đời sống không chỉ là sự mong manh, cần được tôn vinh, mà đa phần là sức bền âm thầm, vĩnh viễn mà xã hội vẫn đang dựa vào mỗi ngày. Có lẽ, điều đáng suy nghĩ không phải là phụ nữ có mạnh mẽ hay không, mà là xã hội đã quen dựa vào sức bền của họ quá lâu.”
Bức thư của chị lập tức nhận được nhiều phản hồi tích cực, vì nhiều người nhận ra chính hình ảnh những người phụ nữ quanh họ cũng chính là hiện thân của sức bền ấy.
Trong những câu chuyện đời thường, từ người đồng nghiệp tranh thủ về sớm đón con, cô bán rau sáng sớm dậy lấy hàng hay những hình ảnh quen thuộc về mẹ gồng gánh cả gia đình, tất cả đều phản chiếu một chân lý bất biến: sự bền bỉ của phụ nữ là nền tảng cho cuộc sống xã hội vận hành. Và khi gọi tên điều giản dị này, chúng ta lại hiểu rằng, phía sau những hình ảnh bình thường ấy là một sức mạnh mà xã hội đã quá quen dựa vào trong hàng chục năm qua.