ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG CHỐNG HÀNH VI XÂM PHẠM CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO
Tháng 5 năm 2014, khi Việt Nam phát hiện giàn khoan Trung Quốc Haiyang Shiyou-981 cùng với các tàu dịch vụ dầu khí di chuyển từ phía Tây Bắc đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa xuống phía Nam, cả nước sục sôi trước hành động xâm phạm chủ quyền trắng trợn này. Chỉ trong vòng nửa tháng, căng thẳng leo thang khi Trung Quốc huy động hơn 130 tàu các loại nhằm ngăn cản lực lượng chấp pháp Việt Nam thực thi nhiệm vụ bảo vệ biển đảo.
Giàn khoan HD-981 của Trung Quốc nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, cách đất liền chỉ hơn 230 km, nằm trong khu vực phân lô dầu khí 143, cách đảo Lý Sơn 119 hải lý và đảo Tri Tôn 17 hải lý. Động thái này được xem là hành vi xâm phạm chủ quyền quốc gia một cách trắng trợn và táo bạo nhất khi tính từ trước đến nay.
Ngoài các nỗ lực ngoại giao linh hoạt, đấu tranh trên mặt báo của Việt Nam đã trở thành vũ khí sắc bén trong việc thể hiện quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các bài viết, bản tin, hình ảnh được gửi từ hiện trường đã phản ánh rõ ràng tình hình căng thẳng, thể hiện ý chí kiên cường của đất nước trước hành vi xâm phạm bất hợp pháp của Trung Quốc. Nhiều trang bìa, tiêu đề mạnh mẽ như “Việt Nam không khơi mào đối đầu quân sự, trừ khi tự vệ” hay “Trung Quốc đe dọa quân sự” đã gửi đi thông điệp rõ ràng tới cộng đồng quốc tế và dư luận trong nước.
Trong quá trình đó, các phóng viên của Thanh Niên đã huy động tối đa lực lượng để liên tục cập nhật, đưa tin từ hiện trường. Những ngày tháng căng thẳng nhất, các nhà báo như Phan Hậu, Mai Thu, Vũ Hân, Lê Quân, Trường Sơn đã theo sát các lực lượng tại hiện trường, thậm chí có mặt trực tiếp trên tàu, đương đầu với những hiểm nguy, thách thức để giữ vững sự thật. Trong đó, nhà báo Mai Thanh Hải – tác giả chuyên mục quốc phòng – đã trở thành người đầu tiên của Thanh Niên theo tàu Cảnh sát biển để đưa tin từ Hoàng Sa, góp phần truyền tải chân thực nhất diễn biến nơi tuyến đầu bảo vệ chủ quyền.
Hình ảnh “lênh đênh giữa trùng khơi”, các cuộc họp báo liên tục, các phóng viên trực tiếp gửi về những bản tin nóng bỏng, sống động – tất cả đều góp phần nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của đất nước. Các nhà báo đã đặt mình vào hiểm nguy, đối mặt với tàu Trung Quốc, bị đâm va, vòi rồng để giữ vững từng dòng tin, từng hình ảnh chân thực nhất gửi đến độc giả trong và ngoài nước.
Thanh Niên cũng là tờ báo đầu tiên có bản tin tường thuật từ thực địa Hoàng Sa ngay sau khi giàn khoan Hải Dương 981 xâm phạm chủ quyền Việt Nam. Vào ngày 13 tháng 5 năm 2014, bản tin ngắn gọn nhưng sinh động với tiêu đề “PV Thanh Niên Online tường thuật từ Hoàng Sa: Giáp mặt tàu hộ vệ tên lửa Trung Quốc” đã gửi đi hình ảnh chân thực từ mặt trận. Đó là những phút giây nghẹt thở của các phóng viên, trong đó có những lần ngã quỵ vì va đập, đương đầu với vòi rồng, nhưng vẫn không ngại hiểm nguy để giữ trọn tin tức.
Chuyến công tác ra Hoàng Sa của các phóng viên, trong đó có nhà báo Mai Thanh Hải, đã trở thành biểu tượng của sự dấn thân và lý tưởng báo chí vì biển đảo. Đến ngày 2 tháng 5, chỉ 10 ngày kể từ khi phát hiện hành vi xâm phạm chủ quyền, nhà báo Hoàng Sơn đã có mặt trực tiếp tại Hoàng Sa trên tàu CSB-4003, đưa tin từ tâm điểm của sự kiện. Những hình ảnh, bản tin từ thực địa này đã làm rung động lòng yêu nước trong lòng nhiều độc giả, phản ánh trung thực và rõ nét hành động xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc.
Thanh Niên, cùng với các cơ quan truyền thông khác, đã làm rõ hành vi Trung Quốc là vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, đồng thời phối hợp tốt với các lực lượng chức năng, đấu tranh ngoại giao để bảo vệ chủ quyền. Sự chân thật, dũng cảm của các nhà báo và các lực lượng chấp pháp đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội về chủ quyền biển đảo.
Trong những ngày tháng này, phong trào “Hướng về Biển Đông” do Thanh Niên phát động đã trở thành biểu tượng của toàn xã hội chung tay bảo vệ chủ quyền. Đến nay, sau hơn 40 năm, những nỗ lực đó vẫn còn nguyên giá trị, duy trì ý chí kiên cường, quyết tâm giữ vững biển đảo thiêng liêng của tổ quốc.