HOÀ THÂN – NHÀ QUAN LỚN TRONG TRIỀU THANH BỊ XÉT ĐẾN CÙNG SỐNG CHẾT KHÓ LƯỜNG

Hòa Thân là một trong những tham quan nổi bật nhất thời nhà Thanh, từng nhận được sự ưu ái đặc biệt từ vua Càn Long. Nhìn một cách khách quan, ông là một quan chức có năng lực thực sự. Ông tinh thông bốn loại văn tự gồm Mãn, Hán, Mông Cổ và Tây Tạng, đồng thời sở hữu khả năng quản lý tài chính xuất sắc. Dưới sự điều hành của ông, ngân sách cung đình luôn được bảo đảm ổn định.

Không chỉ giỏi về ngoại giao, xử lý tình huống chính trị, Hòa Thân còn ghi nhận trong sử sách về cử chỉ lịch thiệp, lời nói lưu loát, có duyên hài hước nhưng vẫn cảnh giác cao độ. Ông còn đặc biệt hiểu rõ tâm tư, cảm xúc của Càn Long, giúp vua cảm thấy thoải mái, an tâm trong chuyện triều đình. Chính vì vậy, dù biết rõ ông có tội, Càn Long vẫn dành cho Hòa Thân sự bảo vệ đặc biệt, thậm chí ban “di chiếu cứu mạng” và yêu cầu phải mở nó chỉ trong tình thế tuyệt vọng.

Tuy nhiên, khi triều đình bước sang giai đoạn chuyển giao quyền lực sau khi Càn Long qua đời, con trai ông là Gia Khánh tiếp quản, mọi chuyện đã thay đổi. Trong lúc này, Hòa Thân đột nhiên bị tước đoạt mạng sống chỉ sau một lệnh của vua trẻ.

Khi biết mình sắp chết, Hòa Thân cố gắng tìm lại “sắc lệnh cứu mạng” của Càn Long, giữ trong tay tờ giấy nhỏ ghi lời chỉ đạo sống còn. Nhưng rồi khi mở ra, ông chết lặng khi thấy dòng chữ: “Chết toàn thây.” Thì ra, Càn Long đã rõ hết mọi tội trạng của ông, và việc xử phạt là cách để giữ bình yên cho triều đình và lo cho tương lai của con trai mình. Càn Long cho rằng, hình phạt “chết toàn thây” sẽ giúp Gia Khánh ổn định nội bộ, giữ được lòng dân và giới quan lại, đặc biệt trong thời điểm tân đế chưa thực sự vững vàng.

Dù được ban “di chiếu cứu mạng”, Hòa Thân vẫn không thoát khỏi số phận nghiệt ngã. Sau khi bị bắt, triều đình tịch thu tài sản của ông gồm khoảng 1 tỷ lượng bạc—vượt xa ngân khố quốc gia thời bấy giờ—khoản tài sản này còn nhiều hơn số tiền trong kho của nhà Thanh. Tương truyền rằng, sau khi ông bị xử, toàn bộ gia sản và những người thân của ông đều lâm vào cảnh bi thương, nhiều người trong số họ tự vẫn vì tuyệt vọng.

Về diện mạo, nhiều người nghĩ rằng Hòa Thân có ngoại hình to béo, kiểu dáng khúm núm, ánh mắt gian xảo. Thật ra, ông từng được xem là tổ sư “đệ nhất mỹ nam tử Mãn Châu”, sở hữu dung mạo điển trai, có lời đồn rằng gương mặt của ông khá giống với người tình cũ của Càn Long. Trong đời sống cá nhân, ông từng kết hôn với Phùng Tế Văn, con gái Tổng đốc Phùng Anh Liêm, khi mới 18 tuổi và nhận được sự ủng hộ của vợ trong suốt thời gian chung sống. Khi người vợ đầu qua đời vì bệnh tật, Hòa Thân đã viết nhiều bài thơ để thể hiện nỗi đau xót.

Người vợ thứ hai của ông là Trường Nhị Cô, một danh kỹ Bắc Kinh nổi tiếng về tài thơ văn, hát ca, đối đáp linh hoạt. Bà còn giúp đỡ ông trong việc quản lý tài chính và nội bộ gia đình. Bên cạnh đó, ông còn có thêm 7 thiếp khác, tất cả đều sống hòa thuận và tôn trọng nhau. Văn hóa tề gia của ông luôn được khen ngợi, ngay cả sau khi ông chết, những người phụ nữ từng là thê thiếp của ông đều tự vẫn và theo nhau bỏ mạng.

Hòa Thân có một người con trai duy nhất, do chính Càn Long đặt tên lúc mới sinh. Con trai của ông gả cho con gái của ông, nhưng dòng dõi chỉ sinh một người con rồi qua đời yểu, khiến dòng họ của Hòa Thân gần như tuyệt tự.

Dù đã trải qua nhiều thăng trầm, câu chuyện về Hòa Thân vẫn là biểu tượng của tài năng, tham vọng và bi kịch trong triều đình nhà Thanh.