Cốc giữ nhiệt: Nguy cơ âm thầm gây ngộ độc kim loại nặng từ việc sử dụng sai cách

Việc sử dụng cốc giữ nhiệt không đúng cách có thể dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho sức khỏe. Mới đây, một trường hợp đáng báo động đã được các bác sĩ đưa ra cảnh báo, khi một người đàn ông hơn 50 tuổi tử vong sau nhiều năm dùng loại cốc này bị gỉ sét để đựng đồ uống, dẫn đến ngộ độc chì và các kim loại nặng khác.

Theo chia sẻ của bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường, Đài Loan, trong chương trình truyền hình “Doctor is so Spicy”, người đàn ông này đã có thói quen sử dụng cùng một chiếc cốc giữ nhiệt để uống cà phê suốt hơn 10 năm. Mặc dù trong thời gian này, chiếc cốc đã xuất hiện vết nứt, gỉ sét và thay đổi màu sắc bên trong, ông vẫn không thay mới. Một ngày nọ, khi đang lái xe đi làm, ông đột ngột rơi vào tình trạng lú lẫn, mất tập trung và gây ra tai nạn giao thông. Mặc dù vết thương bên ngoài không nặng, các xét nghiệm cho thấy não bị teo, máu có nồng độ hemoglobin chỉ còn 9 g/dL (trong khi bình thường từ 14-18 g/dL), chức năng thận suy giảm, và kết quả kiểm tra chuyên sâu xác định ông đã bị ngộ độc chì mạn tính.

Người đàn ông tử vong do ngộ độc chì, viêm phổi do uống phải loại nước trong cốc giữ nhiệt chứa chất độc trong nhiều năm. Các bác sĩ nhận định nguyên nhân chính là do ông uống cà phê có tính axit trong chiếc cốc đã gỉ sét lâu ngày, khiến chì và các kim loại nặng khác hòa tan vào đồ uống rồi tích tụ trong cơ thể. Ngộ độc chì không chỉ gây tổn thương hệ thần kinh, suy giảm nhận thức mà còn ảnh hưởng đến chức năng nuốt và các cơ quan khác, gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Chuyên gia Hồng Vĩnh Tường nhấn mạnh, chiếc cốc giữ nhiệt đã qua sử dụng trong thời gian dài, lớp phủ kim loại bên trong bị phá hủy, tạo điều kiện cho kim loại nặng như chì hòa tan khi đựng đồ uống có tính axit như cà phê, làm tăng nguy cơ hấp thụ vào cơ thể, gây tổn thương gan, thận và thúc đẩy quá trình thoái hóa thần kinh. Điều này còn làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Ông Dương Chấn Xương, Trưởng khoa Y học nghề nghiệp và Độc chất lâm sàng tại Bệnh viện Vinh Dân Đài Bắc, cũng cảnh báo rằng cốc giữ nhiệt bằng thép không gỉ không phù hợp để đựng các loại đồ uống như cà phê, trà, sữa hoặc thuốc bắc, vì dễ sinh vi khuẩn và lên men nếu để lâu.

Phó giáo sư Hà Vĩnh Thành, thuộc Khoa Sư phạm Sinh học tại Đại học Trung Văn Hồng Kông, cho biết lớp phủ inox trong cốc giữ nhiệt là sự kết hợp của sắt cùng nhiều kim loại khác, khi tiếp xúc lâu dài với đồ uống có tính axit hoặc kiềm cao như nước chanh, trà đặc sẽ gây ăn mòn thành cốc, làm giải phóng kim loại nặng như chì và cadimi vào cơ thể, tích tụ gây nguy hiểm.

Cảnh báo từ các chuyên gia cũng chỉ rõ rõ 7 loại đồ uống tuyệt đối không nên đựng trong cốc giữ nhiệt để tránh rủi ro nhiễm kim loại nặng hoặc tai nạn gây bỏng, nổ:

– Thuốc bắc, nước thảo mộc: dễ lên men sinh khí, có thể gây vỡ nắp cốc, gây tổn thương nghiêm trọng như mù mắt.

– Trà đặc, cà phê: để lại cặn, mùi khó rửa sạch, dễ làm hỏng lớp phủ trong thời gian dài.

– Sữa, latte, sữa đậu nành: chứa đạm dễ hỏng, vi khuẩn tăng nhanh chỉ sau 30 phút giữ trong cốc giữ nhiệt.

– Đồ uống nhiều đường: tạo điều kiện phát triển cho vi khuẩn.

– Đồ uống có tính axit: như nước chanh, cam, dễ ăn mòn inox và gây phóng thích hóa chất độc trong kim loại.

– Nước có ga: khí CO2 gây áp suất trong bình kín, mở nắp dễ gây bắn tóe hoặc thương tích.

– Nước quá nóng: trên 94 độ C, đặc biệt khi có nắp bật, có thể gây bỏng hoặc nổ bình khi mở.

Khi lựa chọn cốc giữ nhiệt, chất lượng của inox là yếu tố then chốt. Hiện nay trên thị trường có 3 loại inox phổ biến:

– Inox 200: dùng trong công nghiệp, dễ gỉ, có nguy cơ nhiễm kim loại nặng cao hơn.

– Inox 304 và 316: đạt chuẩn an toàn thực phẩm, phù hợp sử dụng lâu dài.

– Inox 400: có đặc tính từ, ít phổ biến hơn.

Chuyên gia cảnh báo rằng, inox công nghiệp chứa nhiều mangan, khi gỉ sẽ gây giải phóng mangan vào thức uống, quá liều có thể gây thoái hóa thần kinh và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

Việc dùng sai cách, sử dụng cốc giữ nhiệt quá lâu hoặc sử dụng không đúng loại đồ uống có thể khiến dụng cụ này trở thành nguồn gây ngộ độc âm thầm kéo dài qua nhiều năm. Việc thay thế đúng thời điểm, chọn loại vật liệu phù hợp cùng cách sử dụng đúng đắn chính là biện pháp đơn giản nhưng vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe của chính bạn.