TỪ NGÀY 1/4/2026, HÀNH ĐỘNG CỦA NGƯỜI DÂN SẼ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÁNH QUA NỀN TẢNG SỐ
Ngày 1/4/2026, nghị định mới mang tên 61/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mở ra cơ chế tiếp nhận và sử dụng dữ liệu do người dân và tổ chức cung cấp để xử lý các vi phạm hành chính. Đáng chú ý, người dân có thể gửi hình ảnh hoặc video phản ánh vi phạm giao thông trực tiếp qua ứng dụng VNeID, thúc đẩy vai trò giám sát cộng đồng trong công tác quản lý nhà nước.
MỞ RỘNG KÊNH TIẾP NHẬN DỮ LIỆU
Theo quy định mới, hình thức cung cấp dữ liệu phản ánh vi phạm không bị giới hạn, gồm nộp trực tiếp tại trụ sở cơ quan, gửi qua thư điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc các ứng dụng di động như VNeID. Sự đa dạng này giúp người dân dễ dàng tham gia, góp phần nâng cao hiệu quả pháp luật và thúc đẩy xã hội dân chủ, minh bạch hơn.
Từ 1/4, VNeID còn có thêm tính năng mới nhằm hỗ trợ người dân phản ánh, báo cáo vi phạm một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn. Đây được xem là bước tiến trong ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để người dân trở thành một phần trong quá trình giám sát và xử lý vi phạm.
NHIỀU TIẾN ĐỘ TRONG VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN VÀ TRÁCH NHIỆM
Nghị định nêu rõ, dữ liệu do người dân cung cấp phải đảm bảo trung thực, khách quan và không xâm phạm quyền riêng tư của cá nhân, tổ chức. Dữ liệu chỉ được sử dụng làm căn cứ để xác minh, xử lý vi phạm khi đáp ứng các điều kiện như: thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước, phản ánh trung thực, không xâm phạm quyền tự do, danh dự, nhân phẩm, còn trong thời hạn sử dụng quy định. Nếu dữ liệu thỏa mãn các tiêu chí này, cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh, lập biên bản và ra quyết định xử phạt theo quy định.
QUYỀN VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI CUNG CẤP DỮ LIỆU
Người cung cấp dữ liệu được bảo vệ bí mật thông tin cá nhân theo quy định về bảo vệ dữ liệu. Đồng thời, họ có quyền yêu cầu thông báo kết quả xác minh, xử lý bằng văn bản hoặc qua nền tảng điện tử. Tuy nhiên, họ cũng phải chịu trách nhiệm về tính xác thực và toàn vẹn của thông tin đã cung cấp, đồng thời phải cung cấp đầy đủ thông tin liên hệ khi được yêu cầu và phối hợp trong quá trình xác minh.
CƠ QUAN TIẾP NHẬN VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU
Nghị định xác định rõ các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận phản ánh vi phạm trong nhiều lĩnh vực. Trong phạm vi trật tự an toàn giao thông, các đơn vị như Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, công an cấp xã và Ủy ban nhân dân các cấp sẽ có quyền tiếp nhận. Trong lĩnh vực đường thủy nội địa, hàng hải, thẩm quyền thuộc Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Cảng vụ hàng hải, Kiểm ngư, chính quyền địa phương. Với lĩnh vực hàng không dân dụng, các cơ quan như Cục Hàng không Việt Nam, Thanh tra hàng không, Cảng vụ hàng không, cảnh sát quản lý xuất nhập cảnh và UBND các cấp sẽ đảm trách. Lĩnh vực bảo vệ môi trường có các lực lượng như Cảnh sát môi trường, Hải quan, Quản lý thị trường, Kiểm lâm, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và chính quyền địa phương.
QUY TRÌNH XỬ LÝ DỮ LIỆU TRONG VÒNG 60 NGÀY
Dữ liệu được xử lý qua các bước: hướng dẫn người dân cung cấp đúng quy định; tiếp nhận, thu thập hợp pháp; phân loại, đánh giá chứng cứ; báo cáo người có thẩm quyền. Trường hợp dữ liệu không ghi rõ tên, địa chỉ, nhưng có căn cứ chứng minh rõ hành vi, vẫn sẽ được kiểm tra, xác minh để xử lý đúng quy định. Thời gian xác minh không quá 30 ngày, có thể kéo dài tối đa 60 ngày đối với những vụ việc phức tạp. Kết quả xử lý, biên bản vi phạm hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan tố tụng sẽ được ban hành sau hạn này. Đặc biệt, dữ liệu từ hệ thống kỹ thuật của các đơn vị quản lý hạ tầng, sân bay, cảng hàng không sẽ được dùng làm căn cứ xử phạt trực tiếp mà không cần xác minh lại.
Tác động của quy định mới là tăng tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả phát hiện vi phạm hành chính trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước tiến mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý nhà nước, góp phần xây dựng môi trường pháp lý rõ ràng, minh bạch và hiệu quả hơn.