VẬN ĐỘNG ĐỂ GIẢM GỪNG HẠN CHẾ VÀNG NỮ TRANG: CÓ CẦN THUẬN THUẬN HƠN VỚI HÀNG HÓA THÔNG THƯỜNG?

THỰC TRẠNG VÀ CHIẾN LUỢC PHÁT TRIỂN VÀNG TRANG SỨC MỸ NGHỆ

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa kiến nghị Bộ Tài chính xem xét bãi bỏ quy định kiểm soát đối với hoạt động sản xuất kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ, đồng thời đề xuất thu hẹp phạm vi quản lý đối với 5 ngành, nghề có điều kiện, trong đó có lĩnh vực kinh doanh vàng. Phản ánh từ các chuyên gia và doanh nghiệp, vàng trang sức mỹ nghệ được xác định là hàng hóa thông thường, không gây tác động tiêu cực đến lợi ích công cộng như các loại vàng khác. Do đó, các điều kiện doanh nghiệp phải đáp ứng để hoạt động trong lĩnh vực này hiện tại là không phù hợp, gây chồng chéo thủ tục và cản trở phát triển ngành.

Trong nội dung kiến nghị, VCCI nhấn mạnh rằng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vàng trang sức mỹ nghệ thường có khả năng và trình độ chế tác, sản xuất phù hợp để đáp ứng nhu cầu trong nước, đồng thời đủ sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu quốc tế. Các doanh nghiệp này không chỉ tạo ra giá trị gia tăng từ sức lao động mà còn góp phần mang ngoại tệ về nước qua hoạt động xuất khẩu, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

PHÃN ỨNG VỀ QUY ĐỊNH HIỆN HÀNH VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP

Theo quy định hiện hành, hoạt động sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện từ Ngân hàng Nhà nước, kèm theo các giấy phép con liên quan như giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu hoặc tái xuất sản phẩm. Tuy nhiên, Bộ Công an và Bộ Công Thương đều nhận định rằng các quy định này gây ra thủ tục phức tạp, không thực sự cần thiết và tạo ra rào cản cho doanh nghiệp.

Bộ Công Thương đề xuất giảm thiểu các giấy phép mang tính kiểm soát chặt chẽ như hiện nay, chỉ cần thiết lập các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật để quản lý chất lượng sản phẩm, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Chính sách này sẽ giúp thúc đẩy sáng tạo, nâng cao năng lực sản xuất của doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh trong khu vực.

Thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, cuối quý 1 năm 2025, số lượng doanh nghiệp có giấy phép sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ đã vượt quá 6.800, tập trung nhiều nhất tại TP.HCM (650 doanh nghiệp, chiếm khoảng 9,5%). Trong khi đó, nguồn vàng nguyên liệu xuất phát chủ yếu từ tự cân đối của doanh nghiệp do chưa có phép nhập khẩu chính thức từ năm 2012, khiến ngành này phụ thuộc vào nguồn cung nội địa và thị trường trong nước.

KÝ KẾT: CẦN TƯ DUY MỞ VÀ HƠN NỮA ĐỂ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU VÀNG NỮ TRANG

Các doanh nghiệp và hiệp hội như Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM, do ông Nguyễn Văn Dưng làm chủ tịch, đều đồng tình rằng việc bỏ quy định về điều kiện sản xuất, kinh doanh vàng nữ trang sẽ giúp ngành phát triển mạnh mẽ hơn. Ông Dưng nhận định rằng các tiệm vàng hiện nay bị buộc phải có giấy phép sửa chữa hoặc làm mới sản phẩm, gây cản trở hoạt động sáng tạo và cạnh tranh quốc tế.

Phản biện từ các chuyên gia, trong đó có ông Huỳnh Trung Khánh, Phó chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng VN, cho thấy rằng quy định hiện hành không còn phù hợp với thực tế, làm hạn chế khả năng xuất khẩu của ngành vàng trang sức mỹ nghệ. Ông nhấn mạnh rằng ngành này có tiềm năng lớn, đặc biệt trong xuất khẩu, với những con số xuất khẩu hàng tỷ USD hàng năm như năm 2019 đạt 2,1 tỷ USD và năm 2020 đạt 2,6 tỷ USD.

Ông Khánh cũng kiến nghị chính sách thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức, trong đó doanh nghiệp cần có cơ chế ưu tiên nhập khẩu vàng nguyên liệu, không hạn chế khối lượng và chỉ cần báo cáo kim ngạch nhập, xuất theo quy định. Ngoài ra, nhà nước cũng cần hỗ trợ về nghiên cứu và mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện để ngành vàng trang sức trở thành trung tâm chế tác, xuất khẩu hàng đầu trong khu vực.

PHẢN HỒI TỪ CƠ QUAN QUẢN LÝ

Ngân hàng Nhà nước cho biết rằng, dự thảo sửa đổi Nghị định 24 về quản lý thị trường vàng sẽ không sửa đổi các quy định liên quan đến điều kiện sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ trong thời gian tới, và các nội dung này sẽ được xem xét cùng với các sửa đổi về luật Đầu tư trong thời gian phù hợp.

Việc tháo gỡ các rào cản về pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành vàng nữ trang chính là chìa khóa để thúc đẩy khả năng cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu và khai thác tiềm năng của ngành này, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực chế tác và xuất khẩu vàng trang sức chất lượng cao.