Chỉ Nên Tính Thuế Trên Phần Lãi Từ Giao Dịch Vàng – Đầu Cơ Hay Tiết Kiệm?

Để nâng cao tính minh bạch của thị trường vàng và hạn chế hoạt động đầu cơ, chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp Ngân hàng Nhà nước xây dựng các quy định rõ ràng về việc xử lý thu nhập từ hoạt động mua bán vàng trong dự thảo luật Thuế Thu nhập Cá nhân. Điều này nhằm đảm bảo các quy định phù hợp và rõ ràng hơn trong bối cảnh thị trường vàng ngày càng sôi động.

Có nên đánh thuế thu nhập cá nhân với các giao dịch vàng hay không đang trở thành một vấn đề đáng chú ý. Các chuyên gia cho rằng việc đánh thuế là cần thiết, nhưng cách thực hiện cần phải được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo công bằng và hiệu quả.

Ông Nguyễn Quang Huy, giảng viên Khoa Tài chính – Ngân hàng của Trường đại học Nguyễn Trãi, nhấn mạnh rằng việc nghiên cứu áp dụng thuế trên các giao dịch vàng là cần thiết trong bối cảnh giá vàng tăng mạnh trong những năm gần đây, kéo theo nhiều hoạt động đầu cơ. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng thuế chỉ nên tính trên phần lợi nhuận phát sinh từ chênh lệch giá mua bán, chứ không phải toàn bộ giá trị giao dịch.

Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu đồng tình, cho rằng việc đánh thuế dựa trên lợi nhuận mới hợp lý. Ông nhấn mạnh rằng đánh thuế theo giá trị giao dịch toàn bộ có thể dẫn tới tình trạng thuế chồng, vì nhiều tiền mua vàng đã là thu nhập sau thuế từ lương hoặc kinh doanh. Theo ông, mức thuế phù hợp khoảng 20% trên lợi nhuận mua bán vàng là hợp lý. Để xác định chính xác lợi nhuận, Bộ Tài chính cần tính toán dựa trên giá bình quân trong một khoảng thời gian nhất định, có thể 3, 5 hoặc 10 năm, và yêu cầu người bán khai báo rõ thời điểm mua để đối chiếu giá đầu vào.

Về phía giá đầu ra, ông Hiếu cho biết việc xác định dễ dàng hơn vì các hoạt động giao dịch đều diễn ra tại các tiệm vàng hoặc doanh nghiệp được cấp phép, qua đó tạo điều kiện rõ ràng hơn trong khâu tính lợi nhuận.

Chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú cho rằng, trong điều kiện thực tế hiện nay, việc đánh thuế trên tổng giá trị giao dịch vẫn khả thi hơn so với chỉ đánh trên lợi nhuận. Ông đề xuất mức thuế khoảng 1-1,5%, tương đương với cách đánh thuế hiện tại trong bất động sản (2%), nhưng sẽ áp dụng trực tiếp cho các doanh nghiệp kinh doanh vàng khấu trừ tại nguồn.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc quy định rõ ngưỡng miễn thuế sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực đến những người bán vàng với mục đích tiêu dùng hoặc tích trữ dài hạn. Các chuyên gia đề xuất, để tránh gây khó khăn cho dân cư, chính sách nên đặt ra ngưỡng nhất định với lượng vàng bán ra mà không phải chịu thuế, như một mức vàng tối thiểu đủ để áp dụng miễn thuế.

Ông Nguyễn Trọng Huy, giảng viên Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, nhấn mạnh rằng trong thực tế, cần phân biệt rõ giữa hoạt động kinh doanh, đầu cơ vàng và các giao dịch cá nhân để tích lũy, bán vàng nhằm trang trải cuộc sống hoặc các mục đích cá nhân khác. Ví dụ, người dân bán vàng để chữa bệnh, mua nhà hay thừa kế đều không phải là hoạt động kinh doanh vàng.

Ông Tú đề xuất, ngưỡng miễn thuế nên tương đương với mức doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh, khoảng 100 triệu đồng/năm sẽ nâng lên 200 triệu đồng/năm, hoặc tương đương một lượng vàng cụ thể, ví dụ một chỉ vàng. Việc này sẽ giúp tránh tình trạng đánh thuế quá nhỏ hoặc gây gánh nặng không cần thiết cho người bán vàng cá nhân.

Chính phủ cũng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước chuẩn bị các biện pháp phù hợp để ổn định thị trường vàng, với ý kiến của các chuyên gia rằng chính sách cần có sự linh hoạt, phân biệt rõ ràng đối tượng đầu tư, kinh doanh và tích lũy vàng của người dân. Cơ chế miễn hoặc giảm thuế cho các giao dịch dài hạn sẽ khuyến khích xu hướng tích trữ ổn định và giảm áp lực ngắn hạn, góp phần giữ vững thị trường vàng trong trạng thái bình ổn.