NHÌN LẠI CÁI CHẾT CỦA CÁC CÂY DẦU CỔ THỤ Ở TÀ LÀI: KÝ ỨC HAI MẶT CỦA MỘT ĐỜI SỐNG VÀNG SON

Những vết tích đổ nát của hàng trăm cây dầu cổ thụ vẫn còn in rõ trên từng gốc cây, như một chứng nhân của quá khứ từng tồn tại bao đời nơi làng Tà Lài. Những dấu vết đẽo mó, đốt cháy trên thân cây không chỉ là ký ức về một phương thức lấy dầu truyền thống mà còn là biểu tượng của cuộc sống đã qua, của cả một nét đẹp sinh thái và văn hóa đã mai một theo thời gian.

Làng Tà Lài nằm trên thượng nguồn sông Đồng Nai, giáp ranh với vườn quốc gia Cát Tiên, thuộc tỉnh Đồng Nai. Nơi đây là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mạ và Stiêng, sống gắn bó với thiên nhiên và những cánh đồng dài bất tận. Cánh đồng được ví như ‘châu Âu’ của vùng đất này, bởi vẻ đẹp hoang sơ, bao bọc quanh bởi màu xanh của rừng và những cây dầu cổ thụ sừng sững, tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa bình yên hiếm có.

Cánh đồng đặc biệt này chính là nơi người dân từng dùng dao rựa chặt vào thân cây dầu, rồi đốt để khai thác dầu thắp sáng trong quá khứ. Những cây dầu bị đẽo đục, cháy xém là minh chứng sống cho phương thức truyền thống mà người dân đã gìn giữ qua nhiều thế hệ. Anh K’Dũng, 41 tuổi, nhớ lại thời thơ ấu của mình: “Hồi nhỏ tôi đã theo người lớn đi lấy dầu, dùng dao rựa chặt vào thân cây, rồi đốt để lấy dầu. Đó là phần đời của tôi, của cộng đồng này.”

Trong quá trình phát triển và nâng cao đời sống, cùng với sự vận động của chính quyền và lực lượng kiểm lâm, phương thức đốt cây lấy dầu đã dần bị cấm từ lâu. Mặc dù vậy, dấu vết còn lại trên thân cây vẫn còn đó, như những vết cháy xém, những cây còn trơ gốc đã gục ngã theo thời gian, phần lớn là do sét đánh. Anh K’Dũng cho biết: “Nhiều cây dầu chết là do sét, mùa mưa là nhiều sét đánh, dân làng không dám ra đồng vì sợ sét.”

Ngoài thiên nhiên, những mối đe dọa khác cũng luôn rình rập đồng bào nơi đây. Voi rừng mùa lúa chín thường xuyên phá hoại mùa màng, buộc bà con phải liên tục cảnh giác, gặt gọn để giảm thiệt hại. Chính quyền địa phương đã lắp đặt hàng rào cảnh báo để ngăn chặn voi xâm nhập vào cánh đồng, bảo vệ cuộc sống và sản nghiệp của người dân.

Dù đã có nhiều sự thay đổi, cuộc sống của người dân làng Tà Lài vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức, nhưng mong muốn về một nền du lịch phát triển dựa trên cảnh quan đặc biệt này vẫn luôn cháy bỏng. Họ hy vọng quốc tế và du khách sẽ quan tâm hơn tới vẻ đẹp nguyên sơ, độc đáo của cánh đồng châu Âu và những chứng tích của quá khứ ấy, góp phần giúp cộng đồng có thêm nguồn thu nhập, giữ gìn nét đẹp văn hóa sinh thái đặc biệt của vùng đất này.