Trấn Thành và cuộc chơi của sự kỳ quặc: Khi điện ảnh Việt cần sự ồn ào để tồn tại

Khi những tấm poster bóng bẩy của Trấn Thành bắt đầu phủ sóng khắp các rạp phim dịp Tết, người yêu điện ảnh ở Việt Nam lại chuẩn bị bước vào mùa soi. Đây đã trở thành một thói quen định kỳ: một bên là những con số doanh thu nghìn tỷ, bên kia là những lời bình luận chê trách về sự “ồn ào”, “chợ búa” hay “kém sang”. Nhiều ý kiến cho rằng, phần “đời” quá đà trong các tác phẩm của anh chưa đủ nâng tầm thẩm mỹ của điện ảnh Việt. Nhưng thực tế, đó có thể là sự lựa chọn nghệ thuật, là cách thể hiện chân thực mà Trấn Thành muốn truyền tải.

Với bộ phim Thỏ Ơi, anh đã có một bước ngoặt ngoạn mục khi chuyển hướng sang dòng phim Thriller, một thử nghiệm không dễ dàng trong thị trường còn non trẻ của Việt Nam. Dù vậy, nhiều người lại phản đối cùng một luận điểm cũ: những “tay ngang” như Văn Mai Hương hay Pháo bị coi là những kẻ xâm phạm lĩnh vực vốn đòi hỏi sự đào tạo bài bản, gây “cướp chén cơm” của các diễn viên trẻ, sinh viên trường điện ảnh chính quy.

Nhưng phải chăng, việc một cá nhân chấp nhận rủi ro, làm phim chỉn chu, nhiệt huyết và không ngần ngại thay đổi khẩu vị khán giả lại quá lớn để xem là một hành động thiếu trách nhiệm? Mỗi nền điện ảnh cần một đạo diễn như Trấn Thành để tạo ra những tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân, góp phần thúc đẩy thị trường phát triển.

THẤY GÌ Ở NGHỆ SĨ NẶNG LÒNG VỀ SỰ ỒN ÀO?

Hãy nhìn vào quá trình hoạt động của Trấn Thành để thấy một điều rõ ràng: anh nổi tiếng vì kể chuyện chân thực. Không chỉ là những câu chuyện đời thường, mà còn là những mâu thuẫn nội tâm dữ dội, những cảm xúc thăng trầm, thậm chí cả sự hỗn loạn. Trong các tác phẩm của anh như Bố Già, Nhà Bà Nữ hay Bộ Tứ Báo Thủ, thẩm mỹ của anh là thể hiện cuộc sống một cách chân thực đến mức gây khó chịu. Thay vì cố gắng làm khán giả lặng yên trong yên tĩnh, anh kéo họ vào những cuộc tranh luận náo nhiệt, những không khí căng thẳng, hỗn loạn. Thẩm mỹ là sở thích, là lựa chọn cá nhân, chứ không phải một tiêu chuẩn đạo đức về nghệ thuật.

Thực tế, phong cách của Trấn Thành luôn rõ ràng, đó là sự ưu tiên cho cảm xúc và năng lượng. Người ta gọi anh làm phim ồn ào, nhưng đó chính là bản chất của nghệ thuật của anh – thích sự sôi động, mạnh mẽ và đầy cảm xúc. Từ “ồn” trong các tác phẩm của anh không phải do vô ý, mà là một cách kể chuyện có chủ đích. Trong Nhà Bà Nữ, sự ồn ào là chiến thuật nhằm đẩy cảm xúc người xem lên cao trào. Trong Mai, tiếng ồn dần được tinh chỉnh, mỏng manh hơn, nhưng vẫn luôn chực chờ bùng nổ. Ở Thỏ Ơi, dòng chảy nhanh, âm thanh lớn vẫn giữ nguyên đặc trưng đó, thể hiện đúng dạng ngôn ngữ nghệ thuật của anh.

Việc yêu cầu anh bớt ồn hay giảm nhiệt giống như yêu cầu Tarantino bớt máu hoặc Wes Anderson dịu đi màu sắc. Đó không thật sự là vấn đề kỹ thuật, mà là phong cách – “nư” của một người kể chuyện. Nếu khán giả không thích sự ồn ào, có thể chọn không xem, còn Trấn Thành sẽ không thay đổi vì đó chính là điều anh thích và khán giả của anh tôn trọng điều đó. Suy nghĩ này phản ánh sự đa dạng trong khẩu vị, nhưng vẫn cần nhìn nhận một thực tế: đa số khán giả của anh tìm thấy sự đồng cảm trong sự “ồn ào” ấy.

VỀ NHẬN VĂN TỐT NGHIỆP VÀ DIỄN VIÊN TAY NGANG

Trong một thị trường phim ảnh còn nhiều hạn chế về đào tạo và chuyên môn, việc Trấn Thành sử dụng những nghệ sĩ mới hoặc “tay ngang” như Văn Mai Hương, Pháo trong các dự án thriller như Thỏ Ơi bị nhiều người phản đối. Có ý kiến cho rằng, đó là sự “cướp chén cơm” của các sinh viên, diễn viên trường chính quy. Nhưng xét về góc nhìn của nhà sản xuất và người làm nghề, luận điểm này là phi lý.

Phim của Trấn Thành là sản phẩm cá nhân, là đam mê và là dòng chảy tài chính của chính anh. Anh có quyền lựa chọn những người phù hợp nhất với tầm nhìn của mình, bất kể họ xuất thân từ đâu. Văn Mai Hương hay Pháo được chọn vì họ có khả năng thể hiện sự nổi loạn, gai góc, hoặc những cá tính đặc biệt mà các diễn viên dày dạn kỹ thuật có thể bỏ qua. Đưa những “kẻ ngoại đạo” vào làm việc trong điện ảnh – đó chính là cách làm mới, là phản biện của nghệ thuật đối với những quy luật cứng nhắc.

Điện ảnh không chỉ lấy bằng cấp làm thước đo, mà quan trọng hơn là khả năng thể hiện, cảm xúc chân thực và sự phù hợp. Các tượng đài như Lady Gaga, Harry Styles hay Will Smith – đều xuất phát từ lĩnh vực khác, đều mang đến những cách mạng cảm xúc khiến khán giả sửng sốt. Tại sao không thử để xem họ có thể mang lại điều gì mới mẻ cho màn ảnh Việt? Cơ hội là dành cho những ai đủ dũng cảm và dám tranh đấu để giành lấy nó.

NHỮNG ĐIỀU GÌ ĐỨNG SAU THỬ THÁCH CỦA TRẤN THÀNH?

Chất lượng diễn xuất của các gương mặt không chuyên trở thành ví dụ rõ ràng cho khả năng “huấn luyện” của Trấn Thành. Anh không chỉ dạy kỹ năng, mà còn truyền cảm hứng để họ cảm nhận và đồng cảm qua từng vai diễn. Các học trò của anh đều thể hiện sự tiến bộ vượt bậc nhờ cách bơm “dòng máu sống” vào từng nhân vật, làm giàu cảm xúc và giải phóng năng lượng tiềm ẩn. Điều này chứng minh một điều rõ ràng: anh là người thầy giỏi, biết khơi nguồn sáng tạo từ chính những người mới bắt đầu.

Trong thế giới nghệ thuật cạnh tranh khốc liệt, luận điểm “cướp chén cơm” chỉ phản ánh thái độ bảo thủ và thiếu tầm nhìn. Khi Trấn Thành khẳng định: “Cơ hội là công bằng cho bất cứ ai dám giành lấy,” anh không chỉ đứng về phía chính mình mà còn nhấn mạnh yếu tố tự thân vận động, đổi mới. Từ một MC bị hoài nghi, một diễn viên bị xem là “ồn ào”, rồi tự bỏ tiền làm phim, anh đã chứng minh con đường thành công là do chính mình tạo ra, không ai ban phát.

VIỆC ĐÁNH THỨC THỊ TRƯỜNG VÀ VẬN HÀNH CỦA CHIẾC “MÁY ĐIỆN ẢNH”

Trấn Thành không chỉ là nhà làm phim, mà còn là động lực giữ lửa cho điện ảnh Việt trong thời điểm trầm lắng. Từ Bố Già, anh lập kỷ lục doanh thu nghìn tỷ – lần đầu tiên có tác phẩm nội địa chạm ngưỡng của các bộ phim Hollywood tại thị trường trong nước. Tiếp đó, Nhà Bà Nữ và Mai xác lập các cột mốc mới về doanh thu, trở thành những bộ phim ăn khách nhất mọi thời đại. Thậm chí, phản ánh rõ nhất là sự tiếp tục phá vỡ các giới hạn doanh thu, các tác phẩm của anh không chỉ là sản phẩm giải trí, mà còn biểu tượng của sức mạnh thị hiếu khán giả Việt.

Việc các bộ phim lần lượt vượt mặt nhau về doanh thu, cho thấy thị trường đã trưởng thành hơn và sẵn sàng đón nhận những nội dung mới mẻ, táo bạo. Những thành tích này không chỉ là sự may mắn, mà còn là minh chứng cho khả năng “thống trị” của Trấn Thành trong cuộc đua doanh thu. Ngoài ra, các tác phẩm của anh còn giúp duy trì hoạt động của các rạp chiếu, kích thích dòng tiền, mở đường cho các dự án mới và cả phim nghệ thuật.

Sự thử nghiệm của Thỏ Ơi cho thấy một bước đi khác biệt – từ bỏ thể loại quen thuộc để khám phá thriller, hướng tới thể nghiệm và thử thách giới hạn của bản thân. Không làm hài lòng số đông bằng những món ăn quen thuộc, Trấn Thành muốn mở rộng biên độ thưởng thức của khán giả, đồng thời tạo ra sức ép cho các đồng nghiệp nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm.

TỰ DO SÁNG TẠO VÀ TÌNH YÊU NGHỆ THUẬT

Sau tất cả những ồn ào, cuộc tranh luận chưa có lời kết, có lẽ đã đến lúc để nhìn nhận điện ảnh như một sân chơi của cảm xúc và tự do sáng tạo. Trấn Thành không cần những danh xưng mĩ miều hay vai trò “vị cứu tinh,” anh chỉ đơn thuần là người kể chuyện chân thực và dám làm những điều khác biệt. Anh làm phim vì đam mê, vì khám phá chính mình, và chính sự “không chịu đứng yên” ấy mới là sức sống bền bỉ của thị trường.

Không cần phải đặt nặng trách nhiệm phải trở thành người đưa ra tiêu chuẩn thẩm mỹ, không cần phải hổ thẹn vì sự “ồn ào” của chính mình. Chính những tác phẩm mang phong cách riêng và thái độ dám thử thách của Trấn Thành đã giúp thị trường có thêm những luồng gió mới, kích thích sự phát triển và đa dạng hóa dòng chảy điện ảnh Việt. Trong cuộc chơi này, người thắng không phải là ai khác ngoài chính khán giả – những người giữ chiếc vé và quyết định ai là người còn được ở lại trong trái tim họ.

Mỗi nền điện ảnh đều cần một đạo diễn như Trấn Thành – người vừa biết làm thương mại, vừa yêu sáng tạo, để giữ cho cuộc chơi luôn sôi động, chân thực và mới mẻ.