CÂY ĐA TRĂM TUỔI ÔM CHẶT CỔNG ĐÌNH TÂN AN: CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ HỒ CHÍ MINH
Tại TP.HCM, đình Tân An (đình Bến Thế) nổi bật bên chiếc cổng cổ kính bởi một cây đa trăm tuổi rễ ông ôm chặt lấy cổng đình, tạo nên một hình ảnh vừa kỳ vĩ, vừa thi vị khiến ai lần đầu nhìn thấy cũng không khỏi ngỡ ngàng. Cây đa này không chỉ là một biểu tượng kiến trúc mà còn là nhân chứng sống của hàng thế hệ lịch sử và văn hóa của khu vực.
TỪ ĐỜI CỔ XƯA ĐẾN NGÀY NAY: NƠI GỬI GÓI KÝ ỨC THỜI GIAN
Xây dựng từ năm 1820, đình Tân An, còn gọi là đình Bến Thế, là một trong những công trình kiến trúc lâu đời nhất của thành phố, gắn liền với quá trình khai phá và hình thành làng xóm Bến Thế xưa. Khi đi qua cổng đình, người ta dễ dàng bị hút hồn bởi hình ảnh cây đa cổ xưa, bộ rễ dài, chằng chịt ôm lấy tường gạch, kể chuyện về thời gian trôi qua và gắn bó sâu sắc với đời sống của cộng đồng.
Ông Trần Tàn Phát, người trông coi đình hơn 27 năm, cho biết cây đa đã có mặt từ khi ông còn nhỏ. Ông kể, mỗi ngày từ sáng sớm, ông đều mở cửa đình, cây đa vẫn đứng đó, chứng kiến biết bao đổi thay của cộng đồng nơi này. Dù bị gãy một nhánh do gần hai thập kỷ trước một cây cổ thụ đổ, nhưng cây đa vẫn vươn cao, phát triển khỏe mạnh, giữ vững nét đẹp kiến trúc và là biểu tượng của sự bền bỉ.
Hồi ức của đời thường và nét đẹp văn hóa
Những người dân quanh đây đều xem cây đa như một phần ký ức tuổi thơ, nơi họ từng tụ tập chơi đùa, hóng mát. Nguyễn Đức Mạnh, 35 tuổi, cho biết: “Cổng đình này là nơi gắn bó ký ức tuổi trẻ của tôi và nhóm bạn. Chiều chiều, chúng tôi tụ họp dưới bóng cây đa, chơi đủ trò, bắn bi, ô ăn quan, rồi nằm dài hóng gió.” Những nhánh rễ đan xen, quấn quít trải dài như muốn giữ chặt lấy toàn bộ cổng đình, trở thành điểm nhấn đặc trưng của cảnh quan nơi đây.
Hiện nay, các cổng phụ của đình thường được đóng lại để đảm bảo an toàn, nhưng cây đa vẫn luôn giữ vững vẻ uy nghiêm, trở thành điểm thu hút du khách yêu thích khám phá văn hóa lịch sử.
NGHỆ THUẬT VÀ KIẾN TRÚC TRUYỀN THỐNG ĐÌNH TÂN AN
Đình Tân An là trung tâm văn hóa tâm linh của người dân địa phương, xây dựng từ năm 1820 để thờ cúng Tiền quân Nguyễn Văn Thành, một trong những tướng lĩnh khai quốc triều Nguyễn. Không gian đình cổ kính, quanh đó được bao phủ bởi cây cối xanh tốt, tạo nên cảnh quan hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc truyền thống.
Bước qua cổng tam quan, du khách sẽ nhìn thấy các khu chính gồm nhà võ ca, nơi tổ chức lễ hội, chánh điện trưng bày các lễ vật, hoành phi chữ Hán tinh xảo, và hậu điện thờ thần Thành Hoàng Bổn Cảnh. Kiến trúc đình sắp đọi (3 gian chính), toàn bộ bằng gỗ sao, mái ngói vây cá, trang trí lưỡng long tranh châu, cá hóa rồng nằm ở các góc, nền lát gạch lục giác, tạo cảm giác danh họa đậm nét truyền thống.
Đình còn là nơi tổ chức các lễ hội rằm tháng 11 âm lịch, với những hoạt động tín ngưỡng, hát bội, dâng hương, duy trì truyền thống của cộng đồng qua nhiều thế hệ.
TRUYỀN THỐNG VÀ GIÁ TRỊ VĂN HÓA
Ngoài giá trị kiến trúc, đình Tân An còn là phim trường của nhiều tác phẩm điện ảnh nổi bật như Ván bài lật ngửa, Vó ngựa trời Nam, Lục Vân Tiên, Đất phương Nam. Năm 2014, đình được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, đồng thời luôn được duy trì trùng tu, bảo dưỡng nhằm giữ gìn giá trị lịch sử và văn hóa cho các thế hệ mai sau.