TĂNG ÁP LỰC TRÁI CHIỀU: IRAN RA Tuyên BỐ Cứng Rắn Trước Đối Thủ Mỹ và Israel
Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới của Iran, đã chủ trì phiên họp chính sách đối ngoại đầu tiên kể từ khi nhận chức vào ngày 17.3, thể hiện lập trường rất căng thẳng và nghiêm túc trong việc đáp trả các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel. Các đề xuất nhằm giảm căng thẳng hoặc ngưng bắn đã được chuyển đến Bộ Ngoại giao Iran nhưng chưa được công bố chi tiết.
Theo một quan chức Iran giấu tên, lãnh đạo này khẳng định rằng “chưa phải thời điểm thích hợp để thiết lập hòa bình” cho đến khi Mỹ và Israel “chấp nhận thất bại và bồi thường”. Trong hệ thống chính trị Iran, vị trí lãnh đạo tối cao đóng vai trò quyết định trong mọi vấn đề quốc gia. Trước thời điểm nhậm chức của Mojtaba Khamenei hơn một tuần, chưa có hình ảnh nào của ông được công bố rộng rãi. Các nguồn tin Iran cho rằng ông chỉ bị thương nhẹ trong cuộc tấn công khiến cha mình tử vong, trong khi phía Mỹ đánh giá tình trạng ông nghiêm trọng hơn.
Xung đột giữa liên minh Mỹ – Israel và Iran đã kéo dài sang tuần thứ ba, gây thiệt hại cho hàng nghìn người và làm gián đoạn luồng năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz. Phần lớn eo biển này vẫn bị phong tỏa, đẩy giá dầu thế giới tăng cao. Trong tuyên bố công khai đầu tiên, ông Mojtaba Khamenei nhấn mạnh rằng việc duy trì phong tỏa eo biển này vẫn được coi là một công cụ gây sức ép chiến lược.
Trong khi đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa mang lại nhiều tiến triển. Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết chính quyền Mỹ dưới thời Donald Trump ngày 14.3 đã bác bỏ các đề xuất đàm phán do các đồng minh Trung Đông thúc đẩy. Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi chấm dứt xung đột và đang tiến hành tham vấn các nước Trung Đông nhằm tìm lối thoát ngoại giao. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, nhấn mạnh rằng xung đột “dễ bắt đầu nhưng rất khó kết thúc” và cảnh báo về nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát.
Bà Kallas cũng đề cập rằng EU chưa sẵn sàng triển khai lực lượng quân sự tại khu vực, ưu tiên giải pháp ngoại giao để giữ vững tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Đồng thời, EU đang xem xét những sáng kiến tương tự như các thỏa thuận trung gian của Liên Hiệp Quốc nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động vận chuyển hàng hóa trong bối cảnh xung đột leo thang.