BAN QUẢN LÝ CHUNG CƯ TÂN PHƯỚC BỊ KHÍCH ĐOÁN LẠM QUYỀN, VI PHẠM LUẬT PHÁP

Chỉ trong vòng chưa đầy một ngày, Ban Quản lý chung cư Tân Phước tại TP.HCM đã đưa ra quyết định khiến cư dân xôn xao: từ ngày 23.7, không còn chấp nhận giữ xe điện trong hầm chung cư. Lý do chính thức là do lo ngại về an toàn phòng cháy chữa cháy liên quan đến hệ thống pin và việc sạc điện không phù hợp. Thông báo này ngay lập tức gây ra sự bất bình, hoang mang trong cộng đồng cư dân, khi nhiều người đã sử dụng xe điện trong thời gian dài mà không gặp vấn đề gì.

Trong thông báo, Ban Quản lý yêu cầu các công ty dịch vụ giữ xe không tiếp nhận các phương tiện sử dụng điện gồm xe đạp điện, xe máy điện và ô tô điện tại hầm để xe. Đặc biệt, đơn vị này còn khẳng định sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý nếu phát hiện có xe điện trong khu vực, đồng thời ra “tối hậu thư” đòi cư dân phải chuyển xe hoặc tìm cách lưu trữ phù hợp.

Trong bức xúc, anh T.T.Đ, cư dân chung cư, phản ánh: “Tôi đã đi ô tô điện hai năm nay, chưa từng gặp sự cố nào. V giờ lại không được gửi xe, không biết để xe ở đâu? Không thể để ngoài đường, rồi chung cư lại sợ cháy nổ thì kiểm soát việc sạc chứ sao lại cấm gửi xe?”.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam, cho biết hành động cấm gửi xe điện của Ban Quản lý là vi phạm luật Nhà ở và các quy định liên quan đến quản lý chung cư. Theo luật, cư dân có quyền sở hữu chỗ đỗ xe phù hợp với diện tích tối thiểu, không có quy định nào cho phép cấm sử dụng hoặc gửi xe điện trong chung cư. Ông khẳng định hành vi này thể hiện sự lạm quyền, trái pháp luật và cư dân hoàn toàn có thể khởi kiện.

Trong bối cảnh Chính phủ và TP.HCM khuyến khích đổi mới phương tiện giao thông qua việc sử dụng nhiên liệu sạch nhằm xây dựng môi trường xanh, việc cấm đoán phương tiện điện là đi ngược lại với chủ trương của chính sách nhà nước. Bộ Xây dựng còn dự kiến quy định bố trí chỗ đỗ xe có lắp trụ sạc để thúc đẩy sử dụng xe điện, góp phần hướng tới mục tiêu chuyển đổi xanh.

Chuyên gia luật cho rằng, hành vi cấm gửi xe điện không chỉ gây thất vọng cho người dân khi họ đang trong quá trình chuyển đổi phương tiện mà còn làm giảm hiệu quả của các chính sách thúc đẩy phát triển giao thông sạch. Nếu không xử lý dứt điểm, tình trạng này có thể khiến niềm tin của người dân vào các chính sách của nhà nước bị tổn thất, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển bền vững.

VỀ RỦI RO CHÁY NỔ CỦA XE ĐIỆN

Quyết định cấm của Ban Quản lý Tân Phước bị nghi ngờ xuất phát từ nỗi lo về nguy cơ cháy nổ của xe điện. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy khả năng xảy ra cháy nổ của xe điện thấp hơn nhiều so với xe chạy xăng, dầu. Theo kết quả của AutoInsuranceEZ, tỷ lệ cháy của xe hybrid là 3.474,5/100.000, xe xăng là 1.529,9/100.000, còn xe điện chỉ là 25,1/100.000, thấp hơn khoảng 61 lần so với xe chạy xăng.

Trong thực tế, xăng và dầu dễ bắt lửa hơn nhiều vì điểm chớp cháy tương đối thấp (xăng là -43 độ C, dầu diesel là 52 độ C). Chỉ cần tác nhân gây nhiệt hoặc ma sát đủ nhiệt độ này, dễ dẫn đến cháy. Trong khi đó, pin lithium của xe điện, dù có thể cháy nhưng rất khó bắt lửa do được bảo vệ trong lớp vỏ kim loại đầy chắc chắn. Ngay cả khi gặp lửa, pin cần thời gian và nhiệt độ cao mới bắt cháy, hơn nữa hệ thống sạc và quản lý dòng điện của xe đều có cơ chế tự ngắt nhằm đảm bảo an toàn.

Chuyên gia kỹ thuật ô tô nhận định, tỷ lệ lỗi pin trong quá trình sản xuất cực kỳ thấp, ước tính chỉ 1/40 triệu. Điểm yếu có thể xuất phát từ việc sử dụng sai cách hoặc lắp đặt bộ sạc không đúng tiêu chuẩn, nhưng kể cả vậy, nguy cơ cháy nổ vẫn rất thấp. Các hệ thống sạc hiện đại đều có cơ chế tự động ngắt dòng khi đầy pin hoặc xảy ra lỗi, giống như các bộ rơ le, aptomat trong điện dân dụng.

Ông Lê Thanh Hải, Viện Nghiên cứu và Phát triển TP.HCM, chia sẻ kết quả khảo sát ý kiến các chuyên gia, nguyên nhân chính gây cháy nổ là do hệ thống điện của các chung cư cũ hoặc khu nhà không đảm bảo, không phù hợp cho việc sạc xe. Đề án của TP.HCM đã đề xuất kiểm tra, nâng cấp hệ thống điện, khuyến khích thiết kế lại các cơ sở hạ tầng để đảm bảo an toàn. Thành phố cũng sẽ thành lập đội liên ngành phối hợp kiểm tra, xử lý các chung cư cũ, nhanh chóng lắp đặt trạm sạc phù hợp, đảm bảo quyền sạc điện của người dân vẫn được thúc đẩy mạnh mẽ.

Nhiều vụ cháy liên quan đến xe điện thực chất bắt nguồn từ thao tác sạc không đúng cách. Do việc sạc pin ô tô, xe máy điện mất nhiều thời gian (từ 8-10 tiếng), nhiều người tự ý sạc qua đêm tại nhà, sử dụng nguồn điện không ổn định hoặc bộ sạc không chuẩn, dẫn đến chập cháy. Điều này tương tự tình trạng cháy điện thoại khi vừa sạc vừa sử dụng, chứ không do bản thân công nghệ xe hay pin có độ an toàn thấp.

Tóm lại, các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng, bên cạnh kiểm soát chất lượng phương tiện, ý thức người dùng đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn. Quyết định cấm xe điện tại chung cư của Ban Quản lý Tân Phước thể hiện sự thiếu hiểu biết về công nghệ, pháp luật cũng như các chuẩn mực an toàn; đồng thời gây cản trở mục tiêu chuyển đổi xanh của chính quyền và nhà nước. Trong bối cảnh đó, hành động này cần sớm bị tháo gỡ nhằm đáp ứng đúng chủ trương của thành phố cũng như phát huy hiệu quả các chính sách thúc đẩy phương tiện điện, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, bền vững.