TUSING CHIẾN LƯỢC, ĐƯỜNG LỐI VỚI ĐÀI LOAN VÀ GRENELAND: TRUMP ĐƯA RA NHỮNG DỰ ĐOÁN VÀ PHÁT BIỂU GÂY BẤT NGỜ

Tổng thống Trump vừa có những phát biểu đáng chú ý về chính sách đối với Đài Loan và Greenland, làm dấy lên nhiều tranh luận về mục tiêu và chiến lược của Mỹ trong thời gian tới. Liệu những hành động của ông Trump có thể dẫn đến những biến động lớn trên bàn cờ quốc tế?

LỜI ĐÁP CHO NGUY CƠ NGÀY CÀNG NHIỀU TẦNG

Trong cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Thượng Niên, tờ The New York Times đã đặt câu hỏi về khả năng Trung Quốc sẽ sử dụng hành động quân sự nhằm vào Đài Loan sau những gì Mỹ đã làm với Venezuela. Trước câu hỏi này, Tổng thống Trump cho rằng Đài Loan không gây nguy hiểm cho Trung Quốc như Venezuela đối với Mỹ. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng chủ tịch Tập Cận Bình quyết định hành xử như thế nào, khẳng định rằng liệu Bắc Kinh có tấn công Đài Loan hay không sẽ do ông Tập Cận Bình quyết định.

Khi được hỏi về khả năng Trung Quốc tấn công Đài Loan, Tổng thống Trump nói: “Ông ấy coi Đài Loan là một phần của Trung Quốc, và đó là do ông ấy quyết định. Tôi đã nói rõ rằng tôi không thích việc này, và tôi tin rằng ông ấy sẽ không làm điều đó khi tôi còn tại vị.” Ông cũng nhấn mạnh rằng, khi còn làm tổng thống, ông tin tưởng Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ không hành động bạo lực.

Phân tích của các chuyên gia cho thấy, phát biểu này có thể cho thấy sự thiếu rõ ràng trong cam kết hỗ trợ Đài Loan của Mỹ, tạo ra những tín hiệu khó đoán cho Bắc Kinh. TS Jack Cooper nhận xét: “Phát ngôn của ông Trump mang hàm ý rằng Mỹ có thể không cam kết mạnh mẽ hơn trong việc hỗ trợ Đài Loan, đồng thời phản ánh sự chuẩn bị của các bên đối mặt với khả năng Trung Quốc gia tăng hành động.” Theo ông, điều này càng làm tăng nguy cơ Bắc Kinh sẽ có các hành động thăm dò trong những năm tới, đặc biệt khi hai lãnh đạo chuẩn bị gặp nhau trong hội nghị thượng đỉnh vào tháng 4.

CHÍNH SÁCH MỸ VỚI ĐÀI LOAN VÀ ĐỐI THOẠI CHIẾN LƯỢC

Trong khi đó, bà Bonnie Glaser, Giám đốc chương trình Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tại Quỹ Marshall Đức, phân tích rằng các phát biểu của Trump vẫn nhất quán với các chiến lược trước đó, mặc dù ông không sử dụng ngôn từ mạnh mẽ nhằm duy trì mối quan hệ tốt với Bắc Kinh. Bà nhấn mạnh rằng, mặc dù không thể biết chắc ông Trump sẽ hành xử như thế nào, nhưng chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ đã thể hiện rõ lập trường ủng hộ Đài Loan. Gần đây, Mỹ còn bán gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan, bao gồm các hệ thống tên lửa, vũ khí chống tăng và UAV, phản ánh quyết tâm tăng cường khả năng phòng vệ của Đài Bắc.

Chính sách của Mỹ về Indo-Pacific vẫn đặt trọng tâm vào cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc, nhấn mạnh việc hợp tác với các đồng minh trong khu vực để duy trì khả năng tiếp cận các cơ sở hạ tầng chiến lược. Chính quyền Biden đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Đài Loan trong việc ngăn chặn Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng và củng cố chuỗi đảo thứ nhất và thứ hai trong chiến lược chuỗi đảo của Mỹ, ra đời từ năm 1951 nhằm bao vây sức mạnh quân sự của các đối thủ trong Thái Bình Dương.

VỤ BÁN VŨ KHÍ LỚN NHẤT TỪ TRƯỚC ĐẾN NAY

Ngày 18.12, chính quyền Trump đã phê duyệt gói vũ khí trị giá hơn 11 tỷ USD cung cấp cho Đài Loan, gồm hệ thống HIMARS, tên lửa Javelin, UAV không người lái và nhiều thiết bị khác. Đây là hợp đồng lớn nhất Mỹ từng bán cho Đài Bắc, nhằm tăng cường khả năng phòng vệ của hòn đảo trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng khẳng định đòi hỏi chủ quyền.

TRUMP VẪN KIỂM SOÁT GẤM GỀ VỚI BỢI CẢN GRENELAND

Trong một diễn biến khác, ngày 10.1, hãng AFP đưa tin Tổng thống Trump tiếp tục thể hiện ý định kiểm soát Greenland bằng cách đề cập đến khả năng sử dụng vũ lực để chiếm vùng lãnh thổ tự trị này của Đan Mạch. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ làm gì đó với Greenland, dù họ có thích hay không”, đồng thời cảnh báo sẵn sàng hành động cứng rắn nếu không đạt được thỏa thuận.

Lập luận của Trump dựa trên lý do an ninh quốc gia, khi ông cho rằng Nga và Trung Quốc ngày càng hoạt động tích cực tại Bắc Cực, đe dọa lợi ích của Mỹ. Tuy nhiên, phản ứng của Greenland và các chính đảng địa phương khá rõ ràng, khẳng định họ muốn quyết định số phận của mình, không muốn trở thành người Mỹ hay người Đan Mạch.

Các bên liên quan, từ Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tới các nhà lãnh đạo NATO, đều bày tỏ lo ngại về hành động đơn phương có thể gây chia rẽ và mất cân đối trong khu vực, trong khi nội dung chính sách của Mỹ về Bắc Cực vẫn cần tiếp tục được theo dõi sát sao.

Từ những diễn biến này, rõ ràng chính sách của Tổng thống Trump đối với các khu vực nhạy cảm như Đài Loan và Greenland mang tính chiến lược cao, vừa vừa làm mới các quan hệ quốc tế, vừa để lại nhiều câu hỏi về tương lai địa chính trị thế giới.