Tổng thống Donald Trump lần đầu phát biểu trước toàn dân Mỹ kể từ khi chiến dịch quân sự tại Iran bắt đầu
Vào sáng ngày 2.4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump đã chính thức xuất hiện trên truyền hình Mỹ để phát biểu trước toàn dân lần đầu tiên kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự tại Iran hôm 28.2. Bài phát biểu kéo dài gần 20 phút này đã thu hút sự chú ý đặc biệt của công chúng và các giới truyền thông, nhất là trong bối cảnh tình hình xung đột leo thang căng thẳng tại Trung Đông.
Mỹ dọa đưa Iran về thời đồ đá trong cuộc chiến tranh toàn diện
Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ đang tiến gần hơn tới việc hoàn tất các mục tiêu chiến lược tại Iran. Ông cho biết lực lượng Mỹ gần như đã đạt được những mục tiêu cốt lõi và sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi đạt được toàn bộ mục đích quân sự đã đề ra. “Chúng tôi sẽ tấn công họ dữ dội trong 2 đến 3 tuần tới. Chúng tôi sẽ đưa họ quay về thời đồ đá”, AFP dẫn lời Tổng thống Mỹ.
Các cảnh báo về khả năng leo thang của cuộc xung đột cũng được ông Trump đưa ra. Tổng thống cảnh báo rằng nếu Iran không đồng ý ký vào thỏa thuận, Mỹ sẵn sàng phá hủy toàn bộ các nhà máy điện và tấn công các cơ sở dầu mỏ của nước này. Dù thể hiện quan điểm muốn ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, ông Trump thừa nhận rằng lượng uranium làm giàu của Iran đang được giấu sâu dưới lòng đất ít nhiều không còn quá quan trọng, bởi Mỹ có thể giám sát bằng vệ tinh.
Ngoài ra, ông còn chỉ trích Iran về vấn đề giá xăng dầu tăng cao tại Mỹ và toàn cầu, đồng thời kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược, phải tự bảo vệ và kiểm soát khu vực này. Ông cũng khuyên các nước nên mua dầu của Mỹ khi cần thiết vì Washington có lượng dự trữ lớn và sẵn sàng cung ứng.
Liệu Mỹ có rút khỏi NATO?
Phát biểu của Tổng thống Trump trước đó đã được Nhà Trắng chuẩn bị để “cập nhật thông tin quan trọng” khiến truyền thông Mỹ đồn đoán về khả năng ông sẽ thông báo khai chiến hoặc có những tuyên bố gây sốc khác. Tuy nhiên, trong bài phát biểu, ông Trump hầu như không đưa ra nội dung mới so với các thông điệp trước đó trên mạng xã hội hay trong các cuộc phỏng vấn, khiến dư luận đặt câu hỏi về những chính sách tiếp theo của Mỹ ở Trung Đông.
Iran phản ứng mạnh mẽ
Ngay sau bài phát biểu của Trump, Iran đã lập tức phản đòn bằng các đợt tấn công mới nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh, theo hãng tin AP. Quân đội Iran khẳng định các cơ sở sản xuất và chứa vũ khí của họ đã được che chắn chắc chắn, nằm ngoài tầm tấn công của Israel và Mỹ. Iran cũng tuyên bố sẽ tiếp tục các hoạt động chiến tranh tại Trung Đông cho đến khi Mỹ và Israel phải đối mặt với tình thế “đầu hàng và mãi mãi hối tiếc”. Trong ngày, các giới chức Iran còn tiết lộ đã nhận nhiều thông điệp qua trung gian, trong đó có Pakistan, nhưng hiện chưa có đàm phán trực tiếp nào giữa Iran và Mỹ.
Chuyên gia lo ngại về tương lai khu vực
Những diễn biến này làm dấy lên nỗi lo về khả năng mở rộng và kéo dài của cuộc xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực Vịnh. Ông Mohammed Baharoon, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu B’huth tại UAE, cảnh báo rằng chấm dứt chiến sự mà không đạt được kết quả rõ ràng có thể khiến tình hình tiếp tục căng thẳng. “Vấn đề nằm ở chỗ làm sao chấm dứt xung đột thực chất chứ không chỉ dừng lại ở bề nổi”, ông nói. Ông Baharoon nhận định rằng Mỹ có thể tạm ngừng chiến dịch, nhưng khả năng Iran dừng lại là điều không chắc chắn.
Trong thư gửi người dân Mỹ rạng sáng 2.4, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng bày tỏ quan ngại về cuộc chiến tại Trung Đông, đặt câu hỏi liệu chiến tranh này có thực sự vì lợi ích của nước Mỹ hay không. Ông Pezeshkian cho rằng các hành động tấn công của Mỹ và Israel đang tạo ra bất ổn lâu dài, gây thiệt hại về nhân mạng và kinh tế, đồng thời gieo mầm oán hận khó có thể xóa bỏ. Ông hỏi rằng, lợi ích gì thực sự mang lại cho người dân Mỹ từ cuộc xung đột này.
Hội nghị quốc tế về eo biển Hormuz
Ngày 3.4, ngoại trưởng Anh Yvette Cooper dự kiến chủ trì cuộc họp trực tuyến về tình hình eo biển Hormuz, nơi chiến lược vận chuyển dầu mỏ toàn cầu bị đe dọa do căng thẳng khu vực. Tham gia có tới 35 quốc gia, trong đó Mỹ vắng mặt. Cuộc họp nhằm phân tích các biện pháp ngoại giao và chính trị để khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và thủy thủ trong khu vực. Bahrain, giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, cũng đang thúc đẩy các nỗ lực tập trung xử lý khủng hoảng nhằm ngăn chặn diễn biến phức tạp hơn.