MỨC NƯỚC SÔNG MEKONG CAO ĐẶC BIỆT, NGUY CƠ CẢNH BÁO ĐẶC BIỆT

Theo cập nhật từ dự án giám sát hoạt động các đập thủy điện sông Mekong (MDM), mực nước trên toàn khu vực hạ lưu sông Mekong hiện đã cao hơn mức bình thường vài mét so với cùng thời điểm trong năm. Nhiều điểm dọc sông đang ghi nhận mức cao kỷ lục vào cuối tháng 3, gây lo ngại về những tác động tiêu cực đối với hệ sinh thái và các cộng đồng sống ven sông.

Thủy điện Trung Quốc thúc đẩy sản xuất điện làm tăng đột biến mực nước

Trong tuần qua, các đập thủy điện trong lưu vực đã xả lượng nước lớn, ước tính tổng cộng khoảng 2,1 tỷ mét khối. Đặc biệt, các đập Tiểu Loan và Nọa Trát Độ của Trung Quốc đã đóng vai trò chính trong việc đẩy mực nước lên cao hơn bình thường. Từ ngày 25.2 đến 23.3, đập Tiểu Loan, đập lớn thứ hai trong lưu vực, đã xả gần 1,8 tỷ mét khối nước để phục vụ sản xuất thủy điện. Việc xả nước này khiến mực nước sông hạ lưu đạt gần mức kỷ lục vào thời điểm này trong năm.

Hậu quả và tác động đến hệ sinh thái

Việc điều chỉnh dòng chảy theo nhu cầu phát điện đã dẫn đến những biến động lớn trong hệ sinh thái của sông Mekong. Tại khu rừng ngập lụt Stung Treng, hệ thống rễ cây bị ngập thường xuyên khiến nhiều cây chết nhanh chóng, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái tự nhiên. Ngoài ra, các cộng đồng dân cư ven sông gặp nhiều khó khăn trong canh tác mùa khô vì mực nước cao thất thường, hạn chế khả năng sản xuất lương thực và làm tăng nguy cơ mất mùa.

Tác động đối với nông nghiệp và an ninh nguồn nước

Lượng nước thượng nguồn đổ về nhiều hơn giúp người dân Đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện tưới tiêu thuận lợi trong mùa khô năm nay. Tuy nhiên, sự thay đổi không theo quy luật tự nhiên này lại đặt ra nhiều rủi ro lớn. Mực nước phụ thuộc vào các hoạt động phát điện của nhà máy Trung Quốc khiến việc dự báo hạn hán, xâm nhập mặn ngày càng trở nên khó khăn hơn, gây khó khăn cho các tỉnh trong việc đưa ra các biện pháp thích nghi hiệu quả.

Chuyên gia cảnh báo về hệ lụy lâu dài

Các chuyên gia môi trường lo ngại rằng việc xả nước từ các đập thủy điện của Trung Quốc không những ảnh hưởng đến cảnh quan tự nhiên mà còn đe dọa đến các chu trình sinh thái quan trọng của sông Mekong. Việc này sẽ gây ra những hậu quả lâu dài, ảnh hưởng đến nguồn cá tự nhiên, đa dạng sinh học và sinh kế của người dân vùng hạ lưu.

Chính quyền các địa phương và cộng đồng đang gấp rút tìm cách ứng phó trước tình hình biến đổi khí hậu và các biến động về dòng chảy, nhưng rõ ràng rằng các biện pháp phòng chống hạn và xâm nhập mặn đang gặp nhiều khó khăn do phụ thuộc vào các hoạt động phát điện của Trung Quốc. Sự phối hợp quốc tế và các giải pháp bền vững càng trở nên cấp thiết để bảo vệ nguồn tài nguyên sông Mekong cho tương lai.