BƯỚC ĐỘT PHÁ LỊCH SỬ: MỸ VÀ IRAN ĐÀM PHÁN TRỰC TIẾP TẠI ISLAMABAD
Chiều tối qua 11.4 (giờ Việt Nam), phái đoàn Iran và phái đoàn Mỹ đã chính thức bước vào cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad, Pakistan. Đây được xem là một bước tiến lịch sử trong quan hệ giữa hai quốc gia sau hơn 47 năm cắt đứt liên lạc, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979.
CUỘC ĐÀM PHÁN LỊCH SỬ ĐƯỢC KHAI MỞ
Với quy mô chưa từng có trong nhiều thập kỷ qua, cuộc đàm phán này mang ý nghĩa lớn lao đối với tương lai của khu vực Trung Đông và quan hệ quốc tế. Phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống J.D Vance dẫn đầu, cùng các cố vấn cấp cao như Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump. Trong khi đó, phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu, cùng các nhân vật quan trọng như Ngoại trưởng Abbas Araghchi và nhà đàm phán kỳ cựu Ali Bagheri Kani. Tổng cộng, phái đoàn Iran gồm khoảng 70 thành viên, trong đó có các chuyên gia kỹ thuật về kinh tế, an ninh, chính trị để hỗ trợ quá trình đàm phán.
Trong bối cảnh này, các thông tin từ mạng xã hội cho thấy Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích Iran, mô tả đất nước này “đang thua” và “thua thảm bại”. Ông còn tuyên bố về khả năng Mỹ bắt đầu quá trình “dọn sạch” eo biển Hormuz nhằm tạo điều kiện cho các quốc gia khác tự do qua lại, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều quốc gia khác.
Trong khu vực Trung Đông, tình hình vẫn căng thẳng khi Israel liên tục tiến hành các đòn tấn công tại Lebanon, trong khi các xung đột quân sự vẫn đang diễn ra và liên quan chặt chẽ đến các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.
NHÂN TỐ J.D VANCE VÀ TIN HIỆU TÍCH CỰC
Phân tích của Eurasia Group – tổ chức tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới – cho rằng mặc dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn còn mong manh, nhưng rõ ràng cả Washington và Tehran đều mong muốn tìm giải pháp thoát khỏi cuộc đối đầu kéo dài này.
Theo các chuyên gia, Iran hiện đang đối mặt với nhiều thử thách như hạn chế trong kho dự trữ tên lửa, UAV cạn kiệt, nền kinh tế suy yếu và nhiều lãnh đạo quan trọng đã qua đời. Trong khi đó, Mỹ nhận thấy các giải pháp quân sự mở rộng đều khó khả thi khi không nhận được sự ủng hộ rộng rãi cũng như gây ra nhiều tác động tiêu cực về kinh tế, như tăng giá năng lượng và lạm phát tăng cao.
Chuyên gia Jon Lieber của Eurasia Group nhận định, chính sách ngoại giao vẫn là con đường duy nhất mà Mỹ có thể theo đuổi. “Chừng nào Mỹ chưa sẵn sàng triển khai quân đội trên bộ ở Iran, thì đàm phán vẫn là phản ứng chính”, ông nói.
Việc Phó tổng thống J.D Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ còn mang ý nghĩa tích cực. Ông nổi tiếng là người không ủng hộ chiến tranh và thể hiện xu hướng hạn chế can thiệp quân sự. Vance cũng là ứng viên tiềm năng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống 2028, và quan điểm của ông về cuộc chiến Iran phù hợp với chiến lược hạn chế can thiệp, tập trung phát triển trong nước.
Kết quả của sự điều chỉnh này có thể giúp mở ra cơ hội cho một đàm phán hòa bình, giảm leo thang căng thẳng, dù quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump. Tuy nhiên, hiện tại, các bước đi tích cực này đã mang lại hy vọng về khả năng tháo gỡ bế tắc lâu dài trong quan hệ Mỹ-Iran.