CHUYÊN GIA GIẢI NGUỐN GIẤU KHÔNG CÓ NGÀY 30 TẾT TRONG 8 NĂM LIÊN TIẾP

Trong những năm gần đây, người Việt vẫn thường xuyên thắc mắc về hiện tượng “khiến” ngày 30 Tết biến mất trong lịch trình. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định đây không phải là hiện tượng quy luật mà chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên của lịch âm.

Giao thừa năm Bính Ngọ 2026 dự kiến diễn ra vào ngày 16 tháng 2 dương lịch, trùng với ngày 29 tháng chạp âm lịch. Đây là lần thứ ba liên tiếp trong chu kỳ này, ngày giao thừa đều rơi vào ngày 29 Tết, chứ không phải ngày 30 như các năm trước đó.

Phân tích của các nhà nghiên cứu chỉ ra, đến năm Nhâm Tý 2033, người Việt mới có thể đón lại ngày 30 Tết. Điều này có nghĩa là sau năm nay, người dân sẽ phải đón thêm 5 lần giao thừa vào đêm 29 Tết nữa, trước khi ngày 30 Tết quay trở lại.

Ngày trừ tịch năm Bính Ngọ 2026 rơi vào ngày 16.2 dương lịch, đúng vào ngày đầu tuần thứ hai, còn gọi là ngày Tân Dậu, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ. Mặc dù các năm trước có sự xuất hiện đều đặn của ngày 30 Tết, nhưng năm nay lại không như vậy.

Anh Phạm Vũ Lộc, nghiên cứu viên tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, cho biết việc 8 năm liên tiếp không có ngày 30 Tết là hoàn toàn bình thường trong âm lịch. “Ngày cuối cùng của năm cũ, dân gian hay gọi là ngày trừ tịch, không nhất thiết phải rơi đúng vào ngày 30 tháng chạp. Có khi đó là ngày 29, nhưng dù thế nào, các phong tục đón Tết vẫn giữ gìn và thực hành đều đặn hàng năm,” anh Lộc chia sẻ.

Giáo trình của các chuyên gia cho biết, âm lịch dựa trên sự thay đổi pha của mặt trăng, gồm các giai đoạn từ không trăng tới trăng tròn, trăng khuyết, và trở về trạng thái không trăng. Do đó, mỗi tháng âm lịch bắt đầu khi mặt trăng ở cùng phía mặt trời (ngày không trăng, còn gọi là điểm sóc). Thời điểm này quyết định ngày bắt đầu của tháng.

Thời gian giữa các điểm sóc, gọi là tuần trăng, dao động trung bình khoảng 29 ngày 12 giờ 44 phút, nhưng có thể biến thiên thêm vài tiếng do quỹ đạo hình bầu dục của trái đất và mặt trăng. Vì vậy, mỗi tháng âm lịch có thể dài 29 hoặc 30 ngày, gây ra sự không đều về ngày cuối của tháng.

Các yếu tố này giải thích vì sao có năm tròn tháng chạp đúng ngày 30, năm khác thì rơi vào ngày 29 hoặc 31. Nhờ công nghệ hiện đại, việc tính toán chính xác các ngày này ngày càng chuẩn xác, nhưng thực tế vẫn phụ thuộc vào pha của mặt trăng và quỹ đạo hành tinh.

Chuyên gia nhấn mạnh rằng, nhiều người có thể lầm tưởng về độ dài của tháng âm lịch như tháng dương lịch, nhưng thực tế, lịch âm vận hành theo sự biến thiên của thiên nhiên, vừa là yếu tố phi quy ước vừa tạo nên tính hấp dẫn và chính xác trong việc xác định ngày lễ truyền thống của nước ta.

Tóm lại, chuỗi 8 năm liền không có ngày 30 Tết chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, không phản ánh một quy luật nào của lịch âm. Việc này không ảnh hưởng đến các phong tục, truyền thống đón Tết của người Việt, và chính xác hơn, nó thể hiện tính linh hoạt, phù hợp với đặc thù của thiên nhiên và hành tinh chúng ta đang sống.