THÁCH THỨC TRONG VIỆC TÁI CẤU TRÚC QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TIỀM NHIỀU RỦI RO PHÁ GIẢI HÀNH CHÍNH ĐIỆN TỬ

Tại Công văn số 159/TTg-CĐS ngày 13/2/2026 do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phối hợp khẩn trương tiến hành tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng tối ưu hóa việc sử dụng dữ liệu đã được kết nối và chia sẻ. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong công cuộc chuyển đổi số của các cơ quan hành chính, nhằm giảm thiểu phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.

PHẦN CÁC KẾT QUẢ VÀ KHÓ KHĂN HIỆN TẠI

Trong thời gian qua, việc triển khai luật Chuyển đổi số 2025 cùng các nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu đã bước đầu ghi nhận những kết quả tích cực. Tuy nhiên, tiến trình còn nhiều hạn chế, chưa đồng bộ do các cơ quan vẫn còn vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng trong quá trình áp dụng.

Hiện mới có năm bộ ngành công bố phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu được phép khai thác nhằm thay thế giấy tờ trong hồ sơ thủ tục. Ngoài ra, nhiều nơi mới chỉ dừng lại ở việc công bố thủ tục mà chưa chỉ rõ quy trình mới, cách thức thực hiện sau số hóa, dẫn đến các bước thực hiện còn chênh lệch, chưa thống nhất.

Một vấn đề đáng chú ý là nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan hành chính vẫn yêu cầu người dân cung cấp lại các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc dữ liệu điện tử, gây ra tình trạng chồng chéo và gây phiền hà, phát sinh chi phí không cần thiết. Theo đánh giá của Chính phủ, thực trạng này thể hiện rõ sự chưa đồng bộ trong việc áp dụng pháp luật và khả năng khai thác dữ liệu còn hạn chế, làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi số.

NHIỀU ĐẦU MỐI VẤN ĐỀ CHƯA ĐƯỢC GIẢI QUYẾT TRIỆT ĐỂ

Thông tin quan trọng về VNeID – ứng dụng định danh điện tử quốc gia, có ảnh hưởng lớn đến hàng triệu người dân vẫn chưa được khai thác triệt để trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Nhiều tổ chức vẫn yêu cầu người dân xuất trình giấy tờ chứng thực dù đã có dữ liệu điện tử hoặc đã trình bản chính để đối chiếu.

Chính phủ nhìn nhận rằng, việc thiếu thống nhất trong áp dụng pháp luật, khả năng tái sử dụng dữ liệu còn hạn chế, dẫn đến sự phiền hà, chi phí tăng cao cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước còn bị áp lực lớn khi phải thực hiện thêm các thủ tục xác nhận thông tin, gây lãng phí thời gian và nguồn lực.

YÊU CẦU KHẨN CHÁNG VÀ QUY ĐỊNH RÕ RÀNG

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải hoàn tất việc tái cấu trúc quy trình giải quyết các thủ tục hành chính, trong đó thành phần hồ sơ có thể được thay thế bằng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành. Các dịch vụ công trực tuyến cũng cần được đơn giản hóa để khai thác tối đa dữ liệu đã có, đảm bảo thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp.

Đặc biệt, tuyệt đối không được yêu cầu cung cấp lại các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu hoặc đã được tích hợp, chia sẻ qua ứng dụng VNeID. Trong trường hợp dữ liệu chưa đầy đủ hoặc có sai lệch, các cơ quan quản lý phải phối hợp xử lý nhanh chóng mà không yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ.

Các danh mục các thành phần hồ sơ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử phải được công khai minh bạch trên các cổng thông tin chính thức để người dân dễ dàng giám sát.

TĂNG CƯỜNG GIÁM SÁT VÀ XỬ PHẠT NHIỀU HƠN

Chính phủ cũng nhấn mạnh việc tăng cường tiếp nhận, xử lý phản ánh từ người dân, doanh nghiệp về các trường hợp bị yêu cầu cung cấp giấy tờ không cần thiết. Kết quả xử lý phải được công khai rõ ràng, minh bạch. Các bộ, ngành liên quan có trách nhiệm rà soát, công bố phạm vi thông tin được phép khai thác, chia sẻ, đồng thời định kỳ báo cáo kết quả hoạt động.

Chính sách này đặt ra nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” để đảm bảo dữ liệu phục vụ hiệu quả giải quyết thủ tục trong mô hình “một cửa số” tập trung. Bộ Công an được giao hướng dẫn kết nối hệ thống giải quyết thủ tục hành chính với hệ thống định danh và xác thực điện tử, hỗ trợ khai thác thông tin từ VNeID nhằm nâng cao hiệu quả.

Chương trình này dự kiến sẽ tạo ra tác động lớn đến hàng triệu người dân, doanh nghiệp, giúp giảm bớt các thủ tục “xin – cho” giấy tờ, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động hành chính nhà nước.