BÉO PHÌ: NGUYÊN NHÂN MỚI CHO HÀNG NGHÌN CA UNG THƯ, NÊN GIẢM CÂN LÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA MẠNH MẼ

Hàng nghìn ca ung thư liên quan đến béo phì

Theo các nghiên cứu gần đây, béo phì không còn chỉ là vấn đề về ngoại hình hay sức khỏe tim mạch mà còn là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh ung thư. Tại Anh, có hơn 18.000 ca ung thư có thể phòng tránh được liên quan đến béo phì, xếp sau hút thuốc như nguyên nhân hàng đầu.

Hiện tại, khoảng 28% người trưởng thành tại Anh bị béo phì theo quy định của Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS), với chỉ số BMI trên 30. Trong khi đó, 36% khác được xem là thừa cân, có BMI trên 25. Một nghiên cứu của nhóm chuyên gia Đức còn cho thấy con số này có thể còn bị đánh giá thấp hơn nhiều.

Các phát hiện mới cho thấy mối liên hệ giữa béo phì và ung thư có thể còn lớn hơn so với các đánh giá trước đây. Nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA Oncology dựa trên dữ liệu từ Anh, Đức và Thụy Điển đã phân tích mối liên hệ này. Theo đó, dữ liệu từ UK Biobank, gồm hơn 458.660 người, cho thấy béo phì liên quan tới 7,2% các ca ung thư đường tiêu hóa trong vòng bốn năm sau khi đo cân nặng. Tuy nhiên, khi tính cả những ca ung thư chẩn đoán sau hơn bốn năm, con số này tăng lên 17,7%. Điều này phản ánh khả năng mối liên hệ thực tế còn cao hơn nhiều, vì những người mắc ung thư chưa chẩn đoán có thể đã giảm cân trước đó.

Tại Đức, các nhà nghiên cứu theo dõi hơn 10.000 người trong suốt nhiều năm và nhận thấy những người thừa cân lâu dài có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 55%. Trong khi đó, phân tích dữ liệu của Thụy Điển với hơn 339.000 người cho thấy nam giới có vòng eo lớn có nguy cơ ung thư liên quan đến béo phì cao hơn 25%. Các kết quả này cho thấy mỡ bụng có thể là chỉ số dự báo nguy cơ ung thư tốt hơn là chỉ dựa vào trọng lượng chung.

Các chuyên gia nhận định kiểm soát béo phì chưa đủ được tuyên truyền như một chiến lược phòng ngừa ung thư. Họ đề xuất phát triển một khung đánh giá mới mang tên PLUS để đo lường nguy cơ một cách toàn diện hơn. Khung PLUS sẽ xem xét cả việc giảm cân trước chẩn đoán, cân nặng suốt đời, vòng eo cùng với BMI, đồng thời nhận ra rằng nguy cơ ung thư có thể bắt đầu từ mức dưới các ngưỡng hiện tại.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc kiểm soát béo phì thể hiện tiềm năng phòng ngừa ung thư mạnh mẽ hơn nhiều so với đánh giá truyền thống. Trong bối cảnh dịch béo phì tiếp diễn và liên quan tới nhiều vấn đề sức khỏe khác như tiểu đường, bệnh tim mạch, rõ ràng việc thúc đẩy các chương trình phòng ngừa và điều trị béo phì cần được tăng cường hơn nữa.

Các chuyên gia kêu gọi tích hợp chiến lược phòng ngừa béo phì vào các chương trình y tế công cộng để giảm thiểu ảnh hưởng của dịch bệnh này lên sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu hiện nay chưa thể chứng minh rõ mối quan hệ nhân quả trực tiếp, do đó cần tiếp tục nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế liên hệ giữa béo phì và ung thư.