MỨC ĐỘ KẾT GIAO TÌNH CẢM VÀ TRÁCH NHIỆM GIA ĐÌNH TRONG NGÀY TẾT: CHUYỆN ĐÒI HỢP TÌNH BẠN HOẶC ĐAU LÒNG VÌ NỢ NẦN?
Tôi đã lấy vợ được bốn năm, mỗi năm vào dịp mùng 2 Tết đều về thăm nhà ngoại để chúc Tết. Những năm trước, không khí sum vầy, vui vẻ, dù bố vợ tôi làm ăn thất thường, lúc được lúc thua, nhưng năm nay thì khác hẳn.
Tôi biết rõ ông đang chìm trong nợ nần. Vài tháng trước, vợ tôi có nói nhỏ rằng bố đang bị kẹt tiền, vay mượn bên ngoài tổng cộng vài trăm triệu. Nghe vậy, tôi chỉ im lặng, vì hoàn cảnh gia đình nhỏ của mình còn đang phải trả góp căn chung cư mỗi tháng 12 triệu tiền ngân hàng, chưa kể phí sinh hoạt, học hành của con và các khoản chi tiêu khác. Tôi không dư dả để giúp đỡ ông trả nợ nên đành giữ im lặng.
Sáng mùng 2 Tết, tôi chuẩn bị phong bao tiền 10 triệu để biếu ông bà, coi như lộc đầu năm. Ngồi thưởng trà, bố vợ đã bắt đầu thở dài than vãn. Ông kể năm qua làm ăn khó khăn, bị quỵt tiền, rồi quay sang nhắc đến con rể như một chỗ dựa, như thể trách móc tôi thiếu trách nhiệm.
Chưa dừng lại ở đó, ông hỏi thẳng: có thể cho ông vay 300 triệu không, chỉ cần xoay vòng vài tháng rồi sẽ trả. Tin tôi giật mình vì con số này quá lớn, tôi quả quyết không có sẵn khoản tiền đó trong tay. Ông cau mày, rồi bảo tôi sao lương tháng mấy chục triệu mà không lấy ra được.
Tôi cố gắng giải thích rằng tiền lương không phản ánh hết khả năng tài chính của tôi, còn phải trả nợ ngân hàng, nuôi gia đình nhỏ. Ông nghe xong, thở dài, rồi trách tôi chỉ biết lo cho bản thân, trong khi con gái ông đã nuôi nấng ăn học bao năm, giờ khó khăn lại quay lưng.
Bản thân tôi cảm thấy nóng mặt, cố giữ bình tĩnh, nhưng trong lòng không khỏi bực bội. Điểm đặc biệt là trong ngày đầu năm, khi đi chúc Tết nhà ngoại, chưa kịp uống hết chén trà đã bị bố vợ trách «bạc nghĩa», khiến vợ chồng tôi phải rút lui trong uất ức.
Bữa cơm trưa hôm đó trở nên đượm buồn, mất hết vị. Vợ tôi im lặng, mắt đỏ hoe, còn mẹ vợ chỉ nhẹ nhàng khuyên đừng bàn chuyện tiền nong đầu năm, nhưng bố vợ vẫn không dừng lại. Ông nói nếu tôi không giúp, lãi mẹ đẻ lãi con, chỉ trong vài tháng có thể lên tới 400-500 triệu. Ông trách tôi sống tính toán, thiếu tình nghĩa, và đe dọa rằng nếu không giúp đỡ, gia đình ông sẽ gặp phải hậu quả lớn.
Tôi không thể chịu nổi nữa, đặt bát cơm xuống, nói rõ rằng tôi không có nghĩa vụ trả khoản nợ tự vay tự mượn của ông. Tôi nhấn mạnh đã cố gắng đón Tết đàng hoàng, thăm hỏi, biếu tiền, còn khoản vay 300 triệu, làm sao có thể quyết định trong một sáng. Tôi hỏi ông, trước khi vay, có tính đến khả năng trả hay chưa?
Câu hỏi đó như châm lửa vào lòng ông. Ông đập mạnh tay xuống bàn, mắng tôi hỗn, dạy đời người lớn. Ông còn bảo rằng chỉ vay một chút thôi mà tôi làm như đó là cả gia tài, rồi dặn dò tôi phải quan tâm đến nhà ngoại nhiều hơn. Vợ tôi bật khóc, trong không khí ồn ào, cả căn nhà như bị dội ngược cảm xúc, hàng xóm có thể đã nghe thấy.
Sau đó, tôi đứng dậy, kéo vợ ra ngoài hiên để giữ bình tĩnh, trong lòng tràn ngập cảm giác bực bội, cô đơn. Trong đầu tôi nghĩ về những khoản nợ của ông, về khả năng vay giúp ông nhưng liệu có đúng đắn? Nếu không may ông không thể trả, gia đình tôi sẽ rơi vào vòng xoáy nợ nần thêm. Tôi đã từng chứng kiến cảnh vay mượn chồng chất, vòng luẩn quẩn chưa có hồi kết.
Trước khi rời khỏi nhà, tôi để lại phong bao 10 triệu trên bàn, nói rằng tôi sẵn sàng giúp ông tìm cách thương lượng với chủ nợ hoặc xem xét phương án bán tài sản để trả nợ dần, còn vay ngân hàng thì không thể. Ông chỉ lặng lẽ nhìn, rồi thờ ơ đáp lại bằng câu: con rể bây giờ bạc lắm.
Trên đường về nhà, vợ im lặng còn tôi thì bực tức, cảm giác như mang trên vai một gánh nặng vô hình. Những ngày đầu năm, mọi người mong muốn mọi chuyện làm ăn thuận lợi, may mắn, còn tôi thì cảm thấy nặng trĩu bởi những lo toan và tiếng lòng không yên. Mối quan hệ gia đình, dù vẫn yêu thương, bây giờ đang đứng trước thử thách lớn của lòng tự trọng và trách nhiệm.