XUNG ĐỘT PHỦ BÓNG CHỚP LÁNH TRONG VÒNG ĐÀM PHÁN HÒA BÌNH Ukraine và những diễn biến mới tại Trung Đông

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết thời gian và địa điểm của vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ, Nga và Ukraine sẽ phụ thuộc vào tình hình an ninh ở Trung Đông cũng như mức độ của các khả năng ngoại giao thực sự, theo tờ The Guardian ngày 1.3. Trước đó, ông đã đề cập khả năng tổ chức vòng đàm phán tại Abu Dhabi (UAE) vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, tình hình căng thẳng tại Trung Đông ngày càng gia tăng khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, khiến Tehran đáp trả các căn cứ quân sự của Washington, trong đó có UAE.

Mặc dù đã có hai đợt đàm phán tại Abu Dhabi, Mỹ, Nga và Ukraine sau đó chuyển sang Geneva (Thụy Sĩ) để tổ chức vòng thảo luận vào ngày 17-18.2. Tuy vòng đàm phán gần nhất không thể đạt được đột phá rõ rệt, cả hai phía Kyiv và Moscow đều mô tả quá trình đàm phán là khó khăn. Washington cho biết họ đã nhận thấy có “tiến triển đáng kể”. Phía Nga đề xuất quay lại tổ chức đàm phán tại Abu Dhabi, do nghi ngờ về tính trung lập của Thụy Sĩ trong vai trò trung gian.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc giục Moscow và Kyiv nhanh chóng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột lớn nhất ở châu Âu kể từ năm 1945. Tuy nhiên, ông Zelensky lại bày tỏ lo lắng rằng Ukraine đang chịu áp lực nhiều hơn từ Nhà Trắng trong các yêu cầu nhượng bộ. Ukraine đang đòi các bảo đảm an ninh “chắc chắn và ràng buộc”, trong đó Mỹ và các đồng minh châu Âu sẽ can thiệp nếu Nga tiếp tục tấn công sau khi có một thỏa thuận hòa bình ký kết.

RẤT NHIỀU CÂU HỎI VẪN ĐANG ĐƯỢC ĐẶT RA

Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov ngày 28.2 cho biết Nga đã thừa nhận tại các cuộc đàm phán mới đây ở Geneva rằng họ sẽ chấp nhận đề xuất của Mỹ về các bảo đảm an ninh hậu chiến cho Ukraine. “Tại các cuộc đàm phán gần nhất, phía Nga đã khẳng định sẽ chấp nhận các bảo đảm an ninh do Mỹ đề xuất cho Ukraine,” ông Budanov nói trong một cuộc phỏng vấn truyền hình. Tuy nhiên, ông không nêu rõ các đảm bảo đó là gì, chỉ khẳng định Nga hiểu rằng họ có thể bắt buộc phải chấp nhận.

Nga vẫn chưa có phản hồi chính thức về tuyên bố này nhưng đã phản đối khả năng Ukraine gia nhập NATO hoặc lực lượng gìn giữ hòa bình của châu Âu triển khai đến Ukraine, coi đó là những đảm bảo mạnh nhất cho Kyiv. Ngày 26.2, các phái đoàn Ukraine và Mỹ đã có cuộc gặp riêng tại Geneva để thảo luận về các nhu cầu của Ukraine sau chiến tranh và kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo theo hình thức ba bên.

Một thực tế đáng chú ý là hiện tại, Nga chưa đồng ý tổ chức cuộc thượng đỉnh giữa Zelensky và Tổng thống Vladimir Putin, như từng được Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đề cập trước đó. Nguồn tin thân cận từ Điện Kremlin còn cho biết các giới chức Nga đang xem xét kỹ khả năng chấm dứt đàm phán nếu Ukraine không sẵn sàng nhượng bộ lãnh thổ. Theo đó, nếu Ukraine đồng ý rút quân khỏi tỉnh Donetsk, Nga sẵn sàng ký kết một biên bản ghi nhớ về một thỏa thuận hòa bình và tổ chức cuộc họp thượng đỉnh ba bên để chính thức ký kết.

Tình hình vẫn còn nhiều biến động và các bên liên quan dường như vẫn chưa tìm được tiếng nói chung rõ ràng để chấm dứt cuộc chiến, mở ra nhiều câu hỏi về hướng đi tiếp theo của các cuộc đàm phán và tương lai ổn định cho khu vực.