KHÁM PHÁ HÀO QUANG VÀ CỔ TÍCH CHIẾN TRƯỜNG BIÊN GIỚI PHÍA BẮC NĂM 1979
Từ TP.HCM, chúng tôi lên đường bằng chuyến bay đến Hà Nội rồi bắt xe khách vượt quãng đường dài để đến Lạng Sơn. Trong hành trình đó, từng nhân vật, địa danh và câu chuyện về cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 dần hiện ra rõ nét, nối dài những trang sử oai hùng của đất nước. Những câu chuyện về thôn Còn Khoang và hang Khuổi Lù như những cổ tích sống động, kể lại những phút giây cam go và anh dũng của người dân nơi đây trong những ngày tháng ác liệt của cuộc chiến tranh xâm lược của quân Trung Quốc.
TRẦN HUY CUNG VÀ NHỮNG NGƯỜI TRONG ĐỘI HÌNH CHỐNG XÂM LƯỢC
Chiến sĩ Trần Huy Cung, thuộc Trung đoàn 540, Sư đoàn 327, Quân khu 3, là một trong những người trực tiếp chiến đấu trong đội hình Quân đoàn 14 đánh trả quân xâm lược tại Lạng Sơn tháng 2 năm 1979. Những hình ảnh ông tham gia chiến đấu, cùng các đồng đội, như một minh chứng sinh động cho tinh thần chiến đấu mãnh liệt của quân và dân ta trong những ngày đó.
CÓM NGUỒN TƯ LIỆU VÀ KÝ ỨC THỜI CHIẾN TRANH
Đại tá Nguyễn Công Thuận, hiện nghỉ hưu tại Nghệ An, đã từng chỉ huy đại đội chống quân xâm lược tại Đồng Đăng. Ông kể lại: “Sáng 17.2.1979, khi địch bất ngờ tấn công, trung đội dân quân của xã Hồng Phong đã hành động mưu trí, đưa hơn 400 người dân vào trú ẩn trong hang đá. Trong vòng gần một tuần, mặc dù bị địch bao vây, nhưng chúng tôi vẫn chiến đấu dũng cảm, giữ vững vị trí để đưa dân về nơi an toàn”. Các ký ức này đã được khơi gợi qua những câu chuyện chân thật của người từng sống qua thời kỳ chiến tranh.
KHÁM PHÁ CÂU CHUYỆN VỀ CÁC NHÂN VẬT TẠI CÒN KHOANG NGAY TRÊN ĐỊA PHẬN HIỆN NAY
Tại xã Đồng Đăng, qua cuộc gặp gỡ với trưởng thôn Âu Văn Hương và những người dân sống ở Còn Khoang, câu chuyện về một thời kỳ lịch sử khó quên được hé mở. Thôn Còn Khoang thuộc xã Hồng Phong, từng là nơi trú ẩn của hơn 400 người dân, trong đó có những người sinh ra trong hang đá bí hiểm này, như bà Âu Thị Pén, nay đã 73 tuổi. Bà kể, trong đêm 17.2.1979, khi tiếng pháo đạn rền vang, cả làng thức giấc, mọi người vội vã chạy đến hang Khuổi Lù để tránh khỏi làn sóng xâm lược của quân địch.
HÀNG TRĂM NGƯỜI TỪ CHÁY CHỐNG GIẶC ĐẾN SINH RA TRONG HANG ĐÁ
Chị Âu Thị Ba, sinh trong hang Khuổi Lù ngày 18.2.1979, kể lại: “Đêm ấy, tôi chào đời trong những điều kiện cực kỳ gian khổ của chiến tranh. Bố mẹ tôi dẫn tôi vào hang khi chẳng còn cách nào khác để tránh đạn bom của quân xâm lược”. Cô bé này trở thành chứng nhân sống của một thời kỳ lịch sử không thể nào quên, vẫn giữ giấy khai sinh chứng minh ngày sinh đặc biệt đó.
BỨC TRANH CUỘC CHIẾN KHỦNG KHIẾP QUA LÒNG NGƯỜI
Trong những ngày tháng chiến tranh, người dân ở Còn Khoang và các khu vực lân cận đã trải qua những ngày tháng khốc liệt nhưng đầy ý chí chiến đấu. Họ kể lại cảnh những người phụ nữ, trẻ nhỏ đồng lòng, dẫn theo gia đình ẩn núp, tất cả đều lặng lẽ chống chọi với thực tại hiểm nghèo. Những chiến sĩ dân quân, bộ đội, cùng dân làng đã thấm đẫm khí thế quyết tâm bảo vệ đất nước, bất chấp hiểm nguy và hy sinh cả tính mạng của mình.
TRẢI NGHIỆM VÀ BIẾT ƠN
Sau chiến tranh, những ký ức về ngày tháng gian khổ không thể phai mờ trong lòng người dân Còn Khoang. Dù đã bước qua nhiều năm tháng, họ vẫn giữ vẹn nguyên những câu chuyện về sự bảo vệ của lực lượng chiến đấu, về những người anh hùng đã hy sinh để đất nước trường tồn. Các cựu chiến binh như ông Hoàng Thị Tích, 76 tuổi, không khỏi xúc động khi nhắc về những người đã chiến đấu anh dũng, về những người đã hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ pháo đài Đồng Đăng năm 1979.
HÀNH TRÌNH HỒI SINH CỦA CỔ TÍCH
Chuyến đi này như một bước trở về nguồn, để tìm lại những góc khuất của lịch sử, để hiểu rõ hơn về tinh thần bất khuất của người dân nơi đây trong những ngày tháng khó khăn nhất của đất nước. Những trang sử, những chiến tích và ký ức đau thương và anh dũng ấy còn mãi in đậm trong lòng mỗi người con Lạng Sơn, như một chứng tích sống cho sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí quật cường.
Đây là câu chuyện của một vùng đất và những con người đã cùng nhau chống chọi, hiểm nghèo hay chiến thắng, để góp phần vào trang sử hào hùng của đất nước. Những cổ tích thật, những chiến công thật, những đứa trẻ sinh ra trong hang đá, tất cả đều là minh chứng sống cho tinh thần bất khuất của người Lạng Sơn trước cuộc xâm lược của kẻ thù.