NGHIÊN CỨU ĐỈNH CAO CHỐNG UNG THƯ, CHIẾN CÔNG VĂC-XIN HPV ĐƯỢC VINFAIRTE VINH DANH TẠI Đêm Trao Giải 2025

Tối nay, ngày 5.12 tại Nhà hát Hồ Gươm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trang trọng trao giải thưởng chính của VinFuture 2025 cho bốn nhà khoa học tài năng vì những đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực phát triển vắc-xin phòng ngừa ung thư liên quan đến virus HPV. Đây là những nghiên cứu nền tảng đã góp phần thay đổi cuộc chơi trong công tác phòng chống ung thư toàn cầu.

Bốn nhà khoa học được vinh danh gồm TS Douglas R. Lowy, TS John T. Schiller và TS Aimée R. Kreimer đến từ Viện Ung thư quốc gia Mỹ, cùng GS Maura L. Gillison của Trung tâm Ung thư MD Anderson, Đại học Texas, Mỹ. Giải thưởng trị giá 3 triệu USD, tương đương khoảng 78 tỉ đồng, nhằm tôn vinh các thành tựu đột phá trong lĩnh vực này.

Theo Hội đồng giải thưởng đánh giá, các nghiên cứu của TS Lowy và TS Schiller về protein capsid của virus HPV đã mở ra hướng đi hiệu quả trong việc phát triển các loại vắc-xin phòng ngừa ung thư cổ tử cung, góp phần ngăn chặn hàng triệu ca bệnh tại các quốc gia đang phát triển. Đóng góp của TS Kreimer trong việc đề xuất phác đồ tiêm chủng liều đơn đã giúp mở rộng khả năng tiếp cận vắc-xin, được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị áp dụng rộng rãi. Bên cạnh đó, các nghiên cứu của GS Gillison và TS Kreimer về dịch tễ học đã làm rõ mối liên hệ giữa HPV và ung thư vùng đầu – cổ, từ đó giúp giảm thiểu các nguy cơ thông qua tiêm chủng.

Ngoài giải thưởng chính, VinFuture còn trao ba giải đặc biệt, mỗi giải trị giá 500.000 USD (khoảng 13 tỉ đồng), nhằm tôn vinh các thành tựu trong các lĩnh vực khác nhau. Trong đó, GS María Esperanza Martínez-Romero của Mexico nhận giải nhờ nghiên cứu về cơ chế cố định nitơ cộng sinh trong hệ sinh thái nhiệt đới. GS Mary-Claire King của Mỹ được vinh danh vì khám phá gen BRCA1 liên quan ung thư vú và buồng trứng, góp phần đặt nền móng cho các phương pháp xét nghiệm di truyền và tầm soát cá thể hóa. Ngoài ra, năm nhà khoa học gồm GS Venkatesan Sundaresan, GS Raphaël Mercier, TS Emmanuel Guiderdoni, TS Imtiyaz Khanday và TS Delphine Mieulet được trao giải do các đổi mới về phát triển cây trồng lai có khả năng tự nhân giống.

Các nhà khoa học đạt giải đều có mặt đầy đủ để nhận phần thưởng, đánh dấu năm đầu tiên sau 5 năm lễ trao giải VinFuture không vắng bóng bất kỳ chủ nhân nào.

Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng VinFuture, GS Richard Friend nhận định rằng những thành tựu của các nhà khoa học không những mang lại tiến bộ lớn trong y học và nông nghiệp mà còn thể hiện sức mạnh của khoa học khi hướng về lợi ích cộng đồng. “Khoa học không chỉ mở rộng kiến thức mà còn là trách nhiệm, để đóng góp vào một tương lai bền vững và an toàn hơn cho hành tinh,” ông chia sẻ.

Ông nhấn mạnh: “Các giải thưởng năm nay chứng minh rằng những khám phá sáng tạo có thể mang lại lợi ích thiết thực cho sức khỏe con người và an ninh lương thực toàn cầu. Khi tri thức được dẫn dắt bởi lòng nhân ái và tinh thần hợp tác quốc tế, chúng ta có thể đạt được những điều kỳ diệu.”

Những thành tựu được vinh danh không chỉ làm thay đổi cách chúng ta chống lại ung thư, mà còn gửi đi một thông điệp về tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học trách nhiệm, góp phần xây dựng một tương lai tươi sáng hơn cho mọi thế hệ.