GIÁ VÀNG THẾ GIỚI BIẾN ĐỘNG KHÓ LƯỜNG VÀ LIỆU SẼ LẬP ĐỈNH MỚI TRONG TƯƠNG LAI?
Từ đầu năm 2023 đến nay, giá vàng thế giới đã trải qua những đợt biến động mạnh mẽ, liên tục trồi sụt khó dự đoán. Vào ngày 29.1, giá vàng đã đạt mức cao nhất gần 5.600 USD mỗi ounce, nhưng đến tháng 3, mức dao động chỉ còn từ 5.200 đến 5.400 USD, với xu hướng chung là đi xuống. Giá vàng đã liên tục “thủng” các ngưỡng kháng cự quan trọng như 5.000 USD và 4.500 USD mỗi ounce, thấp nhất ngày 23.3 ghi nhận mức dưới 4.200 USD.
Sau đợt giảm mạnh này, giá vàng hiện vẫn duy trì ở mức quanh 4.676 USD/ounce, chưa thể quay lại vùng đỉnh cũ. Liệu thị trường vàng có thể phục hồi và quay trở lại mức 5.600 USD/ounce trong thời gian tới?
Theo các phân tích lịch sử thị trường vàng, TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân nhận định, thị trường vàng thường đi qua các chu kỳ điển hình gồm đỉnh cao, sụt giảm sâu và kéo dài thời gian đi ngang. Đầu những năm 1980, vàng tăng mạnh do lạm phát cao và bất ổn chính trị, nhưng đến khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ thực hiện chính sách thắt chặt, giá vàng sụp đổ và phải mất gần 20 năm để phục hồi. Một đợt khác là sau khủng hoảng tài chính 2008, vàng đạt đỉnh lịch sử năm 2011 nhờ các chính sách nới lỏng tiền tệ, nhưng từ 2013, khi Fed bắt đầu rút kích thích, giá vàng giảm 30-40%, mất nhiều năm để tích lũy trở lại.
Chu kỳ gần đây nhất là trong giai đoạn 2020-2022, khi vàng đạt đỉnh trong thời kỳ đại dịch covid-19. Tuy nhiên, khi lạm phát tăng cao, các ngân hàng trung ương bắt đầu thắt chặt chính sách, khiến giá vàng điều chỉnh mạnh. Ông Nhân nhận xét, điểm chung của các chu kỳ này là vàng thường đạt đỉnh khi chính sách tiền tệ nới lỏng tối đa và sụt giảm khi bắt đầu thắt chặt.
Trong bối cảnh hiện nay, các điểm khác biệt đáng chú ý ảnh hưởng đến thị trường vàng là vai trò của các ngân hàng trung ương trong việc mua vàng ròng đang lớn hơn nhiều so với các chu kỳ trước, tạo ra lực đỡ dài hạn. Thế giới cũng đang bước vào giai đoạn phân mảnh tài chính và xu hướng giảm phụ thuộc vào USD, khiến vàng vẫn được xem là tài sản dự trữ chiến lược, không chỉ là công cụ đầu cơ. Bên cạnh đó, các rủi ro địa chính trị kéo dài, khó lường, thúc đẩy nhu cầu phòng ngừa rủi ro.
TS Nhân dự báo, kịch bản vàng sập sâu và đi ngang như năm 1980 hoàn toàn có thể xảy ra trong ngắn hạn hoặc trung hạn nếu lãi suất duy trì cao hơn dự kiến. Tuy nhiên, khả năng xuất hiện một chu kỳ dài hạn giảm giá là thấp hơn thời điểm trước, vì nền tảng cầu của vàng đã trở nên vững chắc hơn.
Về trung và dài hạn, yếu tố quyết định vẫn là chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Khi lạm phát còn dai dẳng, Fed có xu hướng duy trì lãi suất cao hơn, làm tăng lợi suất thực và gây áp lực lên vàng. Ngược lại, nếu chu kỳ nới lỏng bắt đầu vào cuối năm 2026, đây sẽ là yếu tố chính giúp vàng phục hồi. Các yếu tố hỗ trợ dài hạn vẫn còn nhiều, như bất ổn địa chính trị, rủi ro nợ công toàn cầu, nhu cầu dự trữ của ngân hàng trung ương và vai trò phòng ngừa rủi ro trong danh mục đầu tư.
Các dự báo dành cho năm 2026 đa dạng, với hầu hết các tổ chức lớn đưa ra vùng dự báo rộng từ 4.000 đến 5.000 USD cho mỗi ounce trong kịch bản trung bình. Kịch bản tích cực hơn có thể đưa giá tới 5.400 – 6.000 USD nếu xuất hiện chu kỳ giảm lãi suất hoặc leo thang các rủi ro địa chính trị. Trong khi đó, nếu lãi suất duy trì ở mức cao, vùng 3.800 – 4.200 USD sẽ có vai trò là mức đáy cân bằng.
TS Nhân nhấn mạnh, vàng vẫn được hỗ trợ trong dài hạn, nhưng biên độ biến động sẽ lớn hơn do tác động của chính sách tiền tệ. Khả năng lập đỉnh mới trong năm 2026 là hoàn toàn có thể, song không còn theo chiều hướng tích cực như giai đoạn từ 2024 đến 2025.
Theo ý kiến của TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cao cấp ngành tài chính tại Đại học RMIT Việt Nam, các nền tảng hỗ trợ vàng trong dài hạn vẫn còn tồn tại, gồm bất ổn địa chính trị, rủi ro nợ công toàn cầu, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng trung ương và vai trò phòng ngừa rủi ro hệ thống trong danh mục đầu tư. Năm 2023, dự báo về giá vàng có sự phân hóa rõ nét, trong đó mặt bằng dự báo trung bình dao động quanh 4.600 – 5.000 USD/ounce. Trong kịch bản có nhiều rủi ro vĩ mô và chính sách tiếp tục bất ổn, giá vàng hoàn toàn có thể kiểm định các đỉnh mới, tiềm năng hướng tới 5.500 – 6.200 USD/ounce, dù biến động sẽ còn rất lớn.