NHU CẦU ĐẦU TƯ LỚN, NGUỒN VỐN CHƯA ĐÁNG KỲ VỌNG: THÁCH THức VÀ CƠ HỘI CỦA TP.HCM

TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐÁNG KHIẾM, NGUỒN VỐN CẠN KỸ NĂNG

Sau khi hợp nhất với Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Dương, TP.HCM đã hình thành một thực thể hành chính – kinh tế đặc biệt, mở ra các chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển dựa trên mô hình “một trung tâm, ba vùng, một đặc khu”. Mục tiêu hướng tới tốc độ tăng trưởng 10-11% mỗi năm, phấn đấu đến năm 2030, bình quân đầu người đạt khoảng 14.000-15.000 USD. Tuy nhiên, để đạt được các mục tiêu này cần nguồn vốn cực kỳ lớn, trong đó mỗi năm TP dự kiến huy động thêm 8-12 tỷ USD từ các nguồn ngoài ngân sách.

Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước quá hạn chế, trong khi nhu cầu đầu tư phát triển của TP ngày càng lớn. Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, quy mô kinh tế của TP đã vượt ngưỡng 120 tỷ USD, để duy trì tăng trưởng 10-11%, cần huy động khoảng 35-40% GDP, tức 40-50 tỷ USD mỗi năm. Trong dự toán ngân sách năm 2026, TP sẽ còn lại khoảng 3,7 tỷ USD để đầu tư phát triển sau khi trừ các khoản chi tiêu thông thường, rõ ràng là quá nhỏ so với nhu cầu thực tế.

Chính vì vậy, các đại biểu đồng tình rằng việc chỉ dựa vào tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách là không đủ, cần mở cơ chế huy động nguồn lực sáng tạo, tận dụng các dự án chiến lược, nguồn đất từ các dự án đô thị thông minh, các cơ chế thanh toán BT, hay ưu đãi trong khu thương mại tự do thế hệ mới. Các chính sách này nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược chất lượng cao trong các lĩnh vực y tế chuyên sâu, văn hóa, thể thao, môi trường… và các lĩnh vực khác của nền kinh tế.

TẠO ĐIỀU KIỆN THÁO GỠ: HÀNH LANG PHÁP LUẬT RỘNG HƠN CHO TP.HCM

Đại biểu Trần Hoàng Ngân khẳng định rằng, cần có hành lang pháp lý rộng mở hơn để TP.HCM có thể sáng tạo và linh hoạt trong việc huy động vốn, phát triển các dự án. HĐND TP nên được trao quyền quyết định về việc bổ sung các nhà đầu tư chiến lược, tránh việc phải chờ đợi thủ tục xét duyệt từ Trung ương, gây trễ tiến độ.

Các đại biểu khác cũng nhất trí rằng, việc xác định nhà đầu tư chiến lược không nhất thiết phải theo danh mục cố định mà có thể dựa trên khả năng dẫn dắt, giải quyết các vấn đề lớn của địa phương, phù hợp từng giai đoạn phát triển của TP.HCM. Điều này sẽ tạo điều kiện để TP linh hoạt, chủ động hơn trong các hoạt động thu hút vốn.

XÂY DỰNG KHU THƯƠNG MẠI TỰ DO VÀ CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ

Trong chiến lược phát triển, các đại biểu đề cập đến việc thành lập khu thương mại tự do (FTZ) như một mô hình mở, thúc đẩy ngành logistics, dịch vụ cao cấp và công nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, để hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả, cần có cơ chế kiểm soát dòng tiền và quản lý ngoại hối chặt chẽ. Chính phủ cũng cần nhanh chóng ban hành các tiêu chí đánh giá hiệu quả vận hành của các FTZ dựa trên giá trị gia tăng, tỷ lệ nội địa hóa, giải quyết việc làm, thu ngân sách và lưu thông hàng hóa.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, để thu hút các nhà đầu tư vào quỹ đất sạch, TP.HCM cần có quỹ đất đủ lớn, đồng thời phân cấp quyền chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhằm tránh bị động trong quy hoạch đất đai quốc gia. Các đề xuất bao gồm quyền thực hiện các dự án chuyển đổi mục đích đất theo hạn mức, cùng với các thủ tục chỉ định nhà đầu tư đặc thù để rút ngắn tiến độ.

CƠ CHẾ THANH TOÁN ĐẤT ĐAI – GIẢI PHÁP GIẢI TỎA KHÓ KHĂN

Để giải quyết những vướng mắc trong các dự án hợp đồng BT, dự thảo sửa đổi nghị quyết hướng đến mở rộng phạm vi sử dụng quỹ đất để thanh toán, bao gồm đất thu hồi theo luật Đất đai, và cho phép UBND TP.HCM trực tiếp thu hồi, giao đất, cho thuê đất mà không qua các thủ tục đấu giá hay đấu thầu phức tạp.

Tuy nhiên, vấn đề giá đất vẫn còn gặp nhiều trục trặc. Đại biểu Trần Hữu Hậu nêu rõ rằng, nhiều dự án đã hoàn thành, bàn giao nhưng việc cấp giấy giao đất chậm trễ, gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Ông đề xuất quy định rõ rằng, giá tính thu tiền sử dụng đất, thuê đất trong các dự án BT nên xác định tại thời điểm ký hợp đồng để đảm bảo công bằng, tránh thiệt hại về tài chính cho các bên.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh tính minh bạch của thông tin về quỹ đất, giá trị đất, phương pháp xác định giá và khối lượng công trình phải được công khai rõ ràng trước khi thực hiện các thủ tục giao đất hoặc cho thuê đất. Điều này nhằm phòng ngừa thất thoát tài sản công, bảo vệ lợi ích nhà nước và các nhà đầu tư.

THÁO GỠ NỢ XẤU VÀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG ỔN ĐỊNH

Báo cáo của Chính phủ cho thấy, hệ thống ngân hàng đã kiểm soát tốt nợ xấu, duy trì tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức 1,64%. Đây là kết quả của nhiều biện pháp rà soát, tháo gỡ các vướng mắc dự án tồn đọng kéo dài và thúc đẩy phục hồi thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Từ đó, hệ thống tín dụng của cả nền kinh tế đã và đang được duy trì ở mức phù hợp để đáp ứng các nhu cầu vốn vay phục vụ phát triển.

Chính phủ cũng tập trung chỉ đạo xây dựng thị trường vàng, đồng thời thúc đẩy các giải pháp nâng cao năng lực thực thi các đề án phát triển nhà ở xã hội, trong đó nhằm mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà. Các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Bắc – Nam phía đông, các vành đai Hà Nội, TP.HCM và sân bay Long Thành cũng được ưu tiên mở rộng đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.