NHU CẦU TUYỂN DỤNG LAO ĐỘNG TĂNG NHƯNG KHANG KHĂNG VÌ CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG KHÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU

Theo ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia dự báo nguồn nhân lực và Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM, thị trường lao động sau Tết Bính Ngọ 2026 đang có dấu hiệu phục hồi rõ nét. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở số lượng mà ở chất lượng và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc của người lao động.

Trong năm 2026, dự báo TP.HCM sẽ cần hơn 313.000 lao động. Riêng trong giai đoạn đầu năm, nhu cầu tuyển dụng khoảng 55.000 vị trí, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như sản xuất, cơ khí, vận hành máy móc, logistics, công nghệ thông tin, thương mại, ngành F&B, du lịch và dịch vụ khách hàng.

Các số liệu thống kê cho thấy, tình trạng lệch pha giữa cung và cầu ngày càng rõ nét: Nhu cầu tuyển dụng cao gấp 1,6 lần số người tìm việc, trong khi khoảng 39,8% vị trí tuyển dụng yêu cầu lao động phổ thông, chỉ 8,2% lao động có đào tạo nghề ngắn hạn. Bên cạnh đó, khoảng 20,4% lực lượng lao động là người trên 45 tuổi.

Điều này phản ánh rõ ràng rằng doanh nghiệp không thiếu người nộp hồ sơ, mà thiếu nguồn nhân lực đạt chuẩn về kỹ năng và trình độ phù hợp. Nhiều doanh nghiệp mong muốn tuyển dụng lao động có kỷ luật, biết thao tác máy móc, hiểu rõ quy trình sản xuất cơ bản, nhưng nguồn cung lại chưa đáp ứng đủ.

Ông Trần Anh Tuấn nhận định, lệch pha về kỹ năng vẫn là vấn đề nan giải của thị trường lao động. Đặc biệt, lao động lớn tuổi gặp nhiều khó khăn trong việc thích ứng với công nghệ mới và môi trường làm việc hiện đại. Thêm vào đó, sau Tết, có xu hướng làn sóng dịch chuyển lao động diễn ra phổ biến: người lao động về quê chưa quay lại, đổi việc hoặc chuyển ngành, dẫn tới thiếu hụt nhân lực cục bộ trong quý đầu năm.

Chưa kể, việc chi phí sinh hoạt tăng cao và mức lương chưa đủ hấp dẫn khiến người lao động trở nên kén chọn hơn. Cạnh tranh thu hút nhân lực giữa TP.HCM và các tỉnh lân cận ngày càng gay gắt, đặc biệt trong các khu công nghiệp.

Các ngành tuyển dụng chủ yếu trong năm 2026 gồm các lĩnh vực kỹ thuật trung cấp như sản xuất, cơ khí, điện – tự động hóa; logistics, kho vận; công nghệ thông tin và thương mại điện tử; du lịch, dịch vụ và bán lẻ. Theo lãnh đạo Sở Nội vụ TP.HCM, xu hướng việc làm sẽ tập trung vào các lĩnh vực phát triển công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, tự động hóa, năng lượng tái tạo, logistics và quản trị tài chính.

Phó giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM, bà Lượng Thị Tới, nhấn mạnh rằng năm 2026 sẽ là cột mốc quan trọng khi thị trường lao động của TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập. Dù con số tuyển dụng tăng mạnh, thách thức về chất lượng lao động sẽ ngày càng rõ rệt, đòi hỏi doanh nghiệp cùng các cơ sở đào tạo phải điều chỉnh chiến lược nhân sự phù hợp.

Chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận nhân lực. Thay vì chỉ tập trung vào tăng lương cơ bản, các doanh nghiệp nên chú trọng các chế độ phúc lợi thực tế như nhà trọ, xe đưa đón, thưởng hiệu quả để giữ chân người lao động. Ngoài ra, hình thức tuyển dụng linh hoạt, như tuyển bán thời gian, theo mùa vụ, khuyến khích giới thiệu nội bộ, cùng quy trình tuyển dụng rút ngắn cũng rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu cấp thiết của thị trường.

Một chiến lược khác là hợp tác với các trường nghề để đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh đào tạo lại lao động phổ thông thành lao động kỹ thuật, hướng tới xây dựng môi trường làm việc ổn định nhằm giảm tỷ lệ nhảy việc. Trong dài hạn, tự động hóa và số hóa sẽ trở thành con đường tất yếu giúp giảm sự phụ thuộc vào lao động phổ thông và nâng cao năng suất.

Về phía người lao động, đặc biệt là giới trẻ và sinh viên tốt nghiệp các hệ đào tạo nghề, cơ hội việc làm vẫn rộng mở nếu có sự chuẩn bị kỹ càng. Các chuyên gia nhấn mạnh việc nâng cao kỹ năng nghề cốt lõi (tay nghề, thao tác máy móc, quy trình), phát triển kỹ năng mềm như kỷ luật, làm việc nhóm, giao tiếp, cùng việc sẵn sàng học các kỹ năng số, công nghệ mới sẽ giúp người lao động chiếm lĩnh thị trường.

Chọn ngành “khát” nhân lực như sản xuất, logistics, CNTT, thương mại điện tử hay dịch vụ – du lịch sẽ giúp người lao động có cơ hội việc làm ổn định và thu nhập bền vững trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt hiện nay.