SỰ ỔN ĐỊNH CẢM XÚC CỦA CHA MẸ – CHIỀU KHÁCH ĐÁNG GIÁ TRONG VIỆC NUÔI DẠY TRẺ

Trong hành trình nuôi dạy con cái, nhiều cha mẹ chỉ chú trọng đến việc cung cấp vật chất đầy đủ, chọn trường học tốt hoặc rèn luyện kỹ năng cho con mà đôi khi quên mất một yếu tố cực kỳ quan trọng để hình thành nhân cách trẻ: đó chính là khả năng kiểm soát cảm xúc của chính bản thân mình. Sự ổn định cảm xúc của người làm cha mẹ góp phần định hình nên nền tảng tâm lý vững chắc cho con cái trong quá trình trưởng thành.

Một gia đình hạnh phúc không phải là nơi không xảy ra lỗi lầm, mà là nơi mỗi Sai lầm được xử lý bằng sự bình tĩnh và thông cảm. Ngược lại, khi nỗi giận dữ vượt quá kiểm soát, nó không chỉ là những cơn bộc phát nhất thời mà còn để lại hậu quả nghiêm trọng. Những cơn giận dữ quá mức có thể gây tổn thương tâm lý cho trẻ, làm xói mòn niềm tin của chúng vào thế giới và vào chính cha mẹ mình.

Gần đây, một câu chuyện đau lòng được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội Douyin (Trung Quốc) đã khiến nhiều người quan tâm sâu sắc đến tác động tiêu cực của việc người lớn thiếu kiểm soát cảm xúc đối với trẻ nhỏ. Trong đoạn video ghi lại từ một cư dân mạng, hình ảnh cô bé ngồi thụp giữa đường, vừa khóc vừa cố gắng thu dọn sách vở, đồ dùng bị rơi vãi khắp nơi khiến nhiều người xót xa. Ngay sau đó, người mẹ xuất hiện, thay vì giúp đỡ hay hỏi han, lại quát mắng con vô cùng giận dữ.

Sau khi nhặt chiếc cặp sách, người mẹ đẩy mạnh cô bé ra khi em có ý định lại gần, rồi quay lưng bỏ đi. Đoạn phim còn ghi lại hình ảnh cô bé hét lên “Con không muốn sống nữa” và chạy đi trong tuyệt vọng. Người mẹ sau đó chỉ nhặt cặp sách lên, đẩy con ra một cách phũ phàng rồi bỏ đi, khiến cho cô bé tiếp tục khóc nức nở và hét lên “Con không sống nữa” rồi bỏ chạy theo hướng ngược lại.

Nguồn cơn của sự việc bắt nguồn từ việc cô bé vô tình làm mất chiếc vòng cổ của mẹ. Do trời tối và không tìm thấy, người mẹ đã nổi trận lôi đình, quăng thẳng cặp sách của con xuống đường khiến bình nước thủy tinh bên trong vỡ vụn, đồng thời liên tục dùng bạo lực và lời lẽ nặng nề để trút cơn giận dữ lên con. Hành động này đã tạo ra một “cơn bão cảm xúc” khiến cô bé rơi vào trạng thái vô cùng sốc tâm lý.

Hình ảnh bé gái nằm khóc một mình trên đường phố đã khiến nhiều người không khỏi xót xa, lo lắng cho sức khỏe và tâm lý của trẻ nhỏ trong hoàn cảnh này. Phản ứng của người mẹ đã gây ra làn sóng tranh luận sôi nổi trên mạng, với nhiều ý kiến phê phán gay gắt về cách cư xử này.

Đa số các ý kiến đều đồng tình rằng, bất cứ vật chất nào, dù có quý giá đến đâu, cũng không thể đánh đổi cho danh dự và tâm trạng của một đứa trẻ. Việc bỏ mặc con giữa trời đêm tối, trong tình trạng tâm lý rối loạn, cực kỳ nguy hiểm và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về an ninh và an toàn cho trẻ.

Trong khi đó, một số người lại cố gắng lý giải cho hành vi của người mẹ. Họ cho rằng có thể mẹ cô bé đang chịu đựng áp lực lớn từ cuộc sống hoặc vấn đề tài chính, khiến chiếc vòng cổ bị mất trở thành “giọt nước tràn ly”. Dù vậy, ý kiến trung lập đều nhất quán nhấn mạnh rằng, dù có áp lực đến đâu, việc trút giận lên một đứa trẻ không thể tự vệ là hành xử không chấp nhận trong giáo dục hiện đại.

Các chuyên gia tâm lý và giáo dục đã nhiều lần cảnh báo về những tác động tiêu cực của sự bất ổn cảm xúc của cha mẹ đối với con cái. Theo giáo sư Mary Ainsworth, chuyên ngành tâm lý phát triển tại Đại học Virginia, hành vi bỏ rơi hay phản ứng cực đoan của cha mẹ sẽ phá vỡ “vùng an toàn” của trẻ, gây ra mô hình gắn bó lo âu hoặc né tránh, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hình thành các mối quan hệ xã hội khi trưởng thành.

Ngoài ra, các nghiên cứu từ Đại học Harvard về phát triển trẻ em cũng cho thấy, “căng thẳng độc hại” – gây ra bởi các hình thức trừng phạt, mắng nhiếc quá mức – sẽ làm tăng nồng độ cortisol trong não trẻ, gây hại cho hệ thần kinh và làm giảm khả năng điều chỉnh cảm xúc của trẻ. Như trong trường hợp của cô bé trong đoạn clip, việc hét lên muốn từ bỏ cuộc sống thể hiện rõ ràng sự sụp đổ của hệ thống phòng vệ tâm lý khi nguồn dựa duy nhất của trẻ – cha mẹ – lại trở thành nguyên nhân gây sợ hãi và tổn thương.

Cha mẹ cần hiểu rằng, khả năng giữ bình tĩnh là một kỹ năng cần học tập và rèn luyện. Thay vì chọn cách trừng phạt nóng vội để giải tỏa cơn giận, giao tiếp tôn trọng và cùng con tìm cách khắc phục sai lầm chính là nền tảng xây dựng sự trưởng thành và lành mạnh về mặt tâm lý của trẻ. Đừng để một phút mất kiểm soát trở thành bóng ma tâm lý theo suốt cuộc đời của con.