HÀ NỘI THÁI DƯƠNG TRONG CẢNH BÁO ĐÓNG CỬA VÌ LO NGẠI THUẾ VÀ KHÓ KHĂN KINH DOANH ĐẦU CUỐI NĂM

Trong bối cảnh mùa mua sắm cuối năm nhộn nhịp, nhiều tuyến phố lớn nhỏ của Hà Nội như Bà Triệu, Đại Cồ Việt, Chùa Bộc, Đào Tấn, Cầu Giấy, Đội Cấn… lại chứng kiến hình ảnh nhiều cửa hàng treo biển thanh lý hàng hóa, cho thuê mặt bằng tràn lan, phản ánh rõ nét thực trạng khó khăn của các hộ kinh doanh địa phương.

Nhiều chủ cửa hàng cho biết, họ chưa kịp thanh lý hết hàng trước khi trả mặt bằng, thì chủ nhà đã đăng tin cho thuê lại. Tình trạng này cho thấy xu hướng cắt giảm hoạt động kinh doanh để đối phó với các rủi ro về thuế và chi phí.

Anh Trần Văn Nam, người có 15 năm thuê mặt bằng trên phố Đại Cồ Việt để kinh doanh đồ thể thao, cho biết: “Hiện nay, chi phí thuê mặt bằng khoảng 9 triệu đồng mỗi tháng, cộng các khoản điện, nước, thuế, phí… khiến doanh nghiệp khó gồng gánh khi doanh thu sụt giảm mạnh.” Anh quyết định rút lui để chuyển sang kinh doanh online từ năm tới.

Trong khi đó, chị Đỗ Hương Lan cùng các đồng sự vừa hoàn tất trả mặt bằng quán cà phê sau hơn hai năm đầu tư. Với diện tích 120 m2, giá thuê 25 triệu đồng/tháng, ban đầu kinh doanh rất thuận lợi, nhưng dần dần mọi thứ trở nên khó khăn do thị trường cạnh tranh khốc liệt và chi phí cao. Kinh doanh ăn uống đang dần chuyển sang mô hình chuỗi giúp kiểm soát tốt hơn về chi phí và thương hiệu, song lại đặt ra những lo ngại về chính sách thuế. Chị Lan chia sẻ: “Chúng tôi luôn tuân thủ nghĩa vụ thuế, nhưng thực tế còn nhiều vướng mắc trong quy định, khiến hộ kinh doanh lo sợ bị xử phạt nếu có sai sót.”

Chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản nhận định rằng tình trạng co cụm, trả mặt bằng ồ ạt phản ánh đúng tiến trình thực của thị trường bán lẻ, do tác động của nhiều yếu tố như kinh tế vĩ mô biến động, thu nhập người tiêu dùng giảm, cùng với giá thuê mặt bằng vẫn cao so với khả năng tài chính của các hộ nhỏ.

Giá thuê mặt bằng tại Hà Nội vẫn duy trì theo các hợp đồng dài hạn ký trong thời kỳ tăng trưởng nóng, khiến nhiều chủ mặt bằng buộc phải giảm giá hoặc chấp nhận cho thuê lại với mức thấp hơn để tránh lỗ. Theo ông Trần Xuân Lượng, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam, các hộ kinh doanh nhỏ thường phụ thuộc dòng tiền ngắn hạn, nên khi doanh thu giảm vài tháng, họ dễ dàng chọn cách cắt giảm chi phí thuê để giảm gánh nặng.

Ngoài ra, xu hướng phát triển của thương mại điện tử cũng là yếu tố tác động mạnh. Các doanh nghiệp nhỏ khó cạnh tranh với các chuỗi lớn, đồng thời, các thay đổi về chính sách thuế – như chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế rõ ràng hơn, khiến nhiều hộ phải đối mặt với các thủ tục chứng minh nguồn gốc hàng hóa, hóa đơn, chứng từ, gây tâm lý e ngại và lo lắng bị xử phạt.

TS Trần Xuân Lượng dự báo, trong nửa đầu năm 2026, hiện tượng co cụm kinh doanh và trả mặt bằng sẽ còn diễn ra, đặc biệt khi thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ các mức giá thuê mới phù hợp hơn với thực tế. Các chủ mặt bằng có thể buộc phải giảm giá để thu hút người thuê mới, qua đó hình thành mặt bằng giá mềm hơn, phù hợp hơn với tình hình kinh tế.

Theo luật sư Nguyễn Văn Được, tình trạng này phần lớn xuất phát từ khó khăn chung của nền kinh tế và sức mua yếu, cộng thêm chính sách thuế mới yêu cầu minh bạch trong hóa đơn, chứng từ làm giảm lợi nhuận hộ kinh doanh. Ông nhấn mạnh: “Chính sách hiện nay cần được xem xét để giúp các hộ kinh doanh hiểu rõ, làm đúng luật mà không sợ bị phạt, tránh tình trạng ế ẩm kéo dài.”

Chuyên gia Lượng cũng kiến nghị rằng cơ quan chức năng nên đồng hành, hỗ trợ các hộ kinh doanh thích nghi tốt, hạn chế xử phạt hay hình sự hóa các hành vi trong giai đoạn đầu, nhằm tránh tạo thêm tâm lý hoang mang và giúp thị trường phục hồi ổn định hơn trong thời gian tới.