TRUNG QUỐC ĐƯỢC KẸT VÀO VÒNG XOÁY THẶNG DƯ THƯƠNG MẠI: BÀI TOÁN CỦA TOÀN CẦU

Tại Hội nghị an ninh Munich ngày 13.2, Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới Ngozi Okonjo-Iweala đã lên tiếng cảnh báo về tình hình thặng dư thương mại của Trung Quốc và những hệ lụy tiềm tàng đối với nền kinh tế toàn cầu. Bà nhấn mạnh rằng, mặc dù Bắc Kinh ủng hộ hệ thống thương mại đa phương vì lợi ích lâu dài, mức thặng dư thương mại kỷ lục của Trung Quốc hiện nay không thể duy trì bền vững.

Theo AFP, bà Okonjo-Iweala cho rằng mức thặng dư thương mại 1.200 tỷ USD của Trung Quốc trong năm 2025 là một dấu hiệu cảnh báo. Nữ lãnh đạo này nhận định mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã giúp Trung Quốc phát triển mạnh mẽ trong vòng 40 năm qua, nhưng nay đã bước vào giai đoạn khó khăn hơn, khi phần còn lại của thế giới không thể tiếp tục hấp thụ lượng hàng hóa dồi dào như trước. Bà cảnh báo rằng nếu Trung Quốc không có những điều chỉnh cần thiết, chúng ta có thể thấy xuất hiện nhiều rào cản thương mại hơn nữa trong thời gian tới.

Mặc dù thương mại của Trung Quốc sụt giảm mạnh với Mỹ do chiến tranh thương mại leo thang sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng, các đối tác khác như châu Âu đã giúp bù đắp phần thiệt hại. Thống kê cho thấy xuất khẩu của Trung Quốc vẫn tăng 5,5% trong năm 2025, trong khi nhập khẩu gần như không đổi, góp phần duy trì thặng dư thương mại ở mức cao.

Bắc Kinh thông báo nền kinh tế tăng trưởng 5% trong năm 2025, mức tăng thấp nhất trong nhiều thập niên, khi đối mặt với tiêu dùng nội địa yếu và cuộc khủng hoảng nợ trong lĩnh vực bất động sản. Các chuyên gia quốc tế tiếp tục lo ngại về tình hình tiêu thụ nội địa yếu kém và khả năng kiểm soát dòng chảy hàng hóa của Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, Mỹ đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại vào tháng 10 năm ngoái, dù sau đó vào tháng 1, chính quyền ông Trump lại tuyên bố sẽ áp thuế đối với các quốc gia liên quan đến Iran, trong đó có Trung Quốc. Các thị trường lớn như Liên minh châu Âu cũng thể hiện sự lo ngại về cán cân thương mại mất cân đối, kêu gọi Bắc Kinh thúc đẩy tiêu dùng nội địa nhằm giảm lượng dư thừa.

Chính quyền Trung Quốc vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về phát biểu của Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala, nhưng rõ ràng rằng các vấn đề liên quan đến thặng dư thương mại và mô hình tăng trưởng của nước này đang đặt ra nhiều câu hỏi về sự bền vững trong chiến lược phát triển dài hạn.